Հայ ազգային կոնգրեսի քարոզչական հրետանին վերստին շրջանառության մեջ է դնում բուրժուադեմոկրատական հեղափոխության գաղափարը, որ ժամանակին Հայ ազգային կոնգրեսի հանրահավաքային հարթակից հնչեցրել էր Լևոն Տեր-Պետրոսյանը:
Գաղափարը ակնհայտորեն շրջանառության մեջ է դրվում ներկայիս կոնգրեսական մարտավարությունը, ավելի ճիշտ ԲՀԿ հետ Կոնգրեսի, այսպես ասած, «սիրախաղն» արդարացնելու նպատակով` այն իմաստով, որ ամբողջատիրական կամ բռնատիրական համակարգի դեմ պետք է դուրս գալ այդ համակարգից սնվող մասնիկները սեփական կողմը ներգրավելու ճանապարհով, գործարար խավին, այլ կերպ ասած` բուրժուազիային որևէ կերպ պայքարի մեջ ներգրավելով, ժողովրդական շարժման կողմն անցկացնելով: Այսինքն, ըստ էության, փորձ է արվում արդարանալ, թե իբր Հայ ազգային կոնգրեսը բուրժուադեմոկրատական հեղափոխության շրջանակում փորձում է ԲՀԿ-ին անցկացնել ժողովրդի կողմը: Այստեղ, իհարկե, գործ ունենք կամ մեծ խաբեության, կամ ոչ պակաս մեծ ինքնախաբեության հետ: Նախ, իսկապես, բուրժուադեմոկրատական հեղափոխությունը լուրջ բան է, և եթե երկրի գործարար շրջանակները, այլ կերպ ասած` բուրժուազիան անցնում է հասարակության կողմը, ապա այդ երկրի իշխանությունն իրապես հայտնվում է գրեթե անելանելի վիճակում: Ի դեպ, նաև հենց այդ հանգամանքն էր պատճառը, որ 2008 թվականին Լևոն Տեր-Պետրոսյանին հաջողվեց բավականին ուժեղ ժողովրդական ալիք առաջացնել. նրա շարժմանը միացել էր նաև փոքր ու միջին գործարարության, կամ հենց այդ բուրժուազիա կոչվածի զգալի մասը:
Խոշոր բիզնեսը կամ օլիգարխիան իհարկե, մեղմ ասած, դժվար է բուրժուազիա համարելը, մինչդեռ Կոնգրեսը ներկայումս, փաստորեն, հենց այդպես էլ փորձում է ներկայացնել Գագիկ Ծառուկյանին: Բանն այն է, որ ի տարբերություն բուրժուադեմոկրատական հեղափոխության, Կոնգրեսը ներկայումս համագործակցում է մի գործարարի հետ, որը Հայաստանի խոշոր մոնոպոլիստներից և օլիգոպոլիստներից մեկն է: Այսինքն, ըստ էության, բացառվում է Գագիկ Ծառուկյան և բուրժուադեմոկրատական հեղափոխություն հասկացությունների համատեղումը` թեկուզ և այն պարզ պատճառով, որ Ծառուկյանը հենց մեկն է այն անձանցից, այն անհատներից և թերևս նաև, ըստ էության, կառույցներից, որոնք խժռել ու խժռում են փոքր ու միջին բիզնեսի շատ ներկայացուցիչների, ընդ որում` շատ հաճախ, այսպես ասած, արտաօրինական կամ ապօրինի մեթոդներով: Եվ առնվազն դժվար է պատկերացնել, թե ինչպես կարող են գառները գալ գայլի հետ հեղափոխություն անելու:
Սա, իհարկե, հարցի մի կողմն է: Կա նաև մյուս կողմը: Այն, որ ինչ-որ տեղ միգուցե կարելի էր որևէ կերպ ձևակերպել Ծառուկյանի ներգրավումը համաժողովրդական կամ ժողովրդական պայքարին, բայց տվյալ պարագայում ուղղակի մեծ չափազանցություն է խոսել այդ մասին: Բանն այն է, որ Կոնգրեսն ինքն է ներգրավվում Գագիկ Ծառուկյանի, Վարդան Օսկանյանի և վերջապես` Ռոբերտ Քոչարյանի ծրագրերի մեջ: Այսինքն` ոչ թե Ծառուկյանն ու ԲՀԿ-ն են անցնում ժողովրդի կողմը և միանում ժողովրդական կամ քաղաքացիական շարժմանն ընդդեմ բռնապետական համակարգի կամ տոտալիտար համակարգի, այլ Հայ ազգային կոնգրեսը համառորեն փորձում է իր հետ միասին նաև ժողովրդին տանել ու միացնել ԲՀԿ-ին, Ռոբերտ Քոչարյանին, Գագիկ Ծառուկյանին: Այսինքն` ժողովրդին տանել ու միացնել այն մարդկանց, որոնք կազմում են բռնապետական կամ տոտալիտար համակարգի մաս, ընդ որում` էական, զգալի, առանցքային մաս՝ երկու մասերի առնվազն կեսը, և որոնք ընդամենը ներհամակարգային կռիվ են մղում գեղեցիկ և դեմոկրատական հռչակագրերի, հայտարարությունների ու կոչերի տակ:
Այս պարագայում մնում է հասկանալ, թե իսկ ինչ է մղում ՀԱԿ-ը համանման գեղեցիկ տրաֆարետների տակ, երբ փորձ է անում ներհամակարգային պայքարը որակել իբրև բուրժուադեմոկրատական հեղափոխություն և այսպիսով արդարացնել իր քաղաքական ձախողումներն ու մարգինալացման այն շեմը, որում հայտնվել է որպես միավոր: Սա ոչ այլ ինչ է, քան փախուստ իրականությունից, ցանկալին իրականության տեղ ընդունելու ջանք: Սակայն սա միգուցե երևույթի ազնիվ բնորոշումն է, որովհետև կարող է լինել նաև առավել վտանգավորը՝ հանրությանը գիտակցված մոլորեցնելու փորձ, որ կարող է տեղի ունենալ ստվերային որևէ գործարքի կամ ընդամենը զուտ անձնական հաշվարկների հիման վրա: Ընդ որում` անձնական հաշվարկները ամենևին էլ չեն ենթադրում նյութական բարիքներ, թեև իհարկե սա էլ պետք չէ բացառել: Սակայն հավանական է ընդամենը եսակենտրոնության պարագան, որը ստիպում է գնալ նաև այդպիսի քայլերի, առավել ևս, երբ այլ քայլերի կարողություն կամ հեռանկարներ չեն էլ նշմարվում:
Բարեբախտաբար, Հայաստանի հասարակությունը անցած երկու տասնամյակի ընթացքում բավականին հաջողել է իր քաղաքական դաշտը ճանաչելու հարցում և այդօրինակ մոլորությունների կամ խաբեությունների հաջողության հավանականությունը բավականին փոքր է կամ գրեթե զրո է: Թեև, խոշոր հաշվով, «Բարգավաճ Հայաստանի» համար այդ ամենն արդեն իսկ տվել է իր ցանկալի պտուղները և ներկայումս ԲՀԿ-ն ընդդիմադիր դաշտում հաստատվել է գրեթե անխախտ, ինչը նվազագույն խնդիրն էր, որ լուծում էր այդ կուսակցությունը Կոնգրեսի «հետ» միասին «բուրժուադեմոկրատական» հեղափոխություն իրականացնելով: Իհարկե ԲՀԿ-ի ընդդիմադիր լինելուն հանրության զգալի մասը չի հավատում, բայց ԲՀԿ համար դա չէր կարևորը, այլ այն, որ հանրությունը չհավատա որևէ մեկի ընդդիմադիր լինելուն: Ի դեպ, դա կարևոր էր նաև Սերժ Սարգսյանի համար: Իսկ Կոնգրեսը իր «բուրժուադեմոկրատական» հեղափոխությամբ փայլուն կերպով լուծում է այդ խնդիրը:
