Հայաստանում միգրացիոն իրավիճակի վերաբերյալ ԵԱՀԿ Երևանի գրասենյակի աջակցությամբ իրականացված ուսումնասիրությունների համաձայն` մեր ազգակիցների հետդարձը Հայաստան մեծ մասամբ պայմանավորված է մեկնման երկրում առկա «վանող» գործոններով, քան` Հայաստան «ձգող» գործոններով: Խոսքն այս դեպքում վերաբերում է հատկապես Ռուսաստանում բնակվող մեր հայրենակիցներին:
Երևանում և Հայաստանի մարզերում հարցվողների մեծ մասը նշել է, որ իրենք վերադարձել են Հայաստան, որովհետև Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում արդեն այնքան էլ հանգիստ չէր: Սա հատկապես ազդել է այն ընտանիքների որոշման վրա, որտեղ երեխաները պետք է ընդունվեին դպրոց կամ բուհ, պետք է տանից հաճախ բացակայեին, նույնիսկ բավականին հեռու գնային, ինչը, հարցվողների գնահատմամբ, անվտանգ չէր:
Սակայն կարևորագույն պատճառը¸ որ վերջին շրջանում ստիպում է վերադառնալ Հայաստան մեր հայրենակիցներին` հատկապես Ռուսաստանից¸ շարունակում է մնալ օտար հասարակության բարքերի անընդունելիությունը և օտար երկրների ազգաբնակչության անհանդուրժողականության աճը «սևերի» հանդեպ: Այսպես Ռուսաստանում անվանում են կովկասցիներին: Հարցումները ցույց են տվել¸ որ միգրանտներից շատերի համար անընդունելի են եղել ռուս ժողովրդի մշակույթի այնպիսի առանձնահատկություններ, ինչպիսիք են անկաշկանդությունը, առանձին անհատների անկախությունն ընտանիքի և համայնքի կարծիքից, ինչպես նաև վաղ սեռական հարաբերությունները:
ՌԴ-ում բնակվող հայերի մի մասի վերադարձի պատճառ են դարձել ոչ միայն նշված հանգամանքները, որոնք անհամատեղելի են հայ ավանդական մշակույթային աշխարհայացքին, այլ նաև ռուս հասարակությանը բնորոշ այնպիսի սոցիալական արատներ, ինչպիսիք են հարբեցողությունը և թմրամոլությունը, որոնք մեծ տոկոս են կազմում նաև երիտասարդների շրջանում: Անհանգստանալով, որ իրենց երեխաները ևս կարող են յուրացնել այս արատները և դառնալ դրանց զոհը, որոշ ընտանիքներ գերադասել են վերադառնալ Հայաստան:
