«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է քաղաքագետ Անդրիաս Ղուկասյանը։
-Պարոն Ղուկասյան, ի՞նչ է կատարվում Ռուսաստանի և Ադրբեջանի հարաբերություններում և արդյո՞ք ռուս–ադրբեջանական հարաբերությունների վատթարացումը կարող է դրական հեռանկար խոստանալ Հայաստանին։
-Չեմ կարծում, թե այդ հարաբերություններում կան էական փոփոխություններ։ Գոյություն ունի ռուս-թուրքական-ադրբեջանական տարածաշրջանի վերակազմակերպման քաղաքական կառավարման նոր դասավորության ստեղծման շուրջ համաձայնություն։ Հայաստանի այսօրվա իշխանությունները նույնպես սպասարկում են դա։ Ըստ էության կան իհարկե անհաղթահարելի խնդիրներ, այն է, որ Ռուսաստանը չի կարող ստանալ մանդատ իր ներկայության համար։ Բնականաբար Հայաստանը պատրաստ է ցանկացած պայմաններով այդ մանդատը հաստատել, Ադրբեջանը միջազգային ճնշման տակ՝ Ֆրանսիայի ու ԱՄՆ-ի կողմից, չի համարձակվում այդ մանդատը հաստատել։ Այսինքն՝ այն պայմանավորվածությունները, որոնք այդ ձևաչափն ունի՝ այսօր խնդիր ունեն։ Միջազգային հանրությունը դրան դեմ է և խոչընդոտում է դրա իրականացմանը։ Դա է գլխավոր պատճառը, թե ինչու է խաղադրույքը, որը Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած թիմն այսօր դնում է՝ այն է, որ այս ճանապարհով կարելի է նոր իրավիճակ ստեղծել, ապաշրջափակել կոմունիկացիները, հավանաբար իրականանալի ծրագիր չէ:
–Թուրքիան Ղրիմի վերաբերյալ ակնհայտ հակառուսական հայտարարություններ է անում, բայց դա կարծես որևէ կերպ չի անդրադառնում ռուս–թուրքական հարաբերությունների որակի վրա։ Ինչո՞ւ։
–Ակնհայտորեն ազդեցություն թողնում է, բայց դժվար թե Ռուսաստանն ակնկալիքներ ունենար, որ այս փուլում Թուրքիան դուրս կգար այն ընդհանուր օրակարգից, որն արևմուտքն առաջ է քաշում։ Ռուսաստանի գլխավոր և ռազմավարական նպատակը՝ Թուրքիային պոկել արևմուտքի ճանկերից։ Այսօր Թուրքիան ընդդիմանում է կոլեկտիվ արևմուտքին, մենք դա տեսանք հունիսի 14-ին ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի ժամանակ, երբ Թուրքիան վետո դրեց Ղարաբաղին վերաբերող հարցերի նկատմամբ։ Նրանք, ըստ էության, Ադրբեջանից պահանջում էին վերադառնալ միջազգային իրավունքի դաշտ և Թուրքիան իր վետոյի իրավունքի կիրառեց՝ օգտագործելով իր անդամությունն այդ կազմակերպության մեջ։ Իհարկե Ռուսաստանի ռազմավարությունը կայանում է նրանում, որ հնարավորինս եթե ոչ պոկի Թուրքիային կոլեկտիվ արևմուտքից, ապա նվազեցնել կամ իր միջոցով ազդել ՆԱՏՕ-ի ու նմանատիպ այլ կառույցների վրա։Բայց նաև տեսանելի է, որ Ռուսաստանում քարոզչություն է արվում Եվրասիական միության հետ կապված։ Դա, ըստ էության, ռուս-թուրքական դաշինքի վրա է հենված, ներառում է Միջին Ասիայի երկրները․․ այդ ծրագրերն այսօր իր ելույթներում ներկայացնում է Դուգինը։ Բնական է, որ հայ-ադրբեջանական օրակարգն ամբողջովին դրանով է պայմանավորված ու Ռուսաստանն այդ հարցում հետևողական է լինելու։ Թուրքիան չի կարող կտրուկ ու միանգամից խզել իր բոլոր հարաբերություններն արևմուտքի հետ, սակայն այն, որ Թուրքիան գտնվում է այդ ճանապարհի վար՝ ակնհայտ է։ Թուրքիայի համար փակ են բոլոր դռները Եվրամիության մտնելու համար, ԵՄ անդամ երկրների հետ հակասությունները բավականին խորն են։ ԱՄՆ-ի ու Թուրքիայի ռազմական համագործակցությունը ևս նվազում է ու աստիճանաբար Թուրքիան ազատվում է ԱՄՆ-ի ազդեցությունից։Այդ ամենը գործընթացներ են, որոնք տևական ժամանակ են պահանջում։ Իսկ կարճատև իրադարձությունների հորիզոնում դեռ պահպանվում է այն վիճակը, որը տեսնում ենք այսօր։ Թուրքիան և Ռուսաստանը ակտիվ համագործակցում են տարածաշրջանում, սակայն Թուրքիան շարունակում է մեծ օրակարգով մնալ կոլեկտիվ արևմուտքի հետ ընդդեմ Ռուսաստանի տարվող քաղաքականությանը։ Եվ հենց դա ՆԱՏՕ-ն հունիսի 14-ին մատուցեց Ռուսաստանին։
