Նախօրեին Երևանում հանրահավաք էր, Ազատության հրապարակում ինչ-որ մարդիկ դեմ էին արտահայտվում տարածք հանձնելուն, թեև լրագրողների հետ զրույցում այդպես էլ հոդաբաշխ կերպով չէին կարողանում բացատրել, թե հատկապես ինչ առիթով է պայմանավորված իրենց տագնապը, ով է հանձնում, որ իրենք էլ դեմ են արտահայտվում:
Դատելով հանրահավաքի ընթացքից, կազմակերպիչների և հարթակի բանախոսների կազմից՝ մի քանի բացառությամբ, միջոցառման կամ նախաձեռնության բուն նպատակը ոչ թե «հողերն» էին, այլ աղմուկը: Ինչպես ցանկացած միջոցառում, որ նախաձեռնվում է պետական-ազգային կարևորագույն հարցերի առնչվող խորագրով, այս դեպքում էլ բնականաբար առկա է ներգրավված միանգամայն անկեղծ, մտահոգ, հենց այդ օրակարգով ապրող անձանց մասնակցություն, որոնք օրակարգին են հավատում, ոչ թե հետևում են կազմակերպիչներին: Բայց, ի վերջո, պարզվում է, որ այդ անկեղծ մտահոգ մարդիկ կամ խմբերը կամա թե ակամա ծառայում են ընդամենը աղմուկին, ոչ թե օրակարգին: Եվ ավելին, պետական-ազգային օրակարգն այդ իմաստով ստանում է «արջի ծառայություն»՝ մեղմ ասած, որովհետև խորքային առումով կատարվում է ավելի վտանգավոր մի բան:
Մարգինալ միջոցառումները և իրականում աղմուկի էֆեկտի համար կազմակերպվող նախաձեռնությունները իրենց մարգինալ և աղմկոտ հետքն են թողնում այն օրակարգերի, պետական, ազգային, քաղաքական այն լրջագույն հարցերի, խնդիրների վրա, որոնք Հայաստանն ու Արցախն ունեն որպես պետություն, և որոնց ուղեկցությամբ պետք է ապրեն ու զարգանան: Իսկ դա նշանակում է, որ կենսագործունեության այդ ռեժիմը հնարավոր է էֆեկտիվ դարձնել միայն կարևոր հարցերի շուրջ լրջագույն հանրային քննարկումների, մտագրոհների, գաղափարների, քաղաքական լոկալ կամ երկարաժամկետ կոնցեպտների գեներացմամբ, որոնք թույլ կտան այդ խնդիրների շուրջ հանրային-պետական գործիքակազմը պահել պարբերական համալրման և հարստացման ռեժիմում: Իսկ դա կարևոր է ընդհանրապես պետական ստրատեգիայի առանցքային հարցի՝ քայլ առաջ լինելու խնդրի սպասարկման համար:
.jpg)
Հայաստանն ու Արցախը պետք է այդ հարցերում լինեն քայլ առաջ՝ աստիճանաբար անցնելով իրավիճակ ստեղծելու ռեժիմի: Ինչ է դա նշանակում: Դա նշանակում է մարտահրավերներին ոչ թե իրադարձային, այլ իրավիճակային արձագանքներ և պատասխան: Այսինքն՝ որևէ մարտահրավերի ի պատասխան Հայաստանը պետք է գործի նոր իրավիճակ ստեղծելու փիլիսոփայությամբ, այսինքն՝ պատասխանները պետք է ենթադրեն նոր իրավիճակի ստեղծում ավելի լայն իմաստով, քան զուտ այն իրողությունը կամ իրադարձությունը, որին Հայաստանը պետք է պատասխանի իրադարձությամբ:
Դա է, որ պահանջում է լրջագույն քաղաքական դիսկուրսի առկայություն, որը դրա մասնակիցների համար ենթադրելու է նաև սեփական խոսքի ու գործի համար համարժեք պատասխանատվություն՝ ըստ մասնակցի կարգավիճակի՝ իշխանություն լինի, ընդդիմություն, թե հանրային սեկտոր: Դա եղել է Արցախի և ընդհանրապես հայկական նորանկախ պետականության ձևավորման գործում թույլ տված լրջագույն ռազմավարական բացթողումներից մեկը, որը ներկայում ունի հնարավորինս արագ լրացման անհրաժեշտություն:
Մինչդեռ կարևորագույն այդ խնդիրների շուրջ մարգինալ դրսևորումները մարգինալացնում են օրակարգը, օրակարգի վրա են թողնում իրենց մարգինալ դրոշմը, օրակարգն են արժեզրկում հանրային գիտակցության մեջ, ինչը խորքային առումով ներսից ավելի մեծ վտանգ է, քան այդ հարցերում Հայաստանի արտաքին մարտահրավերները:
Լուսանկարը՝ panorama.am-ի
