Գլխավոր դատախազությունը երեկ ծանուցեց, որ ձերբակալվել է Գյումրիում տեղակայված ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի զինծառայողը: Զինծառայողը կասկածվում է 57-ամյա Ջուլիետա Ղազարյանին անզգուշությամբ մահ պատճառելու մեջ։
Ղազարյանը մահացել է դեկտեմբերի 2-ին՝ Գյումրիում՝ դաժան ծեծի հետևանքով: Դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ Քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կետի հատկանիշներով՝ դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնասվածք պատճառելը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է տուժողի մահը:
Ավելի վաղ Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանությունը հերքել էր ռուսական ռազմաբազայի զինծառայողի առնչությունը դեպքին։
Այս պատմության մեջ կան մի քանի ուշագրավ հանգամանքներ։
Ինչպես պաշտոնապես հաղորդվում է՝ դեպքը դեղի է ունեցել դեկտեմբերի 2-ին։ Ռուսական կողմը, իհարկե, այդ օրերին պաշտոնապես հերքել է իր զինծառայողի մասնակցությունը սպանությանը, սակայն առնվազն տարօրինակ է, որ լռություն է պահպանել հայկական կողմը։ Պնդումներ չենք անում, սակայն այնպիսի տպավորություն է, որ պատկան մարմինները այդ զազրելի դեպքի մասին լռել են քարոզարշավի թեժ պահին կրքեր չբորբոքելու նպատակով։
Այս վարկածն ավելի է ամրապնդվում այն փաստով, որ Հայաստանի իշխանության կողմից հիմա էլ չեն հնչում հրապարակային գնահատականներ, ինչը, մեղմ ասած, չի համապատասխանում այն կեցվածքին ու հետևողականությանը, որոնց մասին խոսում է Նիկոլ Փաշինյանը, երբ խոսքը վերաբերում է արտաքին հարաբերություններին։
Ընտրություններից երեք օր հետո նույնիսկ Վլադիմիր Պուտինը չի շնորհավորել Նիկոլ Փաշինյանին ու, ըստ ամենայնի, մեր իշխանությունը զբաղված է Մոսկվայի շնորհավորական ուղերձը «կազմակերպելով», ինչն ավելի կարևոր առաջնահերթություն է համարվում, քան գյումրեցի մի անպաշտպան կնոջ սպանության հանգամանքները պարզելը կամ այդ հարցով սկզբունքային դիրքորոշում հայտնելը։
Սակայն խորքային առումով՝ գործ ունենք շատ ավելի վտանգավոր երևույթի հետ։
Երբ մոտ չորս տարի առաջ ռուսական ռազմաբազայի մեկ այլ զինծառայող սպանդի ենթարկեց Ավետիսյանների ընտանիքին, Գյումրիում ու ամբողջ հանրապետությունում բողոքի զանգվածային ալիք բարձրացավ։ Հիմա հասարակությունը խիստ անտարբեր է տեղի ունեցած սպանության հարցում, չեն ընդվզում անգամ գյումրեցիները։ Անկեղծորեն չենք ուզում մտածել, որ չորս տարի առաջ մեր հասարակությանն ընդամենն առիթ էր պետք Սերժ Սարգսյանի մերժելի իշխանության դեմ ընդվզելու համար։
Ուզում ենք հավատալ, որ նախորդ դեքում ժողովրդական ընդվզման օրակարգն ավելի բազմաշերտ էր ու վերաբերում էր նաև Հայաստանի ինքնիշխանությանը, հայ-ռուսական հարաբերություններին ու դրանցից ածանցվող հարցերի համակարգին։ Այլ խոսքով՝ հակված ենք մտածել, որ հասարակությունն ու նրա պատկերացումները չեն փոխվել, պարզապես մարդիկ կարծում են, որ հիմա ունեն վստահելի իշխանություն, որը պարտավոր է հետամուտ լինել տեղի ունեցած հանցագործության բացահայտմանը ու տալ իրավա-քաղաքական գնահատականներ, եթե պետք է՝ բացատրություններ պահանջել ռուսական կողմից։
Սակայն իշխանությունը, ինչպես նշեցինք, լռում է ու ստացվում է՝ Նիկոլ Փաշինյանը՝ ի բարձր վարկանիշով, ոչ թե վերացրել է հայ-ռուսական հարաբերություններում առկա խութերը, այլ ընդամենը «ծածկել» է դրանք՝ ցավոտ հարցերը դուրս բերելով հանրային հետաքրքրությունների ու պահանջների դաշտից։
Իրավիճակը շատ նման է նրան, ինչը մենք նկարագրեցինք ու դրանով ավելի փակուղային է դարձել։ Հայ-ռուսական հարաբերություններում բնականոնությունը կարող է վերականգնվել միայն այն պարագայում, երբ Մոսկվայում զգան Հայաստանի հասարակության «շունչը», սուբյեկտությունը։
Հակառակ պարագայում՝ ստացվում է, որ Նիկոլ Փաշինյանի բարձր վարկանիշը կոնկրետ դեպքում ծառայեցվում է ոչ այնքան հայ-ռուսական հարաբերություններում վասալային հարաբերությունների ապամոնտաժմանը, որքան մեր հասարակության աչքերում Ռուսաստանի դրական կերպարի ձևավորմանը։
Եթե մեր հասարակությունն անտարբեր նայում է, թե ինչպես է ռուսական ռազմաբազան իրեն պահում օկուպանտի կարգավիճակում՝ հանդուրժելով իր քաղաքացու խոշտանգումը, ապա վաղը կարող են ավելի ողբերգական դեպքեր արձանագրվել՝ անկանխատեսելի հետևանքներով։
