Թուրքական Today’s Zaman թերթի հաղորդմամբ, ապրիլի 24-ի նախաշեմին ավելի քան 20 ամերիկյան կոնգրեսականներ հավաքվել են Կապիտոլիումում` ոգեկոչելու Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Օսմանյան կայսրությունում իրականացված Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը:
Կոնգրեսականներն ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամային կոչ են արել Օսմանյան կայսրությունում սպանված հայերի մասին իր ապրիլքսանչորսյան ելույթում գործածել «Ցեղասպանություն» եզրույթը:
Որոշ կոնգրեսականներ կարծում են, որ Թուրքիան պետք է 1915 թվականի համար ներողություն խնդրի հայ ժողովրդից. առանց դրա՝ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը անհնար կլինի:
Հայկական լոբբիի հետ սերտ կապեր ունեցող Կալիֆոռնիայից ընտրված հանրապետական կոնգրեսական Ադամ Շիֆը հայտարարել է, որ նամակ է ուղարկել Օբամային` կոչ անելով ապրիլքսանչորսյան իր ելույթում գործածել «Ցեղասպանություն» եզրույթը:
Դրանում նշված է հետևյալը. «Պարո´ն նախագահ, Դուք մշտապես առաջամարտիկ եք եղել մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցում: Դժբախտաբար, թե´ նախորդ տարի, թե´ 2009 թվականին դուք 1915-1923 թվականներին Օսմանյան կայսրությունում հայերի հետ տեղի ունեցած իրադարձությունների բնորոշման համար չգործածեցիք «Ցեղասպանություն» եզրույթը:
Ես Ձեզ խնդրում եմ վերադառնալ այն հստակությանը, որով վստահորեն արտահայտվել էիք 2008 թվականին և պաշտպան կանգնել Ցեղասպանությունը վերապրածների ժառանգներին, ովքեր Ցեղասպանության հերքման պատճառով տուժում են «կրկնակի սպանությունից»»:
Հիշեցնենք, որ ԱՄՆ արդարադատության նախարարության տվյալներով, 2008 թվականին Թուրքիան, մյուս երկրների համեմատ, ամենաշատն է ԱՄՆ Կոնգրեսում լոբբինգի ենթարկել իր շահերը (2268 անգամ): Միևնույն ժամանակ, այդ գործունեության վրա ծախսած գումարի չափով օտար երկրների շարքում Թուրքիան զբաղեցրել է 4-րդ տեղը (4.2 միլիոն դոլար)` այդ ցուցանիշով զիջելով միայն ԱՄԷ-ին (11 միլիոն դոլար), Մեծ Բրիտանիային (6 միլիոն դոլար) և Ճապոնիային (4.23 միլիոն դոլար): Նախորդ տարի էլ ծախսվել է 3.3 միլիոն դոլար:
ԱՄՆ-ում թուրքական լոբբինգի գործունեության ակտիվության գագաթնակետը գրանցվել է 2007 թվականի վերջին, երբ Կոնգրեսը քննարկում էր Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության ճանաչման փաստը: Այդ ժամանակ թուրքական լոբբիի ներկայացուցիչները մեկ ամսվա ընթացքում 673 հանդիպում են ունեցել ամերիկյան կոնգրեսականների ու հրեական լոբբիի ներկայացուցիչների հետ:
Ինչ վերաբերում է ապրիլի 24-ին Օբամայի կողմից «Ցեղասպանություն» եզրույթի գործածմանը, ապա հազիվ թե նման բան լինի: Հազիվ թե Օբաման թուրք-ամերիկյան հարաբերությունները սրելու ռիսկին դիմի: ԱՄՆ-ը դեռ բազմաթիվ պլաններ ունի Թուրքիայի հետ կապված, որոնցից մեկը վերաբերում է վերջինիս տարածքում հակահրթիռային համակարգի տարրերի տեղակայմանը:
