Ներիշխանական հակասությունների դինամիկ այս փուլում առաջանում է մի կարեւոր հարց` իսկ ի՞նչ պետք է անի հասարակությունը: Ո՞րն է այստեղ հասարակության, նրա պահանջները սպասարկող հասարակական-քաղաքական ուժերի դերը այս ժամանակաշրջանում: Բանն այն է, որ ներիշխանական հակասությունների շրջանը, ամենայն հավանականությամբ, տեւելու է բավական երկար, առնվազն մինչեւ 2012 թվականի մայիս: Չի բացառվում նաեւ դրանից հետո` մինչեւ 2013 թվականի փետրվար-մարտ, երբ տեղի կունենա նախագահի հերթական ընտրությունը:
Ի՞նչ պետք է անի այդ ընթացքում Հայաստանի հասարակությունը, ընդդիմությունը: Այդ հարցը, թերեւս, շատ կարեւոր է` թե՛ այն դեպքում, եթե համարում ենք, որ ներիշխանական հակասություններն իմիտացիա են, թե՛ այն դեպքում, երբ համարում ենք, որ դրանք լուրջ են: Ակնհայտ է, որ հասարակությունը, առավել եւս դրա քաղաքական շահը սպասարկելու հայտ ներկայացրած ընդդիմությունը չեն կարող ամբողջ այդ շրջանում մնալ պասիվ եւ լինել սպասողական, դիտորդական դիրքում:
Ինչ-որ պահից սկսած հարկ է լինելու ինչ-որ բան անել առավել ակտիվ ձեւով: Ահա այդ հարցում ընդդիմության համար ի՞նչ դեր եւ տեղ է ունենալու ներիշխանական հակասությունների առկայությունը, ինչպե՞ս է այն օգտագործվելու, օգտագործվելո՞ւ է, թե՞ անտեսվելու: Սրանք հարցեր են, որ կարծես թե առաջանում են շատերի մոտ: Ընդդիմությունը պետք է որքան հնարավոր է արագ եւ հստակ գտնի այդ հարցերի պատասխանները:
Դա առաջին հերթին անհրաժեշտ է հենց ընդդիմության արդյունավետ գործողությունների համար, որովհետեւ պատասխանները հասարակությանը պետք է ներկայացնել ոչ թե բառացի, բանավոր կերպով, թե մենք ահա այս ենք պատկերացնում եւ այսպես ենք անելու, այլ գործով, առանց պատկերացումների մասին ավելորդ մանրամասնությունների: Հասարակությունը գործից պատկերացում կկազմի եւ գնահատական կտա, թե ընդդիմությունը ինչ եզրահանգումների է գալիս, իրավացի են դրանք, թե ոչ:
Ընդ որում, թերեւս աներկբա է, որ պետք են տարբեր սցենարներ հնարավոր զարգացումների համար, որպեսզի որեւէ զարգացման դեպքում ընդդիմություն-հասարակություն կապի ընդհատում տեղի չունենա: Թե որքանով է արդյունավետ կատարվում այդ ուղղությամբ աշխատանք ընդդիմության ճամբարում` առայժմ դժվար է ասել: Պահը բավական նուրբ է, որովհետեւ մի կողմից պետք է օգտագործել ներիշխանական հակասությունները, սակայն, մյուս կողմից, ամենեւին չանել այնպես, որ դրանք դեռ օգուտ չտված` «խրտնեն» դրանց կողմ հանդիսացող սուբյեկտները: Կարեւոր է, թերեւս, մի բան, որպեսզի ընդդիմության մեջ չսկսի գերիշխել մոտեցում` թե եթե երկու «շուն» կռվում են, ապա «ճամփորդի» գործը հաջողում է: Այլաբանությունը գուցե գեղեցիկ է, սակայն քաղաքականության համար այն բավական ռոմանտիկ է:
Քաղաքականության մեջ հաջողում է նա, ով կողմնակի հանգամանքները օգտագործում է սեփական գործունեության ծիրում, ոչ թե սեփական գործունեությունն է պատկերացնում կողմնակի հանգամանքների ծիրում, որքան էլ դրանք ազդեցիկ ու վճռական լինեն: Այդ իմաստով, Հայաստանի ընդդիմության պարագայում կարելի է ասել, որ ընդդիմությունը, բնականաբար այդ ասելով` առաջին հերթին հասկանում ենք Հայ ազգային կոնգրես, ունի իր ծիրը: Հարցն այն է, թե արդյո՞ք կունենա կողմնակի հանգամանքները այդ ծիրի մեջ բարեհաջող տեղավորելու հնարամտություն եւ հեռատեսություն:
