«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է «Նուշիկյան ասոցիացիայի» նախագահ, թիվ 10 ընտրատարածքում պատգամավորի թեկնածու առաջադրված Գարեգին Նուշիկյանը:
– Պարոն Նուշիկյան, եթե հանրագումարի բերենք և ամփոփենք ընտրարշավը, ինչպե՞ս կբնորոշեք այն: Իմաստ ունե՞ր առաջադրվել: Մարդկանց հետ շփումներում երբ հասկացաք, թե ինչ խնդիրներ կան, կկարողանա՞ք Ձեզ բաժին ընկած անելիքների բեռը առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում տանել:
– Այս ժամանակահատվածում շփվել եմ բազմաթիվ մարդկանց հետ, լսել եմ բազմաթիվ կարծիքներ, բողոքներ, առաջարկություններ: Հիմնական դժգոհությունը վերաբերում է համատիրություններին, տեղական ինքնակառավարման մարմիններին: Ես կարծում եմ, որ համատիրությունների հետ կապված պետք են որոշակի փոփոխություններ, բարեփոխումներ մտածենք և իրականացնենք ժամանակին: Միանշանակ չեմ զղջում, որովհետև ես կկարողանամ որոշակի դրական փոփոխությունների մասնակից լինել: Բնականաբար, հինգ տարիների ընթացքում հնարավոր չի լինի բոլոր խնդիրներին գլոբալ առումով լուծումներ տալ, բայց կարծում եմ, որ մեծ մասամբ հնարավորություն կլինի այդ խնդիրները լուծել և այդ առումով միանշանակ չեմ ափսոսում, չեմ զղջում, որ մտել եմ այդ ծանր բեռի տակ, որովհետև վերջին հաշվով մեզանից յուրաքանչյուրը պետք է վերցնի իր մասով այդ պատասխանատվությունը, և եթե դա է իմ մասով պատասխանատվությունը, ես համարձակորեն պատրաստ եմ վերցնել այդ պատասխանատվությունը:
– Իշխող ՀՀԿ-ն արդեն տարիներ ի վեր՝ 2000 թվականից իշխանության ղեկին է, և երկրում գոնե վերջին շրջանի խնդիրները պայմանավորված են եղել հենց ՀՀԿ գործելաոճով և գործունեությամբ: Դուք կուսակցական չեք, սակայն Ձեզ առաջադրել է ՀՀԿ-ն: Այսօր տեսնո՞ւմ եք այդ խնդիրները լուծելու ՀՀԿ պատրաստակամությունը և կամքը: Ժողովուրդն ուզում է հասկանալ` ինչո՞ւ չեն արվել և հիմա խոստումներ են տրվում, որ կարվեն:
– Կարծում եմ, որ անզեն աչքով էլ կարելի է տեսնել, որ դրական բարեփոխումներ կան: Չնայած միջազգային համաշխարհային ճգնաժամին, թեև փոքր, սակայն կա տնտեսական աճ: Մեր հարկային, մաքսային ոլորտներում բավականաչափ բարեփոխումներ են իրականացվել և շարունակում են իրականացվել:
-Պարոն Նուշիկյան, ի վերջո տնտեսությունը տնտեսական աճով չի պայմանավորվում, այլ մարդկանց հանապազօրյա կյանքով, մարդիկ իրենց մաշկի վրա չեն զգում այդ աճը, տնտեսվարողները խեղդվում են և վերջիվերջո՝ փոքր և միջին ձեռնարկատերերը Հայաստանը թողնում և հեռանում են: Ի վերջո, կա՞ մենաշնորհներից ազատվելու, տնտեսությունը դիվերսիֆիկացնելու ուղղությամբ համառ քայլեր ձեռնարկելու համարձակություն:
– Ցանկացած զարգացած երկիր անցել է այդ ճանապարհով, մենք էլ կանցնենք այդ ճանապարհով, կանցնենք, որովհետև մոնոպոլիաները չեն խթանում տնտեսության զարգացումը: Այն ոլորտները, որտեղ կա մենաշնորհ, այդ ոլորտները կամաց-կամաց դատապարտված են լճացման: Այդ առումով անելիքներ ունենք, և ես կարծում եմ, որ մենք կարող ենք այդ հարցերը կարգավորել: Հեծանիվ հայտնագործել պետք չէ, մենք այդ առումով պետք է օգտվենք այլ երկրների փորձից և տեղայնացնենք մեր մենթալիտետի հետ: Ինչ վերաբերում է փոքր և միջին բիզնեսին՝ զարգացած երկրներում փոքր և միջին բիզնեսը տալիս է ՀՆԱ-ի 60-65%-ը: Մեզ մոտ հակառակ պատկերն է` խոշորն է 65-70%-ը տալիս, փոքր և միջինը` 30-35%-ը: Մենք բավական անելիքներ ունենք այդտեղ: Ճիշտ է, վերջերս ընդունվեց մի օրենք, որտեղ հաստատագրված վճարները եռամսյակը մեկ անգամ կանխավճարային սկզբունքով պետք է վճարեին, և մեծ դժգոհություն եղավ, հիմա էլ կան դժգոհություններ: Ես կարծում եմ, որ ոչ միայն դա, այլ ընդհանրապես տնտեսությանը վերաբերող բոլոր խնդիրները պետք է ՙինվենտարիզացիայի՚ ենթարկենք և հասկանանք մեր տնտեսությունը խոչընդոտող հանգամանքները և ձեռնամուխ լինենք այդ խոչընդոտները վերացնելուն: Ընդհանուր առմամբ, սխալներ չեն անում այն մարդիկ, որոնք ընդհանրապես ոչինչ չեն անում: Բնականաբար, մեզ մոտ էլ բավականաչափ սխալներ կան այդ առումով, ես կարծում եմ, որ, համենայնդեպս, բարեփոխումներն ավելի շատ են, քան սխալները:
Մենք այսօր ունենք երկու հնչեղ հարց, որտեղ հասարակությունը միասնական բարձրացնում է իր ձայնը և հասնում հաջողության: Դա Թռչկանի ջրվեժի հարցն է և Մաշտոցի կրպակների ապամոնտաժման հարցը: Կարելի է ասել՝ մեզ մոտ արդեն սկսում է ձևավորվել քաղաքացիական հասարակարգ, որն արդեն իսկ լավ գիտի իր իրավունքները, բայց կարծում եմ, որ պետք է իմանա պարտականությունները ևս: Եվ ընդհանրապես, այսօր մեր հասարակության ձայնը ավելի քան լսելի է իշխանությունների կողմից, և արձագանքն ավելի քան արագ է, քան երբևիցե:
– Կարծես առաջին անգամ պետությունը հասարակությանն ընդառաջ գնալը չի համարում պարտություն:
– Այո՜, այդտեղ էլ ունենք առաջընթաց: Քաղաքական մասով այսօր ընդդիմություն- իշխանություն հարաբերություններում նույնպես ունենք առաջխաղացում: Այսօր մենք ականատես եղանք ընդդիմություն-իշխանություն երկխոսությանը. կարևոր չէ դրա վերջնական արդյունքը, կարևոր է, որ պատրաստակամության ու փոխզիջումային հարցերի քննարկման ականատեսը եղանք: Այսօր ընդդիմությունն էլ է ազատ իր տեղաշարժով, մամուլով և հեռուստատեսությամբ իր տեսակետները արտահայտելու մեջ: Մենք շատ անելիքներ ունենք փոխհարաբերությունները կարգավորելու ուղղությամբ, սակայն կան արդեն դրական տեղաշարժեր: Եթե մենք ունենք դրական տեղաշարժեր՝ բոլոր առումներով, մի քանի տարվա կտրվածքով, կարծում եմ` հիմքեր չունենք չհավատալու: Բնականաբար, Հանրապետական կուսակցության ոչ բոլոր ծրագրերն են ի կատար ածվել, սակայն զգալի մասը ի կատար է ածվել: Մենք հիմքեր չունենք չհավատալու, որ հետագա հինգ տարիներին ավելի լավ չի լինելու բոլոր ուղղություններով: Ես դրանում համոզված եմ և հավատում եմ դրան: Իմ առաջադրումը պայմանավորված է դրանով, որ ես էլ իմ գիտելիքներով ու փորձով կօգնեմ, որ առաջխաղացումն է՜լ ավելի արագ տեմպերով իրականանա:
– Կխնդրեի, որ նկարագրեք այն խնդիրները, որոնք Դուք առավելապես կարևոր ու անհետաձգելի եք համարում Ձեր ընտրատարածքն ընդգրկող հատվածում:
– Ընդհանրապես ես եղել եմ աշխարհի կեսից ավելի երկրներում և բոլոր երկրների մայրաքաղաքների կենտրոնները գերհագեցած են և գերծանրաբեռնված են ամեն ինչով ու նաև պրոբլեմներով, և պատահական չէ, որ շատ ու շատ մայրաքաղաքներում բնակիչները գերադասում են բնակություն հաստատել քաղաքից դուրս: Ինչ վերաբերում է մեր մայրաքաղաքի կենտրոնին, ես կարծում եմ, որ մենք քաղաքաշինական խնդիրների հետ կապված մտածելու բավականաչափ տեղ ունենք, մեր կենտրոնը խիստ ծանրաբեռնված է քաղաքաշինական առումով, ես կարծում եմ, որ մենք պետք է մի պահ դադար վերցնենք և մարսենք եղածը, տեսնենք այն խնդիրները, որոնք առաջացել են դրանց հետևանքով:
– Որպես գործարար մեր երկրի տնտեսության զարգացման համար ո՞ր վեկտորն եք համարում առավել շահեկան` մի կողմից մեր ռազմավարական գործընկերը մեզ առաջարկում է անդամակցություն Եվրասիական միությանը, մյուս կողմից` ԵՄ-ն Հայաստանին առաջարկում է սկսել բանակցություններ Ազատ առևտրի գոտու շուրջ:
– Ես կարող եմ գնահատական տալ առաջին հերթին տնտեսական առումով: Մենք պետք է կարողանանք այդ առումով էլ դիվերսիֆիկացնել մեր հարաբերությունները: Նախ` մենաշնորհը լավ բանի չի բերում, մենք պետք է կարողանանք մեր հարաբերությունները կառուցել այնպես, որ մենաշնորհային հարաբերություններ չունենանք որևիցե մի ուղղության հետ: Երկրորդ` մենք պետք է նայենք շուկաները. ի՞նչ են տալիս մեզ առաջին և երկրորդ ուղղությունները: Առաջին ուղղությունը. 200-250 մլն բնակչություն ունեցող խմբի մասին է խոսքը, որի ՀՆԱ-ի միջին շնչին ընկնող արտադրանքը 4000-5000 դոլարի շրջանակներում է: Եվրամիությունը 500 մլն բնակչություն ունեցող գոտի է, որի ՀՆԱ-ի միջին շնչին ընկնող արտադրանքը 30-40,000 դոլարի սահմաններում է: Դա ակնհայտորեն խոսում է ավելի գնողունակ ու մեծ շուկայի մասին: Բացի այդ, Եվրամիությունը մեզ հնարավորություն կտա այդ շուկա մտնելու համար բարձրացնելու մեր բոլոր տեսակի ապրանքների որակը: Դա կպահանջի բավական ներդրումներ, բարձր տեխնոլոգիայի արտադրություններ հիմնել, ինչն էլ նոր ներդրումների հնարավորություն կստեղծի: Եթե դուք խոսում եք որևիցե խոշոր ներդրողի մասին, նախևառաջ խոշոր ներդրողին միշտ հետաքրքիր է շուկան: Նույնը չեն 3 մլն բնակչություն և 500 մլն բնակչություն ունեցող շուկա մտնելու պայմանները, դրանից էլ բխող բոլոր մնացած հարցերը:
