1901թ. այս օրը Զմյուռնիայում մահացավ արևմտահայ հրապարակախոս, գրող, խմբագիր, թարգմանիչ, մանկավարժ Ստեփան Ոսկանյանը (Ստեփան Ոսկան):
Ծնվել է 1825թ., սովորել ծննդավայրի Մեսրոպյան վարժարանում: 1846-ին մեկնել է Փարիզ, սովորել Սորբոնի համալսարանում: Ականատես է եղել և մասնակցել 1848-ի հեղափոխական դեպքերին, ձերբակալվել է և բանտարկվել: Ազատ արձակվելուց հետո ավելի ամուր է կապվել նոր գաղափարներին: 1852-1854թթ. Կ. Պոլսում և Զմյուռնիայում տպագրել է (ծածկանունով) «Ներքին համոզումն» (1853թ.) և «Հռոմէական պարգեւ» (1854թ.) պամֆլետները: 1855-1856թթ. Փարիզում մի խումբ համախոհների հետ հրատարակել է «Արևելք», 1859-ին և 1864-1865-ին` «Արևմուտք» հանդեսները: Այստեղ ծանոթացել է Միքայել Նալբանդյանի հետ, արտատպումներ արել «Հյուսիսափայլից»:
Ստեփան Ոսկանյանը հայ ժողովրդին կոչել է համախմբվածության, միասնության, թուրքական բռնակալության դեմ պայքարի: 1865թ. հաստատվել է Զմյուռնիայում, աշխատել տեսուչ և ֆրանսերենի ուսուցիչ Մեսրոպյան ու Հռիփսիմյան վարժարաններում, հիմնել Ուսումնասեր ընկերությունը:
Ստեփան Ոսկանը եղել է աշխարհաբարի կողմնակից, գրել է հղկված և պատկերավոր լեզվով, մեծ տեղ է տվել լուսավորությանը, կարևորել է Խաչատուր Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» վեպը:
Գրել է պատմվածքներ,բանաստեղծություններ, երգիծական գործեր, կատարել թարգմանություններ ֆրանսիական գրականությունից: Հանդես է եկել Հարմա, Հրանտ, Վահե, Օ. Օ., Օրպել և այլ ծածկանուններով:
