Հայաստանը հետզհետե կատարում է ԵՄ և ԱՀԿ հետ պայմանավորվածությունները: Հայաստանի գործատուների միության նախագահ Գագիկ Մակարյանն «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նշեց, որ խնդիրների լուծումը սկսվել է 2 տարի առաջ և որոշ չափով դրանք լուծվել են, օրինակ՝ ալկոհոլային խմիչքների նկատմամբ հավասար պայմանների սահմանման հարցը, ժողովրդավարական, մարդու իրավունքների զարգացման, աշխատուժի ազատ տեղաշարժի և տնտեսության բարեփոխումների հարցերը:
Ըստ Գ. Մակարյանի՝ ԵՄ-ն 2011-ին շատ կարևոր փաստաթուղթ է ընդունել՝ մինչև 2020 թ. ԵՄ տնտեսությունը շատ բարձր մակարդակի է հասցվելու, ծավալները կրկնապատկվելու, եռապատկվելու են, որը հիմնված է արդյունաբերության զարգացման ռազմավարության վրա: Այստեղ 2 խնդիր կա՝ ԵՄ-ն իր համար նոր շուկաներ է ստեղծում, քանի որ զարկ տալով տնտեսությանը, պետք է սպառման նոր շուկաներ գտնի: Այդ տեսանկյունից շատ հարմար են Արևելյան գործընկերության երկրները: Միաժամանակ, զարգացման ճանապարհին ԵՄ-ն ունենալու է աշխատուժի դեֆիցիտ, որը մտադիր է ներկրել ՀՀ-ի նման երկրներից:
«Մեր խդիրն այն է՝ դռները բացե՞նք, որ առևտուրն այնտեղից գա այստեղ, աշխատուժն ազատ գնա Եվրոպա, թե՞ մենք կանխարգելիչ քայլեր ենք ձեռնարկում, որ մեր աշխատուժն արագ ինտեգրվի տեղական արդյունաբերությունում: Իսկ դրա համար պետք է արդյունաբերություն զարգացնել: Սրա հիմնաքարը կա արտահանմանն ուղղված արդյունաբերության զարգացման ռազմավարության մեջ: Պետք է ներդրումային նոր ծրագրեր իրականացնել: Եթե մեր արագությունն ավելի դանդաղ լինի, առաջինը տեղի կունենա»,- ասաց Գ. Մակարյանը:
Հեռահար զարգացում ունենալու համար լուրջ ներդրումներ են հարկավոր և միայն գործարարների հույսին դա թողնելը քիչ է, քանի որ բիզնեսն, ըստ միության նախագահի, շատ քաոտիկ է զարգանում. խոշորներն ունեն շատ եկամուտ, գրավում են փոքրերի դաշտը, իսկ փոքրերը, չունենալով ռեսուրսներ, դուրս են մնում: Խնդիրներ կան նաև աշխատուժի հետ կապված: Գ. Մակարյանը նշեց, որ աշխատուժն էլ կուտակվում է որոշ ոլորտներում, աշխատում են հին տեխնոլոգիաներով, հին մեթոդներով և դեգրադացվում են. «Եղած աշխատուժը մրցունակություն չունի, նորն էլ գիտելիք չունի, և սահմանները որ բացվեն, լավերից լավերը կգնան, քանի որ Եվրոպայում ավելի բարձր են վճարում»:
Ամեն դեպքում ՀՀ-ում մենաշնորհների վերացման ու ազատական տնտեսության ստեղծման հարցերով, ինչի պահանջը դրել է նաև ԵՄ-ն, դեռ առաջընթաց չկա և այդ հիմնախնդիրները լուծել չենք կարողանում: Հայաստանում արմատացել են անհավասար մրցակցությունն ու բիզնեսների կենտրոնացվածությունը: Ըստ Գ. Մակարյանի`գործարար միջավայրի բարելավումից իրականում քչերն են օգտվում և նոր մրցունակ բիզնեսներ քիչ են առաջանում. «Նոր գործարարներ քիչ են ի հայտ գալիս, հին գործատերերն են տարածվում այլ ոլորտներում»:
Սակայն ԵՄ-ն շահագրգռված է նոր շուկաներ ստեղծել և չի բացառում, որ ՀՀ, այսպես ասած, «բացթողումների» վրա մի քիչ էլ աչք փակի: ԵՄ նպատակն է, որ իր շուկային ավելացնի Արևելյան գործընկերության 6 պետությունների մոտ 130 մլն-անոց շուկան, որն իր ծավալի 30%-ն է: Ինչևէ, այս 6 երկրները հավասար մակարդակի վրա չեն. Բելառուսում կա Լուկաշենկոյի խնդիրը, Ուկրաինայում՝ Տիմոշենկոյի ձերբակալության խնդիրը, Մոլդովան փոքր պետություն է, միայն Վրաստանը քիչ է, ուզում են նաև Հայաստանը միացնել, որ ազդեցությունը Կովկասում մեծանա: Ենթադրաբար, այս 6-ի հետ պայմանագրերի կնքումը կլինի տարբեր ժամանակներում, բայց շուկան պետք է ստեղծի: Այլ ուղղություններով Եմ տարածումը քիչ հավանական է. Չինաստանն ու Հնդկաստանը բուռն զարգանում են, և այնտեղ ԵՄ-ն մեծ հաջողություն չի ունենա, արաբական երկրներում պատերազմ է, ԱՄՆ-ն ինքն է ճնշում ԵՄ-ին:
