«Առաջին լրատվական»-ի հարցերին պատասխանել է TURKSAM միջազգային հարաբերությունների ու ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի նախագահ, Իգդիրից թուրքական խորհրդարան անցած և «Ազգայնական շարժում» կուսակցությունը (ԱՇԿ) ներկայացնող Սինան Օգանը:
– Պարոն Օգան, Ադրբեջանը և Թուրքիան հոկտեմբերի 25-ին ստորագրեցին մի շարք համաձայնագրեր, համաձայն որոնց` Թուրքիան Ադրբեջանից գազ կգնի և տրանզիտով` հարևան երկրով կարտահանի դեպի Եվրոպա: Արևմտյան փորձագետները կարծում են, որ այդ գազային համաձայնագիրը հնարավորություն է ընձեռում կառուցել գազամուղ, որը կշրջանցի Ռուսաստանը: Ձեր կարծիքով` ինչպե՞ս կարձագանքի Ռուսաստանն այդ նախագծին, և արդյոք դրանից հետո կփոխվե՞ն Ռուսաստանի և Թուրքիայի ազդեցությունները տարածաշրջանում:
– Ռուսաստանը, անշուշտ, մշտապես բացասաբար է վերաբերվել բնական գազամուղներին, որոնք իր տարածքով չեն անցնում: Իհարկե, Ռուսաստանը բացասաբար է դրան վերաբերվում: Սակայն Ռուսաստանի վերաբերմունքը չի ազդում գազամուղի ճակատագրի վրա և վնասակար ազդեցություն չի ունենա ռուս-թուրքական հարաբերությունների վրա: Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանն ու Թուրքիան համագործակցում են տարածաշրջանի մի քանի շրջաններում` տարբեր ոլորտներում, նրանք մրցակցում են էներգետիկայի ոլորտում: Սակայն այդ մրցակցությունը չի խարխլում նրանց տարածաշրջանային դերն ու հարաբերությունների մակարդակը: Կարծում եմ, որ այդ հարաբերությունները չեն խարխլվի նաև ապագայում:
– Ադրբեջանը ընտրվեց ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ժամանակավոր անդամ: Կարելի՞ է ակնկալել, որ այդ կառույցում Ադրբեջանը պետք է ներկայացնի հարցեր, որոնք հետաքրքրում են նաև Թուրքիային, այսպես ասած` կարելի՞ է սպասել, որ Ադրբեջանը աշխատի, գործունեություն ծավալի ՄԱԿ-ում երկու երկրի համար:
– Այո՛, որոշակիորեն հենց այդպես էլ կլինի, ինչպես դուք եք ենթադրում: Բացի այդ, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հայտարարությունները, որոնք հնչեցին 2011թ. հոկտեմբերի 25-ին Թուրքիա կատարած այցի օրերին` հենց այդ մասին էլ վկայում են: Այդ այցի ընթացքում Իլհամ Ալիևը հայտարարեց. «ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում Ադրբեջանի ժամանակավոր անդամությունը նաև Թուրքիայի անդամությունն է»:
– Թուրքիայի` «հարևանների հետ զրո խնդիր» քաղաքականությունը չհաջողվեց, և այսօր Թուրքիան խնդիրներ ունի Սիրիայի հետ: Ինչպիսի՞ն կլինի Թուրքիայի նոր քաղաքականությունը հարևանների հետ և նրա հնարավոր գործողությունները տարածաշրջանում:
– Ես այն մարդկանցից եմ, ովքեր քննադատում էին «հարևանների հետ զրո խնդիր» քաղաքականությունը ի սկզբանե: Հաշվի առնելով աշխարհում այսօրվա իրողությունները, չեմ կարծում, թե այդ քաղաքականությունը կարող է արդյունքներ տալ: Բացի այդ, այստեղ իր դերն ու ազդեցությունն է խաղում նաև տարածաշրջանային և գլոբալ կոնյունկտուրայի հանգամանքը: Ներկա պահին տարածաշրջանում գլոբալ գործընթաց է ծավալվում, որը կոչվում է «Արաբական գարուն»: Թուրքիայի իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը առաջ է ընթանում այս գլոբալ գործընթացի հետ մեկտեղ: Թուրքիան մասնակցում է տարածաշրջանի կազմավորմանը` Միացյալ Նահանգների և իր դաշնակիցների հետ:
