Բանակում խաղաղ պայմաններում գրանցվող զինծառայողների սպանությունների դեպքերը հետևանքն են պետական կառավարման անկատար համակարգի և այն բարքերի, որոնք ձևավորվել են բանակում: Բարքերը, որոնք ձևավորվել են բանակում, արտացոլում են այն իրականությունը, որը տիրում է ամբողջ հանրապետությունում. այսօր «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց ՀԱԿ ամերիկյան գրասենյակի անդամ, իրավաբան Կարո Կարապետյանը` խոսելով բանակում տեղի ունեցող սպանության զազրելի դեպքերի պատճառների և բանակում բարեփոխումներ իրականացնելու անհրաժեշտության շուրջը:
Ըստ նրա` այն հարաբերությունները, կանոնները, որոնք հաստատված են այդ կառույցում` զինվոր-սպա փոխհարաբերությունները, զինվորների հարաբերությունները, որոնք մասսայաբար ոչ կանոնակարգված բնույթ են կրում, ցույց են տալիս մեկ բան. բանակում ավելի այլասերված ձևով են արտահայտվում հասարակության մեջ տիրող ոչ իրավական` գողական կոչվող հարաբերությունները:
«Բանակի ամբողջ համակարգը պետական կառույց է, և այն չի կարող գոյատևել առանց որոշակի սահմանված իրավահարաբերությունների, իսկ ո՞վ պետք է կյանքի կոչի իրավահարաբերությունները:
Բնականաբար, գիտենք, որ բանակում դրա համար պատասխանատու անձինք կան՝ սկսած պաշտպանության նախարարից մինչև սերժանտ, որ ամենաստորին օղակի ղեկավարն է: Ակնառու է, որ այդ մարդիկ իրենց տեղում չեն, մարդիկ ուղղակի չեն իրականացնում իրենց գործառույթները»,- մեկնաբանեց Կ. Կարապետյանը` հավելելով, որ որպես հետևանք ունենում ենք այն, ինչ ունենք:
Իրավաբանի հավաստիացմամբ`ցանկացած հանրույթ, կլինի դա բանակ, թե մեկ այլ պետական կառույց, եթե չունի կանոնակարգված հարաբերություններ, բնական է, որ այդտեղ տեղի կունենան և անկարգություններ, և սպանություններ, որոնք մասսայաբար ներկայացվում են որպես ինքնասպանություններ:
«Ստացվում է, որ մեր նորակոչիկները, հայտնվելով բանակում, կիսով չափ փոխվում են և դառնում այլ մարդիկ. չգիտես ինչու՝ նրանց մեջ առաջին ցանկությունը ինքնասպան լինելու ցանկությունն է դառնում: Դրանք ստահոդ լուրեր են, բնականաբար, այդ վարկածները տարածվում են, որովհետև որևէ մեկը չունի իր պարտականությունները կատարելու ցանկություն»,- նշեց Կ. Կարապետյանը:
Անդրադառնալով խնդրի շուրջ իշխանության դիրքորոշմանը` նա ասաց, որ այսօր բանակն իշխանության ձեռքին այն գործիքներից մեկն է, որը լուծում է իշխանապահպանության խնդիրը: «Ինչ տեղի է ունենում բանակում, ուղիղ հետևանքն է Հայաստանում տիրող քաղաքական վիճակի: Ամպագոռգոռ հայտարարությունները, որոնք հնչեցվում են պատկան մարմինների կողմից, զուտ ամպագոռգոռ խոսքեր են: Կգտնվեն մի քանիսը, ովքեր ցուցադրաբար կպատժվեն, իսկ բոլոր պատասխանատուները, որոնք անգործության են մատված, կմնան անձեռնմխելի»,- նկատեց Կ. Կարապետյանը:
Այն հարցին, թե ինչու են բանակային դաժանությունները շատացել վերջին երկու տարիների ընթացքում, նա պատասխանեց, որ երբ ցանկացած հասարակության անդամներ հայտվում են այնպիսի վիճակում, որտեղ որևէ բան չի զարգանում, դա ազդում է մարդկանց բարոյահոգեբանական կերպարի վրա. այդ վայրագությունները մեր վերջին 10 տարիների ներքաղաքական վիճակի դրսևորումներն են:
Ըստ Կ. Կարապետյանի՝ բանակում կարգուկանոնի հաստատման համար առաջնահերթություն է Հայաստանում օրինական իշխանության վերականգնումը: «Միայն օրինական իշխանությունների դեպքում ժողովրդի մոտ վստահություն կլինի, միայն այս դեպքում մարդիկ, ովքեր իրականում ընտրված կլինեն, պատասխանատվության զգացում կունենան, և, բնականաբար, միայն օրինական ընտրությունների միջոցով իշխանության կգան մարդիկ, ովքեր կզբաղվեն քաղաքական, պետականաշինական գործունեությամբ. սա ամենաառաջնահերթն է: Երկրորդը՝ մեր բանակը շատ շտապ, հրատապ կարիք ունի ռեֆորմների` թվաքանակի հետ կապված, մեր երկիրը իր տնտեսությամբ և այլ ոլորտներով հնարավորություն չունի այդքան բազմամարդ բանակ պահելու: Ավելի լավ է՝ լինի փոքրաթիվ, որն ավելի հեշտ կառավարելի կլինի, և արդիականացումն էլ ավելի հեշտ կլինի»,- ամփոփեց իրավաբան Կարո Կարապետյանը՝ ընդգծելով, որ բանակներն իրենց թվաքանակով չեն ուժեղ:
