Իրաքի կառավարության աղբյուրի փոխանցմամբ«Բաղդադը մոտ է կոալիցիոն զորքերը երկրի տարածքից դուրս բերելու համաձայնությանը» Մոսկվա է այցելել Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ-Ասադը: Թուրքական մամուլին հայտնի է դարձել, որ ԵՄ անդամ «ութ երկիր» դիմել է Եվրահանձնաժողովին, որպեսզի նրա նկատմամբ վերաբերմունք վերանայվի: «Ասադը մում է թամբին, սիրիական ընդդիմությունը կազմալուծված է եւ այս իրողության հանդեպ աչք փակել չի կարելի,» ասված է «ութնյակի» ուղերձում:
Վերջին երկու-երեք ամիսներին միջազգային մամուլը խոսում է Թուրքիայի եւ Սիրիայի նախագահների մոտալուտ հանդիպման մասին: Թուրքիայի արտգործնախարար Ֆիդանը բացահայտել է, որ նման քննարկումներ ինքն է անցկացրել՝ լինելով Ազգային հետախուզական ծառայության տնօրեն: Էրդողան-Ասադ հանդիպման վայր ենթադրվում է Մոսկվան, բայց Ֆիդանն ասել է, որ առաջարկություն ստացել են նաեւ Իրաքից եւ Քաթարից, իսկ «Սաուդյան Արաբիայից որոշակի ազդակներ կան»։
«Տպավորություն է» «որ Բաշար ալ-Ասադը Մոսկվա է մեկնել» որպեսզի քննարկի Էրդողանի հետ իր հանդիպման հետ կապված հարցեր: Թուրքիան նրան առաջարկում է Սիրիայի հյուսիսի քրդական կազմավորման դեմ համատեղ պայքար: Էրդոանը հայտարարել է որ «պետք է ապահովել Սիրիայի տարածքային ամբողջականությունը»: Բայց ոչ մի երաշխիք չկա «որ «քրդական ինքնավարությունը» ջախջախելուց հետո Թուրքիայի Սիրիայի հյուսիսից զորքերը կհեռացնի կամ դրա դիմաց չի պահանջի ստեղծել թուրքոմանական ինքնավարություն:
Բաշար ալ-Ասադը Մերձավոր Արեւելքում քաղաքական ,,ուրվական,, է: Սիրիայում ներկայիս փխրուն ստատուս-քվոն Ռուսաստանի եւ Իրանի աջակցության, ինչպես նաեւ ԱՄՆ զսպվածության արդյունք է, ինչից հետում է, որ նա Թուրքիայի հետ տարածաշրջանային-աշխարհաքաղաքական գործարքի չի կարող գնալ, եթե Մոսկվան եւ Թեհրանը չտան իրենց համաձայնությունը:
Ըստ երեւույթի, պատահական չէ, որ Էրդողանը հենց Բաշար ալ-Ասադի Մոսկվայում գտնվելու օրը Անվտանգության խորհրդի նիստի հրավիրումն է, իսկ Պուտինի խոսնակ Պեսկովը՝ հայտարարում, որ ՌԴ նախագահի Թուրքիա այցն «ինտենսիվ նախապատրաստվում է,»: Ասադի մոսկովյան այցը, Թուրքիայի Անվտանգության խորհրդի նիստին նախորդել են ռուս-ադրբեջանական խորհրդատվություններ: Թուրքիայի ԱԽ նիստի օրակարգում նաեւ հայ-ադրբեջանական կարգավորման հարցն է:
Հուլիսի 24-ին Մարիա Զախարովան կրկին «ամենակոմֆորտ պայմաններ» է առաջարկել, որպեսզի Մոսկվայում կողմերին հարմար ձեւաչափով հայ-ադրբեջանական բանակցություններ կազմակերպվեն: Միջազգային քաղաքականության «քարտեզով» Մերձավոր Արեւելքը եւ Հարավային Կովկասը միասնական են: Կհաջողվի Բաշար ալ-Ասադի «ուրվականից» աշխարհաքաղաքական կամ գոնե տարածաշրջանային դերակատար ստեղծել:
Եվրամիությունը եւ Միացյալ Նահանգները կընդունե՞ն որ եթե Ասադը «մնացել է թամբին»՝ ուրեմն պետք է ֆոբիաները մի կողմ թողնել եւ նրա հետ հարաբերություններ հաստատել: Թուրքիան, իհարկե, կեղծում է, երբ ներկայանում է որպես Սիրիայի սուվերենության եւ տարածքային ամբողջականության պաշտպան: Բայց Թուրքիան, անկասկած, ձգտում է, որ Բաշար ալ-Ասադը մնա «ուրվական»՝ ստանալով նոմինալ լեգիտիմություն: Իսկ Ռուսաստանը եւ Իրա՞նը, իսկ Միացյալ Նահանգնե՞րը: Բաքվի մամուլն օգտագործում է «պոստամերիկյան Մերձավոր Արեւելք» ձեւակերպումը:
Իրավիճակը մտահոգիչ է մի առումով: Մերձավոր Արեւելքում Սիրիան թույլ օղակ է, նույնը փորձ է արվում վերագրել-պարտադրել Հայաստանին որպես Հարավային Կովկասի «աուտսայդերի»: Այս կարծրատիպը կարծելու համար ինչ ներքին եւ արտաքին ռեսուրսներ կան, երբ եւ ինչպե՞ս են գործի դրվելու:
Իրավիճակը այն պարզություն է տալիս, որ Հայաստանը չի կարող թույլ տալ ինքն այն վերածելու, որ Մերձավոր Արեւելք-Հարավային Կովկաս-Կենտրոնական Ասիայի հիպերռեգիոնի «եղանակային կանխատեսումից» դուրս մնա:
