«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է թուրքագետ Հակոբ Չաքրյանը։
-Պարոն Չաքրյան, Անկարայում գտվող ՌԴ արտգործնախարար Լավրովը իր թուրք գործընկերոջ հետ մամլո ասուլիսի ընթացքում հայտարարել է, որ իրենք ողջունում են հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացը, հույս է հայտնել որ այդ և հայ-ադրբեջանական կարգավորման հարցերին այլ պետություններ չեն միջամտի։ Ի՞նչ դիտարկումներ ունեք այս շեշտադրումների և առհասարակ Լավրովի՝ Թուրքիա այցի մասին։
-Պետք է արձանագրել, որ Եվրամիության ու առհասարակ արևմուտքի մոտեցումն էապես տարբերվում է Ռուսաստանի և հետևաբար նաև Էրդողանի մոտեցումներից։Քանի որ մայիսի 14-ին ընտրություններ են և կա կասկած Էրդողանի վերընտրվելու հետ կապված, գործընթացներն արագացնում են, որ ի նպաստ իրենց հարցը լուծեն։ Իսկ Թուրքիայի նախապայմանն այն է, որ Հայաստանը լիարժեք ընդունի Ադրբեջանի նախապայմանները։ Դա ներառում է նաև «Զանգեզուրի միջանցքի» բացումը, քանի դեռ ընտրությունները չեն եղել։ Ընդդիմադիր վեցյակ միությունը՝ «Ազգ» դաշինքն իր ծրագրում հստակ նախանշում է, որ իրենց առաջնահերթությունն է Եվրամիության անդամությունը։ Դա ինչ-որ տեղ զսպող օղակի դեր կխաղա, մանավանդ որ Շառլ Միշելն ու առհասարակ արևմուտքը հայ-ադրբեջանական, արցախյան խնդիրներում բավականին աշխուժացել են։ Նաև նշեմ, որ «Ազգ» դաշինքի ծրագրով նշված է՝ իշխանության գալու պարագայում զարգացնելու են ռուս-թուրքական հարաբերությունները, բայց Թուրքիան պետք է հավասարակշիռ քաղաքականություն վարի։ Այսինքն՝ գտնում են, որ Էրդողանը հավասարակշիռ քաղաքականություն չի վարում, ամբողջությամբ թեքվել է դեպի Ռուսաստան՝ արևմուտքին, Եվրամիությանն ու Միացյալ Նահանգներին՝ ամբողջությամբ անտեսելով։ Ահա այս հարցերը անհանգստացնում են Ռուսաստանին։ Ռուսաստանը նաև անհանգստություններ ունի Պուտինին ձերբակալելու որոշման հետ կապված, քանի որ նա միջազգայնորեն մեկուսացված է։
-Լավրովն իր այցով նաև Մոսկվայի աջակցությու՞նն է ցույց տալիս Էրդողանին գալիք ընտրություններում։ Այս կոնտեքստում հավանական է նաև այս ամսվա վերջին Պուտինի այցը Թուրքիա։
-Որքան էլ Էրդողանը Պուտինի լավագույն ընկերը լինի, Թուրքիայի բնակչության մեծամասնությունը՝ Ռուսաստա՞ն, թե՞ Միացյալ Նահանգներ ընտրության մեջ նախապատվությունը կտա Միացյալ Նահանգներին։ Ուստի չեմ կարծում, թե Պուտինն Էրդողանին օգուտ կբերի։Եթե հակառակը լիներ, այսինքն՝ Բայդենի լավ հարաբերություններ զարգացներ, գուցե և այո՛, դա ազդեցություն ունենար։Իհարկե բնակչության մեջ կան նաև գործարար շրջանակներ,Էրդողանի «ընկերները», որոնք հաստատապես կսատարեն Մոսկվային։ Էրդողանն իր դասընկերոջն, օրինակ, նշանակել է Կենտրոնական բանի տնօրեն, որը գանձապահ էր աշխատում։ Մտածել են՝ գանձապահ է, փող աշխատել գիտի՝ նշանակել են։
-Չավուշօղլուն նշեց, որ Թուրքիան հանդես է գալիս Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև շուտափույթ խաղաղության պայմանագիր կնքելու օգտին։ Հնարավո՞ր է Անկարան նպաստի, որ այդ պայմանագիրը շուտափույթ կնքվի, որ հետո էլ հայ-թուրքական հարաբերությունները կարգավորվեն, որովհետև իրենց այդ հարցերը միշտ փոխկապակցել են։
-Ինքը ոչ թե հանդես է գալիս, այլ անուղղակի ձևով ճնշում է գործադրում Հայաստանի վրա, որ այդ պայմանագիրը շուտ կնքվի։ Ինքն այս պահն ընտրել է, որովհետև Հայաստանը պատերազմից հետո թուլացած է, իր ինքնիշխանությունն է կորցրել, տարածքային ամբողջականությունը չի կարողանում վերականգնել։ Հայաստանն այժմ դարձել է կամազուրկ պետություն, իրենք էլ մտածում են՝ Հայաստանին ամեն ինչ կարելի է ստիպել։ Այստեղ Եվրամիությունն ու Վաշինգտոնը խոչընդոտ են թուրքական այդ նախաձեռնության իրականացման համար։ Կարծում եմ, որ երբ վերջանա ուկրաինական պատերազմը, ռուսական բանակի ամբողջական ջախջախմամբ, իրավիճակը կփոխվի։ Պուտինի վիճակն այժմ էլ կայուն չէ, նրա շրջապատից էլ են փախչում, թիկնազորի պետք է փոխել։ Կրեմլում էլ կա գզվրտոց։
