Հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացի` Թուրքիայի հատուկ բանագնաց Սերդար Քըլըչը ելույթ է ունեցել Անկարայի համալսարանի ուսանողների առաջ, որի ընթացքում անդրադարձել է նաև հայ-թուրքական հարաբերության կարգավորման թեմային: Դրա շրջանակում Քըլըչն արել է ուշագրավ մի հայտարարություն, ըստ որի, հայ-թուրքական հարաբերության կարգավորման գործընթացում դրական մթնոլորտ է, բայց ներկա փուլում կան խնդիրներ: Նրա կարծիքով՝ առկա խնդիրների լուծմանը հետամուտ պետք է լինեն տարածաշրջանային երկրները, բայց վերջին շրջանում ԵԱՀԿ-ն, Եվրամիությունը սկսել են միջամտել և միջազգայնացնել խնդիրը, ինչը Քըլըչը համարում է սխալ:
«Տարածաշրջանային երկրներն իրենց խնդիրներն իրենց նախաձեռնությամբ պետք է լուծեն և տեր կանգնեն դրանց: Այս պահին մենք Ռուբինյանի հետ միասին հենց սա ենք փորձում անել»,-հայտարարել է նա: Այդ հայտարարության առնչությամբ ինչ արձագանք կլինի Հայաստանի հատուկ բանագնաց Ռուբեն Ռուբինյանից, կերևա թերևս առաջիկա ժամանակահատվածում, սակայն թուրք բանագնացը անում է թերևս էական նշանակության հայտարարություն: Իսկ խնդիրն ինքնին լինելով հիմնարար, առանցքային ուշադրություն է գրավում նաև այն իրադրության ֆոնին, որ Ադրբեջանը ստեղծել է Լաչինի միջանցքում, արգելափակելով այն: Այստեղ ուշադրության է արժանի այն, որ Ադրբեջանը Լաչինի ուղղությամբ գործողությունների անցավ այն բանից հետո, երբ փաստացի հրաժարվեց հանդիպել Բրյուսելում, ասելով, որ դեմ է դրանում Ֆրանսիայի մասնակցությանը: Բրյուսելում դեկտեմբերի 7-ին հանդիպման պայմանավորվածություն ձեռք էր բերվել հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում՝ քառակողմ ֆորմատով, նաև Ֆրանսիայի նախագահի մասնակցությամբ: Ալիևը փաստացի պահանջում էր, որ Բրյուսելում հանդիպումը լինի եռակողմ: Հայաստանը պնդեց, որ պայմանավորվածությունը եղել է քառակողմ, հետևաբար հանդիպումն էլ պետք է լինի նույն ձևաչափով: Ինչն է այստեղ ուշադրության արժանի հայ-թուրքական հարաբերության մասին Քըլըչի արտահայտությունների ֆոնին:
Հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում տեղի ունեցավ ոչ միայն քառակողմ հանդիպումը, այլ հանդիպում նաև Փաշինյան-Էրդողան ձևաչափով, առաջին հանդիպումը նրանց միջև: Սակայն, եղավ նաև «ոտքի վրա» զրույց-հանդիպումը միջանցքում՝ Էրդողանի, Փաշինյանի, Ալիևի, և նրանց մոտեցած Մակրոնի մասնակցությամբ: Այդ «ոտքի վրա»-ն ըստ էության խորհրդանշում էր քառակողմի և Փաշինյան-Էրդողան երկկողմ հանդիպումների «օրգանական» կապը: Ահա այդ համատեքստում, երբ չի կայանում Բրյուսելում հանդիպելու քառակողմ պայմանավորվածությունը, դա ըստ էության իր ազդեցությունն է թողնում նաև հայ-թուրքական գործընթացի վրա: Այդ համատեքստում է, որ բավականին ուշադրության է արժանի այն, որ Քըլըչը հայտնում է հայ-թուրքական գործընթացում առաջացած խնդիրների, ու ինչը հատկապես ուշագրավ է՝ դրանք ռեգիոնալ նախաձեռնությունների շրջանում լուծելու անհրաժեշտության մասին, ասելով, թե միջազգայնացումը սխալ է: Այդ դեպքում հարց է առաջանում, թե Թուրքիայի ի՞նչ առաջարկների մասին էր խոսում դեկտեմբերի սկզբին Երևան այցելած ԵՄ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարը, որն այստեղից անմիջապես մեկնել էր Անկարա և հայտարարել, որ Թուրքիան ունի հետաքրքիր առաջարկներ: Քըլըչն այսօր ասում է, որ կան խնդիրներ, ընդ որում՝ փաստացի միջազգայնացման փորձից բխող: Լաչինի միջանցքը այդ խնդիրների հետևա՞նքն է, թե՞ դրանց «արմատներից»:









































