Հայկական արտադրության մածունը «մածուն» մակնշմամբ չի կարողանում Վրաստանի տարածքով արտահանվել Ռուսաստան, քանի որ Վրաստանը «մացոնի»-ն ձևակերպել է որպես իր աշխարհագրական նշում (GI), ինչպես օրինակ Ֆրանսիայում կոնյակն ու գինին են, իսկ հայկական արտադրողը Ռուսաստան արտահանումը սկսել է իրականացնել «Հայկական սարի յոգուրտ» գրությամբ: Խնդրին անդրադարձել էր նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանը։
Էկոնոմիկայի նախարարությունից «Առաջին լրատվական»-ին տեղեկացրին, որ պետությունը կաթնամթերք արտադրող տնտեսավարողներին տեղեկացրել է, որ «մածուն» անվանումը շփոթելու աստիճան նման է Վրաստանի հանրապետությունում գրանցված «մացոնի» անվանմանը և կարող է խնդիրներ առաջացնել Վրաստանի տարածքով նման անվանմամբ արտադրանք արտահանելիս։
Դեռևս 2011 թվականին Հայաստանի Հանրապետության մտավոր սեփականության լիազոր մարմինը ներկայացրել է առարկություն «մացոնի» անվանման գրանցման դեմ Եվրամիության և Վրաստանի համապատասխան մարմիններին՝ հիմնավորելով, որ այս անվանումը շփոթելու աստիճան նման է ՀՀ-ում արտադրվող մածուն կաթնամթերքի անվանմանը։ Սակայն ներկայացված առարկությունը հաշվի չի առնվել։ Կառավարությունը քայլեր է ձեռնարկում աշխարհագրական նշումների կիրառության հստակեցման շուրջ՝ վրացի գործընկերների հետ:
Խնդրին լուծում տալու նպատակով՝ էկոնոմիկայի նախարարությունը նախաձեռնել է օրենսդրական փոփոխություններ աշխարհագրական նշումների մասին ՀՀ օրենքում, որը հնարավորություն կտա գյուղատնտեսության ոլորտը համակարգող պետական կառավարման լիազոր մարմնին իր անունով գրանցելու աշխարհագրական նշումներ՝ ի տարբերություն այժմ գործող կարգավորման, համաձայն որի միայն արտադրողները կարող են գրանցել աշխարհագրական նշումներ։ Օրենքի փոփոխությունը թույլ կտա «մածուն» անվանումը գրանցել ՀՀ-ում, որպես աշխարհագրական նշում։ Սակայն, վերոնշյալ անվանումով արտադրանքը կարող է արտահանվել այլ երկրներ Վրաստանի տարածքով՝ միայն Վրաստանի հետ աշխարհագրական նշումների փոխադարձ ճանաչման և պահպանության համաձայնագրի կնքումից հետո։
Նախարարությունից նաև տեղեկացրին, որ համաձայնագրի դրույթները և երկու երկրներում գրանցված աշխարհագրական նշումների ցանկերն առաջիկայում կքննարկվեն համատեղ ստեղծված աշխատանքային խմբի շրջանակներում։
«Արտահանողների միության» նախագահ Րաֆֆի Մխչյանը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում, անդրադառնալով խնդրին, նշեց, որ հայ արտադրողները թող մտածեին ժամանակին և իրենք էլ գրանցեին, այս իրավիճակը նաև հայ արտադրողների մեղքով է։
«Ոչ միայն մածունը, այլ նաև սապերավի խաղողի գինին՝ արտադրված Հայաստանում, չեն կարողանում արտահանել Ռուսաստան։ Բացի այդ, մեր քաղցր սուջուխը (չուրչխելա)-ն՝ նույնպես։ Վերջերս Ռուսաստան տանելիս բեռնատարները կանգնեցրել, չէին թողնում տանել ՌԴ»,-ասաց Մեխջյանը։
Արտահանողների միության նախագահ Րաֆֆի Մխչյանը ստեղծված իրավիճակը բնորոշում է իբրև անգրագիտության դրսևորում․«Մենք ժամանակին չենք կարողացել ինչ-որ բան ճիշտ ձևով կազմակերպել, նրանք առաջ են անցել, և մենք խնդրի առաջ ենք կանգնում։ Բայց սա հայոց հարցը չէ, կարելի է ընդհանուր հայտարարի գալ, թող մերոնք էլ մածուն չգրենք, գրենք յոգուրտ։ Այդ նույն մածունը օգտագործում են թուրքերը, ամերիկացիները, եվրոպացիները, դա ոչ մեկի սեփականությունը չէ»,-հավելեց Մխչյանը։
Նրա խոսքով՝ Վրաստանը իրավունք չունի չթողնելու արտահանել Ռուսաստան․ «Այստեղ ինչ-որ անտրամաբանական բան եմ տեսնում, եթե այդ արտադրանքը մենք Վրաստան չենք մտցնում, այլ Ռուսաստան ենք արտահանում, իրենց ի՞նչ գործ՝ մենք յոգո՞ւրտ կգրենք, թե՞ մածուն։
Համենայն դեպս, կան կարգեր, որոնք պետք է պահպանենք, հայերը թող ավելի ճարպիկ գտնվեին և ավելի շուտ գրանցեին այն»։
Լուսանկարը՝ Armeniasputnik-ի
