Tuesday, 16 08 2022
11:50
4,4 մագնիտուդով երկրաշարժ Է տեղի ունեցել Իրանում
Պայթյունի հետևանքով մահացած 16 քաղաքացիներից 13-ի ինքնությունը պարզվել է
Վրաստանի նախագահը ցավակցություն է հայտնել Երևանում տեղի ունեցած ողբերգական պայթյունի կապակցությամբ
11:30
ԱՄՆ-ը, Հարավային Կորեան եւ Ճապոնիան անցկացրել են հրթիռային արձակումների հակազդման վարժանքներ
«Սուրմալու»-ում պայթյունի հետևանքով տարբեր կենտրոններում բուժումը շարունակում է 7 տուժած. ԱՆ
16 զոհից այս պահին միայն 6-ն են նույնականացված. ԱԻ նախարար
Սերբիայի նախագահը ցավակցական հեռագիր է հղել Վահագն Խաչատուրյանին
Հանրակրթական դպրոցների օգոստոսյան խորհրդակցությունները կմեկնարկեն օգոստոսի 19-ից
Ահազանգ է ստացվել, որ Երևանի մետրոպոլիտենի կայարաններում պայթուցիկ սարքեր են տեղադրված
Մահացած 16 քաղաքացիներից հայտնի է միայն 6-ի ինքնությունը. ԱԻՆ
Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ, բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ
ՌԴ-ում գտնվող ՀՀ ՊՆ Սուրեն Պապիկյանն այցելել է մերձմոսկովյան «Պատրիոտ» կենտրոն
Հրագործական արտադրանքի ազատ վաճառքը պետք է արգելվի. Տիգրան Ավինյան
Անհետ կորածների թիվը 17 է. ԱԻՆ թարմացված տվյալները
Որպես անմիջական կողմ պետք է հանդես գա հենց Ստեփանակերտը
Ովքեր են մասնակցել Սեյրան Սարոյանի հոգեհանգստին. «Հրապարակ»
Կուսակցություններին աուդիտ կանեն. «Ժողովուրդ»
Սեպտեմբերին քաղաքական դաշտն ակտիվանալու է. «Ժողովուրդ»
Ուղիղ․ «Սուրմալու» առևտրի կենտրոնում տուժածների որոնողական աշխատանքները շարունակվում են
Հայաստանում սգո օր կհայտարարվի
Հայաստանի նկատմամբ հիբրդիային պատերազմի գործիքներից մեկն է կիրառվում. «Սուրմալու»-ի պայթունը՝ ներքաղաքական աժիոտաժի առիթ
Երևանի և 4 մարզերի որոշ հասցեներ կհոսանքազրկվեն
Ռիսկեր կան, որ մոտ ապագայում մեր պետական պարտքը կավելանա
Հրդեհ՝ Փոքր Մասրիկ գյուղում
Մահացած քաղաքացիների թիվը հասավ 16-ի
08:30
Live. «Առաջին լրատվական» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոն
Վարչապետի մեքենան երթևեկում է օրենքի խախտմամբ. FIP
Ողբերգական պայթյունն ու Հայաստանի տեղեկատվական սպառնալիքները
Ընդհանուր 15 զոհ, որոնց թվում մեկ մանկահասակ երեխա և հղի կին
«Սուրմալու»-ի զոհերի թիվը հասավ 15-ի

Էկոնոմիկայի նախարարությունը այս պահին վերլուծություն չունի թուրքական ապրանքների արգելքի ազդեցության մասին. Բաբկեն Թունյան

«Առաջին լրատվական»-ի հարցերին պատասխանել է ԱԺ տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի փոխնախագահ Բաբկեն Թունյանը

Պարոն Թունյան, երեկ ԱԺում քննարկում էիք կազմակերպել թուրքական ծագման ապրանքների ներկրման արգելքի վերաբերյալ: Փոքրինչ կպարզաբանե՞ք՝ որն էր քննարկման նպատակը, ինչ եզրահանգման եկաք:

Ինչպես հիշում եք, 44-օրյա պատերազմի օրերին որոշում ընդունվեց արգելել թուրքական ծագման ապրանքների ներկրումը: Որոշումն ուժի մեջ մտավ հունվարի 1-ից, 6 ամիս ժամկետով, որովհետև ԵԱՏՄ կանոններով դրանից ավելի երկար ժամկետով չենք կարող արգելք սահմանել: Հետո այդ արգելքը ևս 6 ամսով երկարացվեց նոր որոշմամբ: Դեկտեմբերի 31-ին կլրանա նաև այդ երկրորդ 6 ամիսը, և եթե նոր որոշում չլինի, ապա արգելքը ավտոմատ կվերանա: Այժմ ցանկանում ենք հասկանալ, թե այս ընթացքում թուրքական ապրանքների ներկրման արգելքը ինչ ազդեցություն է ունեցել մեր տնտեսության վրա, և երկարացնելու դեպքում՝ տնտեսական առումով ինչ հետևանք կունենա:

Որքան հիշում եմ, այդ արգելքը քաղաքական որոշում էր՝ պայմանավորված կոնկրետ Թուրքիայի ակտիվ միջամտությամբ պատերազմին: Հիմա ստացվում է՝ արգելքը շարունակելչշարունակելը տնտեսական շահերից ելնելո՞վ է որոշվելու:

Այո, ճիշտ եք հիշում, ես ինքս էլ ասել եմ, որ դա ոչ թե տնտեսական, այլ քաղաքական որոշում էր՝ ժեստ՝ ի պատասխան Թուրքիայի վարքագծի: Այսինքն, սա տնտեսական հովանավորչություն չէր՝ ի շահ մեր տեղական արտադրողների: Ճիշտ է, կային ակնկալիքներ, որ թուրքական ապրանքների բացը կլրացվեր տեղականով: Բայց դա ինչ մասշտաբներ կունենար, ինչ այլ էֆեկտներ կային, պարզ չէր. Այն ժամանակ անգամ մեծ ցանկության դեպքում հնարավոր չէր նման վերլուծություն անել: Ակնհայտ էր, որ Թուրքիան մեր այդ քայլը տնտեսական առումով կարող է անգամ չնկատել, որովետև Հայաստանը Թուրքիայի արտահանման մեջ չնչին կշիռ ունի: Սակայն մենք դրանով մեր վերաբերմունքը արտահայտեցինք: Սակայն այժմ էկոնոմիկայի նախարարության մեր գործընկերները գտնում են, որ նաև տնտեսակա՛ն առումով է պետք արգելքը երկարաձգել, քանի որ դա նպաստում է տեղական արտադրությանը: Քննարկման նպատակն էլ հենց դա հասկանալն էր՝ տնտեսապես դա մեզ ինչ է տալու:

Ե՞վ, ի՞նչ հասկացաք և ինչ որոշեցիք:

Որոշում դեռ չկա, որոշում ընդունողն էլ կառավարությունն է: Այս պահին դեռ քննարկումներ են ընթանում… Վերջնական բան դեռ չկա:

Սակայն էկոնոմիկայի նախարարությունում կարծես հստակ որոշում կա: Վահան Քերոբյանը ասել է, որ իրենք ամեն ինչ անում են, որ թուրքական ապրանքների ներմուծումը չթույլատրվի: Իսկ նրա տեղակալ Արշակ Ասլանյանն էլ «Արմենպրեսի» հետ զրույցում նշել է, որ էկոնոմիկայի նախարարությունը կառավարությանն առաջարկել է դեկտեմբերի 31-ից հետո կրկին երկարաձգել թուրքական ծագման վերջնական սպառման ապրանքների՝ Հայաստան ներկրման արգելքի գործողության ժամկետը:

Կրկին ընդգծեմ. որոշումը ընդունելու է կառավարությունը, ոչ թե էկոնոմիկայի նախարարությունը: Նախարարությունն առաջարկել է, իսկ առաջարկը կարող է ընդունվել կամ չընդունվել: Հաշվի առնելով ոչ միայն տնտեսական, այլ նաև այլ գործոններ:

Նախարարը նաև նշել էր, որ թուրքական ապրանքների արգելքը երկարաձգելը մեր տնտեսության, տեղական արտադրության վրա դրական էֆեկտ է ունեցել ու կարող է ունենալ, համոզված է, որ դրա վերաբերյալ նորմալ վերլուծություն հասարակությանը կներկայացվի:

Ես միայն ուրախ կլինեմ, եթե նման վերլուծություն ներկայացվի:

Այսինքն ձեզ չի՞ ներկայացվել նման վերլուծություն:

Դեռ ոչ:

Փոխնախարար Արշակ Ասլանյանը նույն հարցազրույցում ասել է, որ իրենց գերատեսչությունը քննարկել է, վերլուծություն կատարել, թե արգելքը որքանով է տնտեսապես արդյունավետ, ինչպիսի բարդություններ և հնարավոր դրական արդյունքներ կան դրանից: Ի դեպ, եթե չեմ սխալվում, հենց նա էլ մասնակցել է ձեր քննարկմանը: Եթե նման վերլուծություն են արել, ինչո՞ւ ձեզ հետ չեն կիսվել:

Ես չգիտեմ ինչ է ասվել հարցազրույցում, սակայն ի պատասխան մեր հարցին՝ կա՞ վերլուծություն թուրքական ապրանքների ներմուծման արգելքի մասով, պատասխանը եղել է՝ վերլուծություն, որպես այդպիսին, չկա:

Այդ դեպքում ինչի՞ հիման վրա նախարարությունը պնդում, որ դա մեր տնտեսության, տեղական արտադրության վրա դրական ազդեցություն է ունեցել:

Կարծում եմ ճիշտ կլինի այդ հարցը ուղղեք հենց Էկոնոմիկայի նախարարությանը: Ես կարող եմ ասել, որ ԱԺ-ում տեղի ունեցած քննարկման ընթացքում նախարարության մեր գործընկերները նշեցին, որ 8-9 ամիսը բավարար չէ նման գնահատական տալու համար:

Սակայն հայտարարվում է, որ հիմնվել են արտադրություններ, հագուստի արտադրության ծավալն աճել է

Չեմ վիճում՝ աճել է: Սակայն դա որքանո՞վ է թուրքական ապրանքների ներմուծման հետևանք: Երևի կզարմանաք, եթե ասեմ, որ 2019, 2018 և նախորդ տարիներին նույնպես հագուստի արտադրությունն աճել է, ընդ որում՝ ավելի բարձր տոկոսով: Այդ տարիներին էլ հո արգելք չկա՞ր: Վերլուծությունը հենց այն է, որ ցույց է տալիս պատճառահետևանքային կապը:

Բայց առանց վերլուծության էլ կարելի է պնդել, որ արգելքը տեղական արտադրողներին ձեռնտու է. նրանք կարող են լրացնել շուկայի այդ տեղը:

Նախ, ձեր ասածը դասական պրոտեկցիոնիզմն է՝ հովանավորչությունը: Երբ դու արհեստականորեն փակում ես ներմուծումը, խոչընդոտներ ստեղծում, որպեսզի քո արտադրողը կարողանա աշխատել: Իմ համոզմունքն այն է, որ պրոտեկցիոնիզմը մրցունակ տնտեսություն ունենալու ամենալավ ձևը չէ: Բնականաբար, իմ համոզմունքը կարող է տարբերվել այլոց կարծիքից: Սակայն չի կարելի մոռանալ նաև սպառողի մասին: Կոշտ հովանավորչությունը սահմանափակում է սպառողի ընտրությունը, հանգեցնում գների աճի:

Բնականաբար, ցանկացած երկրի տեղական արտադրողի դա ձեռնտու է, սակայն պետական քաղաքականությունը պետք է հավասարակշռված լինի:

Դուք հիմա դասագրքային ճշմարտություններ եք ասում, սակայն չէ՞ որ մեր դեպքը այլ է՝ խոսքը վերաբերում է Թուրքիային: Այսինքն, միայն տնտեսական գործոնները չեն դեր խաղում:

Միանգամայն ճիշտ եք: Այդ մասին զրույցի սկզբում խոսեցինք: Հիմա եկեք հստակեցնենք, հարցը դիտարկում ենք Էմոցիոնա՞լ, քաղաքակա՞ն,  թե՞ տնտեսական տեսանկյունից:

Եթե էմոցիոնալ, ապա ինձ հետաքրքիր է՝ որքանո՞վ է նվազել թուրքական ապրանքների նկատմամբ պահանջարկը: Կհիշեք՝ մեկ տարի առաջ բոլորը կոչ էին անում բոյկոտել թուրքականը: Հիմա՞ ինչպիսին է հասարակության տրամադրվածությունը: Չէ՞ որ եթե թուրքական ապրանքների նկատմամբ պահանջարկը մոտեցած լիներ զրոյին, ոչ ոք չէր էլ ներմուծի, արգելքի հարցը քննարկելն էլ անիմաստ կդառնար: Կա՞ նման վերլուծություն: Ցավոք, ոչ (որքանով ես եմ տեղյակ):

Բացի այդ, պետք չի մոռանալ, որ մենք արգելել ենք առավելապես վերջնական սպառման ապրանքների ներկրումը, իսկ միջանկյալ սպառման ապրանքները (հումք և այլն), թույլատրել ենք: Թուրքական հագուստ ներկրելն արգելել ենք, սակայն թուրքական կտորն ու պարագաները, որից այստեղ հագուստ է կարվում՝ թույլատրել: Եթե միայն էմոցիոնալ դաշտում դիտարկեինք, ասել է թե՝ ոչ մի դեպքում չենք հարստացնում թուրքերին, ուրեմն ի՞նչ տարբերություն՝ հագուստ, թե հագուստի կտոր. բոլորից պետք է արգելվեր: Սակայն պետությունը չի կարող էմոցիաներով կառավարվել:

Տնտեսականի և քաղաքականի մասի՞ն ինչ կասեք:

Մեր զրույցի առանցքում հենց տնտեսական ասպեկտն էր: Այնպես որ, եթե ամփոփեմ,  ներմուծման արգելքի տնտեսական օգուտները ինձ այնքան էլ պարզ չեն, փոխարենը՝ խնդիրները ակնհայտ են (գների աճ, ռեսուրսներ մաշեցնող վարչարարություն և այլն):

Եթե խոսում ենք քաղաքական կամ տեսանկյունից, ապա դա արդեն այլ թեմա է: Պարզապես նշեմ, որ մենք խոսել և խոսում ենք ապաշրջափակման, հարաբերությունների կարգավորման և խաղաղ զարգացման ժամանակաշրջանի մասին, ինչը, համաձայնեք, չի ենթադրում առևտրային սանկցիաներ քաղաքական պատճառներով:

Ի վերջո, արգելքը կշարունակվի, թե ոչ:

Չեմ կարող ասել, ոչ թե նրա համար որ չեմ ուզում, այլ որովհետև հարցը դեռ քննարկվում է: Ամեն դեպքում, պետք է ընդունվի այնպիսի որոշում, որն առավելագույնս է բխում մեր երկրի շահերից:

Լուսանկարը՝ panorama.am-ի

Բաժիններ
Ուղիղ
Լրահոս
Որոնում