Վրացական GHN լրատվական գործակալության փոխանցմամբ՝ Միջազգային ճգնաժամային խումբը (ICG) 2008 թվականի օգոստոսյան պատերազմի եռամյա տարելիցի կապակցությամբ հրապարակել է մի զեկույց, որում Վրաստանին ու Ռուսաստանին խորհուրդ է տվել երկխոսություն սկսել 3 տարի առաջ ստեղծված փակուղուց դուրս գալու համար։
Զեկույցում նշված է. «2008 թվականի օգոստոսյան պատերազմից հետո երկու երկրների միջև լարվածությունը շարունակում է աճել, անհրաժեշտ են բանակցություններ՝ կայունության վերականգնման համար։ Բոլոր դիվանագիտական հարաբերությունները սառեցված են, իսկ միակ ոլորտը, ուր Շվեյցարիայի միջնորդությամբ սահմանափակ բանակցություններ են տարվում, դա Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը (ԱՀԿ) Ռուսաստանի անդամակցության վերաբերյալ բանակցություններն են։
Եվ դա այն դեպքում, երբ երկու երկրներն ունեն ընդհանուր շահեր նաև այլ կարևոր ոլորտներում՝ տարածաշրջանային անվտանգություն, առևտուր և տրանսպորտ։ Կողմերը պետք է երկխոսություն սկսեն տվյալ հարցերի շուրջ։ Մինչդեռ դրա փոխարեն, նրանք փոխանակվում են թշնամական հռետորիկայով, ինչն է՛լ ավելի է բարդեցնում երկխոսության վերսկսման հնարավորությունը։ Ռազմական գործողությունների ավարտից հետո շփումների բացակայությունը հանգեցրել է անվստահության մթնոլորտի ամրագրմանը։
Վրաստանի համար Ռուսաստանը զավթիչ է, ով խախտել է նրա ինքնիշխանությունն ու անվտանգությունը։ Միևնույն ժամանակ միջազգային հանրությունը Հարավային Օսիան ու Աբխազիան դիտարկում է որպես Վրաստանի մասեր։ Ռուսաստանը պատերազմից քիչ անց դրանք ճանաչեց որպես անկախ երկրներ։
Մոսկվան այդ երկու տարածաշրջաններում պահում է 7000-9000 զինծառայողներ ու հատուկ ծառայությունների աշխատակիցներ։ Նա նաև ռազմաբազաներ է կառուցում՝ դրանով իսկ խախտելով 2008 թվականի ԵՄ-ի մորատորիումը։ Մոտ 20,000 փախստականներ զրկված են իրենց տները վերադառնալու հնարավորությունից, իսկ շփման գծում մարդիկ են զոհվում։
Ժնևյան բանակցությունների ժամանակ կողմերին չհաջողվեց համաձայնության գալ առավել կարևոր խնդիրների շուրջ, և երկխոսության բոլոր ջանքերը կարող են չքանալ անվստահության մթնոլորտում։
Վրաստանը Ռուսաստանին մեղադրում է իր տարածքում իրականացված պայթյունների շղթայի մեջ ունեցած մասնակցության մեջ, մինչդեռ Մոսկվան հերքում է այդ մեղադրանքները։
Մոսկվան իր հերթին Թբիլիսիին մեղադրում է նրանում, որ նա ուժեղացնում է իր զորքերը՝ սպառնալով Աբխազիային ու Հարավային Օսիային, ինչպես նաև նրանում, որ Վրաստանն աջակցում է Ռուսաստանի տարածքում գործող արմատական իսլամի գործունեությանը։ Սադրանքներից խուսափելու համար Թբիլիսին պետք է Հյուսիսային Կովկասի բնակիչների հետ իր մերձեցումն իրականացներ ոչ թե Մոսկվայի կամքին հակառակ, այլ՝ նրա հետ համագործակցելով։
Երկխոսության հեռանկարների վրա բացասական ազդեցություն է թողնում ևս մեկ գործոն. Ռուսաստանի առաջնորդները կտրականապես հրաժարվում են բանակցություններ վարել Սաակաշվիլիի հետ։ Արդյունքում, Վրաստանը շրջափակում է ԱՀԿ-ին Ռուսաստանի անդամակցության գործընթացը։ Իսկ Վրաստանում լրտեսների ձերբակալությունները երկրի ներսում ստեղծում են կասկածելիության մթնոլորտ՝ 2012 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին։
Կողմերը շփվում են միայն շվեյցարացի դիվանագետների միջոցով, որոնք արդեն իսկ միջնորդի դեր են ստանձնել ԱՀԿ-ին Ռուսաստանի անդամակցության հարցում»։
Վրաստանի ու Ռուսաստանի միջև կապերի վերականգնման ու ամրագրման համար ICG-ն խորհուրդ է տալիս հետևյալը. «Սկսել ուղիղ բանակցություններ՝ առանց նախապայմանների, դադարեցնել պայթյունների կազմակերպման ու ահաբեկչությանն աջակցելու վերաբերյալ փոխադարձ մեղադրանքները և պայմանավորվել դրանց համատեղ հետաքննման շուրջ։
Միջազգային հանրությունը պետք է շարունակի ճնշում գործադրի Մոսկվայի վրա, որպեսզի նա հետ վերադառնա մինչև 2008 թվականի պատերազմի իր դիրքեր, որպեսզի նպաստի փախստականների վերադարձին և ԵՄ-ի դիտորդական առաքելությանը անսահամանափակ մուտքի հնարավորություն ընձեռի դեպի Հարավային Օսիա և Աբխազիա»։
