Ադրբեջանական Salam News գործակալությանը տված հարցազրույցում ադրբեջանցի ռազմական փորձագետ Ուզեիր Ջաֆարովն անդրադարձել է երեկ Թուրքիայի բարձրագույն ռազմական ղեկավարության հրաժարականին.
«Թուրքիայի զինված ուժերում (ԹԶՈՒ) գրանցված անսպասելի հրաժարականները կանխատեսելի էին։ Որպես դրա հիմք էր ծառայում թուրքական կառավարության քաղաքականությունը, ինչն առավել ընդգծվեց վերջին շրջանում բանակային ղեկավարության նկատմամբ։ Հնարովի պատճառներով թուրքական պետության համար շատ բան արած գեներալներին ու ծովակալներին պատասխանատվության ենթարկելը մեծ հարված էր ԹԶՈՒ-ին։ Նախագահ Աբդուլլահ Գյուլը և վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը պետք է դա կանխատեսեին։
Որպես ստեղծված իրավիճակի դեմ բողոքի նշան՝ երկրի ազդեցիկ անձանցից մեկը՝ Թուրքիայի Գլխավոր շտաբի պետ Սեբահաթթին Ըշըք Քոշաները, հրաժարական տվեց։ Նրա հետ միասին հրաժարական են տվել երեք գեներալներ՝ ցամաքային զորքերի հրամանատար Էրդալ Ջեյլանօղլուն, ռազմաօդային ուժերի հրամանատար Հասան Աքսայան և ռազմածովային ուժերի հրամանատար Էշրեֆ Ուղուր Յիղիթը։
Կարծում եմ, որ այսքանով ճգնաժամը չի ավարտվի։ Եթե ԹԶՈՒ-ի հանդեպ շարունակվեն այդօրինակ քայլերը, ապա բանակը կասի իր խոսքը։ Ինչպես հայտնի է, թուրք զինվորականները հանդիսացել են ոչ միայն երկրի մարտնչող թևը, այլև կանխորոշել են երկրի քաղաքականությունը։ Եթե հաշվի առնենք, որ օգոստոսի 1-ին (այդ օրը տեղի է ունենալու Թուրքիայի Բարձրագույն ռազմական խորհրդի նիստը) ակնկալվում էին նոր նշանակումներ, ապա հրաժարականների այս շարքը կարելի է որակել որպես բողոքի նշան՝ ընդդեմ այդ նշանակումների։
Ես համաձայն չեմ այն փորձագետների հետ, ովքեր կարծում են, թե սրանով Թուրքիայում սկսվեց ժողովրդավարությունը։ Այս իրադարձությունները Թուրքիայի համար կստեղծեն մեծ խնդիրներ»։
Հիշեցնենք, որ այս տարվա մայիսի վերջին թուրքական Posta թերթում հրապարակված թուրք վերլուծաբան, աշխարհիկ լրագրության վետերան Մեհմեթ Ալի Բիրանդի՝ «Ինչո՞ւ ենք մենք աջակցում հեղաշրջումներին» խորագրով հոդվածում ասվում էր, որ Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի հիմնադրած և զինվորականների պաշտպանությանը հանձնված աշխարհիկ ռեժիմ ունեցող Թուրքիայի Հանրապետությունում թուրք զինվորականներին հեղաշրջումներ իրականացնելու հարցում ավանդաբար դրդել են աշխարհիկ շրջանակները.
«Վերջիններիս դիրքորոշումը հետևյալն է. Աթաթուրքի հիմնած «Ժողովրդա-հանրապետական» կուսակցությունը (ԺՀԿ) ներկայացնող սոցիալ-դեմոկրատական քաղաքական գործիչները հասկանում են, որ ընտրությունների միջոցով չեն կարող քաղաքականության մեջ ձեռք բերել ազդեցիկ դիրքեր, դրա համար էլ բարձր պաշտոններ զբաղեցնելու հարցում ապավինում են զինվորականների օգնությանը:
Խռովամետ մտքերը նստած են աշխարհիկ ԶԼՄ-ների աշխատակիցների մեծ մասի գեներում: Մինչև վերջերս ԶԼՄ-ները կարծում էին, թե Գլխավոր շտաբն առավել վեր է կանգնած ժողովրդավարությունից ու խորհրդարանից: Մենք համբերությամբ տարել ենք այդ բոլոր հեղաշրջումները (1960, 1971 և 1980 թվականների ռազմական ուղղակի հեղաշրջումները և 1997 թվականի ոչ զինված ռազմական միջամտությունը, ինչն անվանում են հետմոդեռնիստական հեղաշրջում): Մենք աջակցել ենք դրանց:
Սակայն վերջին տարիների ընթացքում մեր գեները խախտվել են, և մենք սկսել ենք հարցին նայել այլ տեսանկյունից: Գլխավոր շտաբի և ժողովրդավարության ու խորհրդարանի հարաբերակցությունն առաջին անգամ փոխվել է, ժողովրդավարությունը ևս մեկ քայլ է կատարել դեպի առաջ»։
