Ռուսաստանը սեպտեմբերի 1-ից վերսկսում է կանոնավոր չվերթները ԱՊՀ երկրների մեծ մասի, այդ թվում՝ Հայաստանի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի հետ։ Ռուսական լրատվականները նշում են, որ Ռուսաստանում կորոնավիրուսով պայմանավորված իրավիճակը կայունացել է: Բացի դրանից՝ արդեն սեպտեմբերից Ռուսաստանը մտադիր է սկսել կորոնավիրուսի պատվաստանյութի արդյունաբերական արտադրություն:
Ըստ ռուսական լրատվամիջոցների՝ երկրները, որոնց հետ վերսկսվում է օդային հաղորդակցությունը, մտադիր են ռուսական պատվաստանյութ ձեռք բերել, ինչը ևս կօգնի վերականգնել մարդասիրական ու գործնական կապերը Ռուսաստանի հետ: Ստացվում է՝ Ռուսաստանը, հնարավոր է, թռիչքները վերականգնելու համար նախապայման դնի, այդ թվում՝ Հայաստանի առաջ։ Ի՞նչ պետք է անի Հայաստանը։ «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում առողջապահության նախկին նախարար Արարատ Մկրտչյանը կարծում է, որ նման պարտադրանք պաշտոնական մակարդակով չի լինի։
«Պատվաստելու պարտադրանք ո՛չ Ռուսաստանում կարող է լինել, ո՛չ Հայաստանում, առհասարակ ո՛չ էլ աշխարհում։ Ես ծանոթ եմ այդ հաղորդագրությանը, որ սեպտեմբերի մեկից Ռուսաստանը սկսում է չվերթները ԱՊՀ երկրների հետ: Ես կարծում եմ, որ հոդվածում որպես վարկած է առաջ քաշվում, որ հնարավոր է նման պայման լինի։ Բայց Ռուսաստանի համապատասխան կառույցների կողմից պաշտոնական որևէ նման հաղորդագրություն չկա։ Ես դա գնահատում եմ որպես վարկած, որ հնարավոր է Ռուսաստանը պարտադրի նման բան։ Այնպես որ, եկեք սպասենք զարգացումներին, բայց ասեմ, որ նման պարտադրանք չի կարող լինել»,- կարծիք հայտնեց Արարատ Մկրտչյանը։ Նրա խոսքերով՝ դա գոյություն ունեցող բոլոր կանոններին հակասում է, մարդու իրավունքների միջազգային համաձայնագրերի խախտում կարող է լինել։
«Մարդու իրավունքները, միջազգային համաձայնագրերը ավելի վեր են կանգնած, քան երկու երկրների միջև այս կամ այն պայմանավորվածությունները։ Ուստի, դա վարկածի հարթության վրա է դեռևս։ Չեմ կարծում՝ նման բան լինի»,- ասաց Արարատ Մկրտչյանը։
Հարցին՝ եթե, այնուամենայնիվ, նման պահանջ լինի Ռուսաստանի կողմից, Հայաստանը ինչպե՞ս պետք է վարվի, ի՞նչը պետք է ավելի վեր դասել՝ քաղաքական շահե՞րը, թե՞ քաղաքացու առողջությունը, քանի որ ռուսական այդ մասով արդեն իսկ կան բացասական կարծիքներ, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունն ու միջազգային փորձագետները կասկածի տակ են դնում այս պնդումները` փաստելով, որ չեն ստացել դրա արդյունավետությունն ապացուցող տվյալներ, բացի դրանից՝ նյութը չի անցել կլինիկական փորձարկումների երրորդ փուլը, որին մասնակցում են տասնյակ հազարավոր կամավորներ։ Առողջապահության նախկին նախարարը պատասխանեց՝ այս դեպքում յուրաքանչյուր քաղաքացի ինքն է որոշում՝ այդ պատվաստանյութը կիրառե՞լ, թե՞ ոչ։ «Քաղաքացին կարող է առանց Ռուսաստանի պայմանի էլ ձեռք բերել այդ վակցինան ու պատվաստվել։ Ոչ ոք իրեն չի կարող արգելել։ Ընդամենը գրանցված լինելու հարցն է»,- շեշտեց Մկրտչյանը։
Իսկ ռուսական պատվաստանյութի մասով ոլորտի մասնագետը նշեց, որ վակցինաներ ստեղծելու մասին շատ երկրներ են հայտարարություններ անում, այդ ողջ պրոցեսին հետևում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ)։
«Մինչև ԱՀԿ-ի կողմից երկրներին խորհրդատվական կարծիք, փորձագիտական եզրակացություն չլինի, որ պատվաստանյութը արդյունավետ է ու անվնաս և անեցել է անհրաժեշտ բոլոր փուլերը, դրանից հետո նոր կարելի է ձեռք բերել, որոշակի խմբերի պատվաստման գործընթաց սկսել։ Բոլոր երկրներն էլ խոսում են պատվաստանյութերի մասին, սակայն 2021 թվականին նոր կարելի է խոսել այդ պատվաստանյութերի արդյունավետության մասին։ Այս համատեքստում ասեմ, որ Ռուսաստանն էլ անկախ երկիր է, և իրենց որոշելիքն է պատվաստանյութ ստեղծելը, որը, իրենց կարծիքով՝ փորձագիտական փուլեր է անցել ու պատվաստման գործընթաց սկսել»,- ասաց Արարատ Մկրտչյանը։
