«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է ՀՀՇ վարչության անդամ Հովհաննես Իգիթյանը:
–Պարոն Իգիթյան, հետաքրքիր է Ձեր տեսակետը Հայաստանի նոր վարչապետի նշանակման վերաբերյալ: Արդյո՞ք սա ընդամենը անձի փոփոխություն է, թե՞ կարելի է խոսել կուրսի փոփոխության մասին:
–Իհարկե, ժամանակը ցույց կտա: Բայց իմ նախնական կարծիքը Ձեր հարցում էլ է նշված: Իրոք, անձերի խնդիր էր, ոչ թե թիմի, գաղափարի կամ ռազմավարության:Այստեղ ընդամենը մի վարչապետի անձը փոխարինվում է մյուս վարչապետի անձով:
–Ինչ–որ սպասելիք կարո՞ղ ենք ունենալ Հ․ Աբրահամյանից: Ընդդիմությունից շատերն, օրինակ, նշում են, որ մեղմացուցիչ հանգամանք է այն, որ նա Ծառուկյանի խնամին է: Ձեզ համար այդ տեսակետն ընդունելի՞ է:
–Ես ավելի ինստիտուցիոնալ ձևով եմ նայում իրավիճակի բարելավմանը: Իմ կարծիքով, Հայաստանի տնտեսական վիճակի բարելավումը կապված է որոշ հանգամանքների հետ: Օրինակ՝ ներդրումներ, տեխնոլոգիաների զարգացում, աշխատատեղերի բացում, կոռուպցիայի վերացում:
Հարցը պետք է այսպես դնել՝ արդյո՞ք Հովիկ Աբրահամյանը ավելի լավ կաշխատի այդ ուղղությամբ, քան Տիգրան Սարգսյանը: Ես չեմ կարծում, որ Հայաստանում իմ այդ նշած ոլորտներում որևէ բան փոխվելու է դեպի լավը Հովիկ Աբրահամյանի գալով: Իսկ մնացած հարցերը՝ ով ում հետ է լավ կամ վատ, ես համարում եմ չորրորդական հարցեր և, առավել ևս, չեմ կարծում, որ հանրապետական կուսակցությունը խորհրդարանական ընդդիմադիր ուժերի համատեղ հայտարարությունների կամ կառավարության հրաժարականի հարցի բարձրացման պատճառով դա արեց:
Մենք բազմիցս տեսել ենք, թե ինչպես է հանրապետական կուսակցությունը բավական ցինիկ ձևով հայտարարել, որ իրենք ունեն բավարար ուժ, բավարար ձայներ, և իրենց չի հետաքրքրում՝ ընդդիմությունն ինչ է անելու, փողոցում քանի հոգի է հավաքված:
–Օրեր առաջ ձևավորվելիք նոր կոալիցիային մաս չկազմելու վերաբերյալ հայտարարություն արեց «Օրինաց Երկիր» կուսակցությունը: Ի՞նչ եք կարծում, ո՞րն է իրական պատճառը նման որոշման: Այդ կուսակցությունը ընդդիմադիր դաշտում տեղ ունի՞:
–Ընդդիմություն դառնալը Հայաստանում մեկ օրում չի լինում։ Ես չեմ կարծում, թե «Օրինաց Երկիրը» ընդդիմություն դառնա: Ես տարբեր տեսակետներ լսել եմ, իհարկե, բայց իմ մեկնաբանությունն այն է, որ ինձ թվում է՝ հանրապետական կուսակցությունը այլևս կարիք չունի որևէ այլ կուսակցության երկիրը «կառավարելու» համար: Ժամանակին, եթե հիշում եք, իշխանությունն անընդհատ ուզում էր ցույց տալ, որ իշխող կուսակցությունը միայնակ չէ, կոալիցիա է , որ համատեղ ուժերով են ղեկավարում պետությունը, այլևս նույնիսկ այդ ձևականության կարիքը չունի: Ուղղակի այդպես միայնակ ղեկավարելու ու իշխելու է:
–Բայց արդյո՞ք վերջին շրջանում իշխանության դիրքերը թուլացած չեն:
–Ես չէի ասի, որ դիրքերն են թուլացած, Հայաստանի վիճակն է բավական վատ, իսկ ժողովրդի դժգոհությունը գնալով մեծանում է: Միայն սոցիալական չէ, միայն տրանսպորտ չէ, միայն կենսաթոշակ չէ, միայն թանկացումներ չեն, գյուղատնտեսությունն է ավելացել և մի շարք այլ խնդիրներ: Իշխանությունը տեսնում է, որ հնարավոր չէ այս խնդիրները լուծել մի որոշումով: Այստեղ է իշխող կուսակցության թուլությունը, չեն հասցնում մի անցքը փակել, մյուս անցքն է բացվում: Վերցնենք գազի հարցը. այն բոլոր խոստումները, որ շատ լավ է լինելու գազի հարցում, թանկացում չի լինելու, բայց ձմեռը ցույց տվեց, որ նույնիսկ գազի հարցում չկարողացան արդյունավետ լուծում գտնել: Իշխանությունը համարվում է թույլ այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի կարողանում լուծել ժողովրդի համար կենսական նշանակություն ունեցող խնդիրները:
Եթե մենք իշխանության իմիջը նայենք ընտրությունների կտրվածքով, ապա որևէ բան չի փոխվել, և իշխանությունը նույն հնարավորությունն ունի ընտրությունները կեղծելու, որքան առաջ: Իշխանությունն այս լծակներից չի զրկվել:
–Այս պարագայում չե՞ք կարծում, որ ընդդիմությունը մեծ անելիք ունի: Արդյո՞ք նպաստավոր պայմաններ չեն իշխանափոխություն իրականացնելու համար, իշխանությունը, փաստորեն, ի վիճակի չէ լուծել հասարակության խնդիրները, մարդկանց դժգոհությունն էլ նրանցից մեծացել է:
–Եթե նկատի ունեք այն, թե արդյո՞ք ընդդիմությունը կարող է իշխանափոխություն անել, իհարկե, նկատի ունեք նաև՝ արդյո՞ք ընդդիմությունն ուժ ու հնարավորություն ունի փողոց դուրս հանելու այնպիսի մեծ զանգված, որ իշխանությունը ստիպված հրաժարական տա:
Ես կասկածներ ունեմ, որ դա հնարավոր է: Դա հնարավոր չէ ոչ միայն այն պատճառով , որ հասարակությունն ավելի անտարբեր է դարձել կամ ավելի պասիվ, ինձ թվում է՝ խնդիրն այն է, որ ժողովուրդն այլևս ոչ մեկին չի վստահում: Ցանկացած ըմբոստություն դիտում է ոչ թե որպես իշխանության դեմ ուղղված քայլ, այլ մտածում է, որ դրանով ինքը ուրիշ մեկին է բերելու իշխանության, բայց այդ մեկին էլ հասարակությունը չի վստահում նույնքան, որքան և իշխանությանը:
–Մենք ունենք Մաքսային միությանն անդամագրվելու կուրս որդեգրած իշխանություն և, ըստ էության, չունենք այնքան հզոր ընդդիմություն, որ դեմ կարտահայտվի այդ որոշմանը: Խորհրդարանում ներկայացված կուսակցություններից միայն «Ժառանգությունն» է, որ հստակ դեմ է արտահատվել: ՀՀՇ-ն այն եզակի կուսակցություններից մեկն է, որ ևս դեմ արտահայտվեց այդ որոշմանը: Չե՞ք կարծում, որ գոնե մինչ անդամագրումն անելիք ունեք:
–Իհարկե, ոչ միայն «Ժառանգություն»-ը և Հայոց համազգային շարժումը, այլ ոչ խորհրդարանական ուժեր էլ են դեմ Մաքսային միությանն անդամագրվելուն: Հայոց հազմազգային շարժումը ոչ միայն դեմ է արտահայտվել այդ որոշմանը, այլ նաև հայտարարել է, թե որն է Հայաստանի բարենպաստ ուղին: Այսինքն՝ մենք կարծում ենք, որ ԵՄ-ի հետ Խորը համապարփակ ազատ առևտրի գոտի ունենալը Հայաստանի համար այսօրվա իրավիճակում զարգանալու և առաջ շարժվելու միակ միջոցն է:
Ցավն այն է, որ կառավարությունում էլ կան մարդիկ, ովքեր համաձայն են մեզ հետ, նախկին կառավարությունում էլ ցանկացած մարդ, որ քիչ թե շատ հասկանում է տնտեսությունից, մաքսահարկերից, հասկանում է՝ ինչպես են հարկերն ազդում տնտեսության վրա, միանգամից կասի, որ Հայաստանի համար կործանարար է Մաքսային միությունը:
Բոլորս հասկանում ենք, որ դեպի Մաքսային միություն Հայաստանի ճանապարհը կապված է ոչ թե տնտեսական համակարգերի հետ, այլ զուտ քաղաքական է և կապված է Ռուսաստանի ճնշումների հետ:
–Ինչո՞ւ մեծ պայքար այդ անդամագրման դեմ այդպես էլ տեղի չուենցավ Հայաստանում: Արդո՞ք մտավախություն ունեք, որ չկա բավարար չափով հակակշիռ ռուսական ծրագրերին:
–Մենք չենք պայքարում Ռուսաստանի դեմ, մենք ներկայացնում ենք Հայաստանի ճանապարհը՝ ճիշտ և բարենպաստ ճանապարհը: Այդ ճանապարհը տանում է դեպի Ասոցացման համաձայնագիր:
Ցավոք, Հայաստանում Մաքսային միությանը միանալը կամ Եվրաասոցացման համաձայնագիրն այնպես են ներկայացվում, ասես դա կապ ունի Ղարաբաղի անվտանգության հետ: Եվ, փաստորեն, երբ դու մեկին ներկայացնում ես Մաքսային միությունը՝ որպես բացասական երևույթ, մարդիկ միանգամից ասում են, որ Ռուսաստանը Ղարաբաղը կտա Ադրբեջանին: Դժվար է հասարակությանն ավելի ինստիտուցիոնալ ձևով այդ հարցը ներկայացնել: Մենք համոզված ենք, որ նույնսիկ եթե Հայաստանը առաջ գնա և ՄՄ-ի հետ կապված որոշ փաստաթղթեր ստորագրի, ժամանակը ցույց կտա, որ դա ոչ թե վնաս է, այլ անհնար՝ հաշվի առնելով այն, որ բանակցությունները, որ կապված են որոշ ապրանքատեսակների ավելի ցածր մաքսատուրք ունենալու հետ, հաջողությամբ չեն պսակվի, և Ռուսաստանը մերժել է ու մերժելու է Հայաստանի խնդրանքը՝ որևէ ապրանքատեսակ ունենալ ավելի ցածր մաքսատուրքով։ Մեր տնտեսությունը ուղղակի ի վիճակի չէ գոյություն ունենալ այս իրավիճակում: Այսինքն՝ հարցն այն չէ, թե այս կամ այն անձը կամ կուսակցությունը իր ճաշակով է ներկայացնում դրականն ու բացասականը, գիտությունն է ցույց տալիս, որ դա անհնար է։
Լուսանկարը` PanARMENIAN Photo-ի
