Նախօրեին հրապարակված մի զեկույցի տվյալներ բավական հետաքրքրական եզրահանգումների տեղիք են տալիս Հայաստանի այսպես ասած «տնտեսական հրաշքի» տարիների իրական վիճակի մասին: Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության հրապարակած զեկույցից հայտնի դարձավ, որ 2009-ին ՌԴ քաղաքացիություն է ստացել ավելի քան 54,800 հայ: Հետազոտության համաձայն, 2005-ից սկսած՝ Ռուսաստանում քաղաքացիություն ստացող հայերի թիվը սկսել է կտրուկ ավելանալ. եթե 2001-ին ռուսաստանյան անձնագիր է ստացել 19,267 հայ, ապա 2005-ին այդ թիվը կրկնապատկվել է, ևս 4 տարի անց՝ եռապատկվել:
Փորձենք հասկանալ, թե ինչ է կատարվում: Ինչպես հայտնի է, երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, նրա շրջապատն ու նրա երկրպագուները փորձում են այսպես ասած «քաղաքական ռեստավրացիայի» հավատամք դարձնել «տնտեսական երկնիշ աճը», «աննախադեպ տնտեսական թռիքչը», «հիանալի բիզնես միջավայրը» և այլն: Հայաստանը 2001 թվականից սկսած, իսկապես, արձանագրում է երկնիշ տնտեսական աճ: Պաշտոնական վիճակագրությունն այդ թվականից ի վեր ամեն տարի սիստեմատիկաբար արձանագրում էր երկնիշ աճը 11-13, իսկ երբեմն էլ անգամ 14 տոկոսի սահմաններում:
Բայց ի՞նչ է պարզվում: Պարզվում է, որ այդ երկնիշ աճին զուգահեռ աճում է նաև Ռուսաստանի քաղաքացիություն ստացող, այսինքն՝ Հայաստանի քաղաքացիությունից հրաժարվող հայերի թիվը: Ինքնին հասկանալի է, որ նրանց մեջ կլինեն նաև հայեր, որոնք Հայաստանից ավելի վաղ են հեռացել, քան «տնտեսական հրաշքը», բայց դա մեծ հաշվով էական նշանակություն չունի, որովհետև տնտեսական «թռիչքի» պայմաններում նրանք կարող էին մտածել Հայաստան վերադառնալու մասին և չընդունել ՌԴ քաղաքացիություն: Բայց, 2001 թվականի համեմատ, 2005 թվականին կրկնապատկվել է ՌԴ քաղաքացիություն ստացողների թիվը: Ինչո՞ւ: Ինչո՞ւ այդ մարդիկ չորս տարվա ընթացքում չեն հավատացել Հայաստանի տնտեսության երկնիշ ցատկերին, Հայաստանի լուսավոր ապագային և որոշել են ՌԴ քաղաքացիություն ունենալ: Կասկած չկա, որ գուցե այդ մարդկանց մի զգալի մասը եղել և ապրել է Հայաստանում, բայց այստեղ էական ցուցիչը հենց այն է, թե ինչ երկրի քաղաքացիություն ես դու ձեռք բերում: Եթե դու ապրում ես Հայաստանում, այն էլ՝ իբր զարգացող Հայաստանում, բայց ձեռք ես բերում ՌԴ քաղաքացիություն, ապա պարզ է, որ դու պարզապես չես վստահում, չես հավատում այդ զարգացող Հայաստանին և միշտ պատրաստ ես փախչելու, փախչելու տեղ ես ապահովում քեզ, այսինքն՝ ենթագիտակցորեն դու արդեն իսկ փախել ես Հայաստանից:
Այդպիսով, վիճակագրական այդ տվյալները վկայում են, թե իրականում ինչպիսի փուչիկ է եղել երկնիշ տնտեսական աճը, և կամ թե իրականում ինչպիսի միջավայր է եղել Հայաստանում անգամ այդ վիճակագրական աճի պայմաններում, որ նույնիսկ այդ երկնիշ թվերը մարդկանց վստահություն և հավատ չեն ներշնչել Հայաստանի՝ սեփական պետության հանդեպ: Դա թերևս լավագույն պատասխանն է Ռոբերտ Քոչարյանի և նրա հետևորդների հավակնություններին:
