Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին պաշտոնը ստանձնելուց օրեր անց Գերագույն ռադա օրինագիծ է ներկայացրել պաշտոնատար անձանց ապօրինի հարստացման համար պատիժ սահմանելու վերաբերյալ: Փաստաթուղթը, որի տեքստը դեռևս հրապարակված չէ, նախատեսում է ապօրինի ձեռք բերված ակտիվների բռնագրավում: Բացի այդ, Ուկրաինայի նախագահի օրինագիծը նախատեսում է պաշտոնատար անձանց ապօրինի հարստացման համար քրեական պատժի վերականգնում: Ավելի վաղ Ուկրաինայի Սահմանադրական դատարանը քրեական օրենսգրքի անօրինական հարստացման մասին հոդվածն հակասահմանադրական է ճանաչել:
Ի՞նչն է այստեղ համադրելի հայաստանյան համանման իրադրության հետ: Թեմայի շուրջ «Առաջին լրատվական»- հետ քննարկմանը մասնակցեցին վերլուծաբան Հակոբ Բադալյանը, քաղաքագետներ Միքայել Հովհաննիսյանը և Ռուբեն Մեհրաբյանը:
Հակոբ Բադալյանի դիտարկմամբ՝ իրավիճակների համադրելիության առումով միշտ գայթակղություն կա համեմատել Հայաստանը Վրաստանի, Ուկրաինայի հետ, բայց այդ համեմատությունները այնքան էլ ճշգրիտ եզրահանգումների չեն բերում, քանի որ իրականությունը տարբեր է: «Հայաստանում նախորդ իշխանության շրջանում ընդունվեց ապօրինի հարստացման մասին օրինագիծը, որը հետադարձ ուժ չունեցավ: Իսկ ինչ վերաբերում է ապօրինի գույքի բռնագրավմանը, ապա նոր իշխանությունը հանդես է եկել առանց դատարանի որոշման գույքի բռնագրավման մասին օրինագծի նախաձեռնությամբ, թե ինչ փուլում է, չգիտեմ, այնուամենայնիվ, կառավարությունն այդ ուղղությամբ աշխատանքներ սկսել է իրականացնել:
Ե՛վ Հայաստանում, և՛ Ուկրաինայում ձևավորվել է մի ստատուս քվո, երբ խոշոր կապիտալը իշխանության հակադիր ճամբարում է: Պետք են գործիքներ այդ կապիտալը կառավարելու համար: Այս գործիքները նաև քաղաքական կառավարման լծակ են»,- նշեց վերլուծաբանը:
«Զելենսկին ասում է այն, ինչը պահանջում է հասարակությունը, նա նոր բան չի ասում»,- նշեց Ռուբեն Մեհրաբյանը: Նրա դիտարկմամբ՝ Ուկրաիանյում ինստիտուտներն ավելի բարձր որակի չեն, քան Հայաստանում: «Բացի դրանից՝ այդ վճռականությունը Հայաստանում էլ կա: Ամբողջ խնդիրն այն է, թե դա ինչպես է աշխատելու: Լավ գաղափարները լսում ենք, բայց գործը կանգնում է արդեն իրագործման մեխանիզմի փուլում՝ թե՛ Հայաստանում, թե՛ Ուկրաինայում: Այս հայտարարությունն ավելի շատ մտադրության մասին է: Մեխանիզմի պարամետրերը պարզ չեն, անհստակ են»,- նշեց քաղաքագետը:
«Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախորդ համակարգը տարիներ շարունակ ստեղծել է բացասական դրվագներ, դրանց դեմ մասսայական պայքարը վտանգավոր է, այդքան բանտ չունենք, բոլորին չենք կարող նստեցնել, եթե յուրաքանչյուր օրինախախտի հետևից գնաս, շատ ծանր իրավիճակի առաջ կկանգնես, հստակ մեթոդաբանություն և սահմագիծ պետք է լինի»,- նշեց Միքայել Հովհաննիսյանը:
«Իշխանությունը բախվել է պետական համակարգի բոլոր ենթահամակարգերի խայտառակ վիճակին: Դատական համակարգում գործ ունենք բացահայտ ստահակների հետ»,- ընդգծեց Ռ. Մեհրաբյանը՝ հավելելով, որ անհրաժեշտ են ազդու գործողություններ այդ մարդկանց ձեռքից «մուրճը» վերցնելու համար:
Հրայր Թովմասյանը կարծում է, որ Հայաստանում դատավորների նկատմամբ վեթինգ չի կիրառվելու: Անդրադառնալով այս դիտարկմանը՝ Հակոբ Բադալյանն ընդգծեց. «Անկախ դատական համակարգ ունենալը լրջագույն խնդիր է: Խոսում ենք վեթինգի մասին, բայց վեթինգից հետո ստանալու ենք մի պատկեր, որը մեզ համար այնքան էլ գաղտնիք չէ: Վեթինգի արդյունավետությունը կախված է դրան հաջորդող քայլերից, հստակ մեխանիզմների պատկերացումների շուրջ քննարկումներ չեմ տեսնում»:
Ռ. Մեհրաբյանը հավելեց, որ Սահմանադրական դատարանը գլխավորում է հանրային վստահություն և լեգիտիմություն չունեցող անձ. «Լավ կլիներ, որ Հրայր Թովմասյանը հոխորտալու փոխարեն հրաժարական տար… ՍԴ-ում թայֆաբազություն է տիրում»:
«Գլխավոր հրաժարականը տեղի է ունեցել. նախկին համակարգի արդարադատության «միջնաբերդը»՝ Գագիկ Հարությունյանը, հեռացել է,- ընդգծեց Հ. Բադալյանը: – Հրայր Թովմասյանը գուցե Արցախում Բակո Սահակյանի հետ հանդիպմանը ինչ-որ ազդակներ է ստացել, որ դեռ իր հեռանալու ժամանակը չէ…»:
Մանրամասն՝ տեսանյութում:
