Հայաստանում տնտեսական հեղափոխության կառավարության ծրագրով հայտարարված մեկնարկը արժանացավ ամենատարբեր գնահատականների, քննադատության և խրախուսանքի, հաշվի առնելով այդ կապակցությամբ վարչապետի արած մի շարք հայտարարություններ: Այդուհանդերձ, մի բան աներկբա էր, որ տնտեսական հեղափոխությունը Հայաստանում ունի պահանջարկ ու սպասում, թեև, իհարկե, դեռևս չունի ձևակերպված գաղափարական, գաղափարախոսական հենք կամ գաղափարաբանական մոտիվացիոն դաշտ, միաժամանակ, դեռևս, հանրայնորեն հասկացված չէ իբրև մեխանիզմ: Այն, որ այդ հեղափոխության առաջնային սպասումներն ու պահանջները ուղղված են իշխանությանը, և իշխանությունն է դիտարկվում արդյունք ստեղծելու պատասխանատվության գլխավոր ու առաջնային կետ, միանգամայն բնական է, տրամաբանական և անհրաժեշտ:
Ի վերջո, որևէ մեկ այլ սուբյեկտ Հայաստանում չունի տնտեսական հեղափոխության ուղղությամբ քայլելու, միաժամանակ էլ այդ ուղղությամբ քայլողներին խանգարելու կամ խրախուսելու ավելի մեծ գործիքակազմ: Ըստ այդմ, հանրային պահանջները այդ պարագայում ապահովում են «գերիշխող» դիրք ունեցող իշխանության պատասխանատվության տակ գտնվելը, նույն այդ իշխանության համար, քանի որ Նիկոլ Փաշինյանն էլ շատ հստակ արձանագրեց, որ ձախողումը լինելու է իրենը, ինչն այլ կերպ նշանակում էր իշխանությանը: Ըստ այդմ, հանրային պահանջների մամլիչը այդ իշխանությանը զգոն պահելու համար է, ու դրանով իսկ կարևոր: Մյուս կողմից, սակայն, իրավացի է նույն Փաշինյանը, որ պնդում է, թե չի կարող հեղափոխություն լինել առանց քաղաքացու: Վիճել այդ հանգամանքի հետ կնշանակի գլխով զարկվել պատին: Ի վերջո, քաղաքացին պետք է ներգրավվի մասնակցի կարգավիճակով, որպեսզի կարողանա ձեռք բերել նաև ազդեցություն ու վերահսկողություն այդ հեղափոխության քաղաքականության նկատմամբ: Այստեղ շատ կարևոր նշանակություն են ստանում ինստիտուցիոնալ հարթակները, սոցիալական շերտավորումները, որպես քաղաքացու մասնակցային գործառույթի իրացման խողովակներ, ինչպես պետական ինստիտուտներն իշխանության մասնակցության խողովակ են, կամ քաղաքացու՝ իշխանության միջոցով մասնակցության: Ի վերջո, իշխանությունն էլ քաղաքացու մասնակցություն է, պարզապես պատվիրակված՝ քաղաքացին ձևավորում է իշխանություն և պատվիրակում որոշակի գործողություն ու ակնկալիքներ:
Հակառակ կողմից հեղափոխությանը մասնակցելու համար քաղաքացին պետք է որոշակի պատվիրակումներ հղի արդեն ոչիշխանական, ոչկառավարական խողովակների միջոցով, և այստեղ իհարկե ի հայտ է գալիս Հայաստանի նոր իրավիճակի համար կարևորագույն հարցերից մեկը՝ ոչ կառավարական, հանրային հարթակների, ինստիտուտների գործունեությունը, դրանց վերափոխումն ու արդիականացումը, դրանց համապատասխանեցումը տնտեսական հեղափոխության խնդիրներին ու հրամայականներին: Բանն այն է, որ Հայաստանում ինչպես իշխանական-քաղաքական համակարգն է եղել ցուցանակային, այնպես էլ առավելապես ցուցանակային կամ «նեղ պրոֆիլային» է եղել ոչ կառավարական, հանրային, քաղաքացիական սեկտորը, այդ համակարգը: Այն կամ գործել է իշխող համակարգից եկած որոշակի պատվերների, կամ կոնտրպատվերների շրջանակում, կամ գործել իշխող համակարգի դեմ ուղղակի, թե անուղղակի պատվերների շրջանակում:
Ընդ որում, իշխող համակարգի դեմ պատվիրակված գործունեության մի ահռելի մասը եղել է օբյեկտիվ պատվեր՝ հաշվի առնելով այն անօրինական, հակասահմանադրական բնույթը, որ ունեցել է այդ համակարգը: Բայց, բոլոր դեպքերում, գործնականում դա է եղել ոչ կառավարական սեկտորի գործունեության առանցքային հունը, տրամաբանությունը: Այլ կերպ ասած, գործել է ապամոնտաժման կամ կազմաքանդման տրամաբանությունը, դա է գերիշխել այն ինստիտուտներում, որոնք չեն եղել իշխանական կոնտրպատվերի դաշտում: Ի դեպ, հենց այդ ինստիտուտների հակակշիռ որպես իշխանությունը դաշտում ձևավորել է իր բջիջներն ու իջեցրել է կոնտրպատվերները: Հասկանալի է, որ թավշյա հեղափոխությունից հետո գործնականում մի ակնթարթում այդ ամենը հայտնվում է խաղից և տրամաբանությունից դուրս, արձանագրելով էֆեկտիվության շեշտակի անկում: Ընդ որում նկատելի է, որ այդ խնդիրը լուծելու համար մի շարք քաղաքացիական կառույցներ փորձում են այժմ էլ գտնել հին շեշտադրումների ինֆորմացիոն առիթներ նոր իշխանության գործողություններում: Դա հնարավոր է, բաց հնարավոր չէ գալ անհրաժեշտ էֆեկտիվության, ինչպիսին, օրինակ, նախկին համակարգի ժամանակաշրջանում եղածն էր: Պատճառը մի շարք հանգամանքներ են, այդ թվում և այն, որ նախկին իշխանության համակարգն էլ նույն տրամաբանության դաշտ է փորձում բերել իր նախկինում կոնտրպատվերների համար ձևավորած բջիջները, ու նաև ստեղծում նորերը:
Այլ կերպ ասած՝ հին տրամաբանության մեջ նույն «խրամատում» են հայտնվում նախկինում միմյանց դեմ պայքարող կողմերը, որտեղ գերիշխողը արդեն ոչ թե քաղաքացիական, այլ նախկին համակարգի քաղաքական շահն է: Մինչդեռ, տնտեսական հեղափոխությանը հանրային մասնակցության խնդիրը պահանջում է ապամոնտաժման տրամաբանությունից դուրս եկած և ստեղծարար ռեժիմում գործունեության իմաստավորում գտած քաղաքացիական սեկտորի առկայություն, որը քաղաքացիական մասնակցության կարևորագույն խողովակ է: Փաստացի, այսօր Հայաստանում խոշոր հաշվով դադարել է գործել այդ առանցքային խողովակներից մեկը, դադարել է լինել արդիական օրակարգ ձևավորող, ինչը տնտեսական հեղափոխության փուլի առանցքային խնդրի՝ գաղափարական-մոտիվացիոն հենքի ձևավորման հիմնարար միջոց է:
