Եվ այսպես, երեկ Կազանում տեղի ունեցած Սարգսյան-Ալիև հանդիպումը, որն անցկացվեց ՌԴ նախագահ Մեդվեդևի միջնորդությամբ, չնայած ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների նախագահների ակնկալիքներին, չնայած համանախագների ջանքերին, չնայած տարբեր միջազգային կառույցների ղեկավարների հույսերին, այդուհանդերձ անցավ ապարդյուն:
Հայաստանն ու Ադրբեջանը որևէ փաստաթուղթ կարգավորման Հիմնական սկզբունքների վերաբերյալ, չստորագրեցին: Դա ինչ որ տեղ նաև սպասելի էր, դատելով հանդիպման նախօրեին Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների Euronews-ին տված հարցազրույցներից, որտեղ նրանք խոսում էին դիմացի կողմին միակողմանի չզիջելու մասին: Այդպիսով, ըստ էության, կարելի է ասել, որ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման բեկումնային հանգրվանը չստացվեց, և այդ իմաստով պետք է արձանագրել, որ փաստորեն մենք կանգնած ենք կարգավորման մի որոշակի փուլ թերթելու իրողության առաջ:
Բանն այն է, որ Կազանն ամենևին էլ շարքային հանդիպում չէր, այն անցնում էր բավական թեժացված դիվանագիտական ֆոնով, և երբ այդ ֆոնի պայմաններում ակնկալիքները չեն արդարանում և ստացվում է հերթական մի հանդիպում, նշանակում է, որ ըստ էության գործ ունենք ձախողման, տապալման կամ եզրափակման հետ: Հետևաբար խնդիրը ներկայումս այն է, թե ինչ է սպասվում սրանից հետո: Կողմերը հանդես են եկել հայտարարությամբ, որ գրանցվել է այդուհանդերձ առաջընթաց: Սա նշանակում է, որ թերևս քիչ հավանական է ռազմական զարգացումների սցենարը, թեև լարվածության որոշակի դրսևորումներ չեն բացառվում: Սակայն ակնհայտ է, որ գործընթացը շարունակելու է մնալ դիվանագիտական առանցքով:
Հարցն այն է, թե արդյոք ինչ նորություններ են մուտք գործելու այստեղ: Արդյոք բովանդակային, թե ձևաչափային նորություններ են լինելու դրանք: Թեև չի բացառվում նաև, որ այդպիսի ոչինչ էլ չլինի և թե ստատուս-քվոն, ու թե դրա երաշխավոր դարձաձ Մինսկի եռյակը պահպանեն իրենց ձևաչափն ու թույլ չտան, որ այլ սուբյեկտներ ներգրավվեն այս գործընթացի մեջ: Փաստ է նաև, որ Կազանի անհաջողությունը հարված էր նաև Ռուսաստանի քաղաքական կամ միջնորդական վարկանիշին և ըստ էության Հայաստանն ու Ադրբեջանը դիվանագիտական ապտակ հասցրին Ռուսաստանին: Սա Ռուսաստանի կովկասյան քաղաքականության տապալման մի հերթական դրսևորում էր, ինչը կարող է տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության նոր դասավորումներ առաջ բերել, ասենք ակտիվացնել Միացյալ Նահանգներին և Եվրոպային:
Եվ այս առումով տեղին ու հատկանշական է թերևս հիշել, թե ինչպես մի քանի օր առաջ Եվրախորհրդարանում տեղի ունեցած ղարաբաղյան թեմայով լսումների ժամանակ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի և ֆրանսիացի համանախագահներ Ռոբերտ Բրադկեն ու Բեռնար Ֆասիեն Եվրամիությանը կոչ էին արել ավելի ակտիվացնել ներգրավվածությունը հարավկովկասյան, և մասնավորապես ղարաբաղյան պրոցեսներում: Ըստ երևույթին առաջիկայում մենք ականատես ենք լինելու ամերիկնա և եվրոպական համատեղ հարավկովկասյան տևական արշավի:
