ԵՄ-ՀՀ հարաբերությունների համար պետք է մշակել ցանկացած տեսակի իրավական ձևաչափ: «Մետրոպոլ» հյուրանոցում մեկնարկած՝ Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակության և Արևելյան գործընկերության Քաղաքացիական հասարակության ֆորումի Հայաստանի ազգային պլատֆորմի «Եվրոպական ինտեգրացիա-2013. ԵՄ-Հայաստան հարաբերությունների հեռանկարները Արևելյան գործընկերության վիլնյուսյան գագաթնաժողովից հետո» թեմայով երկօրյա համաժողովի ընթացքում այս մասին ասաց ՀՀ-ում Գերմանիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Ռայներ Մորելը՝ խոսելով «Երկբևեռ Արևելյան գործընկերությո՞ւն: Գործընթացն առաջ մղելու եղանակները» թեմայի շուրջ:
Նա նախ ողջունեց նման համաժողովների կազմակերպման նախաձեռնությունը, ապա ասաց, թե կցանկանա պարզաբանել՝ ինչ ասել է երկբևեռ: Նրա կարծիքով՝ ՀՀ-ն ներկայումս, չունենալով ԽՀԱԱԳ պայմանագիրը, գտնվում է մեկ այլ դասակարգում, Մոլդովան և Վրաստանը, որոնք նախաստորագրել են ԽՀԱԱԳ-ն, մեկ այլ, իսկ Ուկրաինան նախաձեռնել էր, բայց չստորագրեց Վիլնյուսում, և մենք չգիտենք, թե ինչպիսին են լինելու զարգացումները, միգուցե ապագայում ստորագրեն այլ տեքստ, միգուցե մշակվի ներկայիս տեքստը: Իսկ Բելառուսի դեպքը ինչ-որ չափով ՀՀ-ի նման է, քանի որ Բելառուսն արդեն ՄՄ անդամ է Ղազախստանի հետ միասին:
«ՀՀ նախագահն ասաց, որ ՀՀ-ն պատրաստ է միանալ ՄՄ-ին, և այս առումով այս երկու երկրները գտնվում են նույն տիրույթում, իսկ Բելառուսը շատ ավելի հեռու է գտնվում ինչ-որ տեքստի ստորագրումից: Ղազախստանի դեպքում էլ տեքստ չկա: Տարբեր երկրներ կան՝ տարբեր կարգավիճակներով, չեմ կարող տեսնել տարբեր դասակարգումներ, և սրանք ամբողջը վերաբերում են գործընթացներին: Նախաձեռնելը սկիզբն է, մյուս քայլը պետք է լինի ստորագրելը, և ընդհանրապես՝ ամբողջ գործընթացն է կարևոր: ՀՀ-ն գտնվում է այդ գործընթացում:
Վերապահումներ ունեմ՝ ասելով երկբևեռ գործընկերություն. սա գործընկերություն է, տարբեր բևեռներ կան: ԵՄ-ն Արևելյան գործընկերության միջոցով փորձում է հասանելի լինել ավելի սերտ համագործակցության համար. դա շատ կարևոր է:
Ներկայում ԱլԳ գաղափարն է լինել հարմարեցված ԵՄ-ին, բայց դեռևս չանդամակցել, տալ հնարավորություն, որպեսզի ժամանակակից ստանդարտները հասանելի լինեն: ԵՄ-ն ԱլԳ շրջանակներում մշակել է ԱՀ և ԽՀԱԱԳ գործիքները: Սա համաձայնության մի մոդել էր, որոնք մենք չենք կարող իրարից տարանջատել, սա փաթեթ էր. ԱՀ-ն քաղաքական հատվածն էր, կարևոր հատվածը: Այդտեղ կային սկզբունքներ, որոնք պետք է որդեգրեին համաձայնագրին միացող պետությունները՝ օրենքի գերակայություն, ՄԻ պաշտպանություն, ժողովրդավարական հաստատությունների բարելավում, կոռուցիայի դեմ պայքար, քաղաքացիական հասարակություն: Իսկ ԽՀԱԱԳ-ն ավելի տնտեսական բնույթի փաստաթուղթ է:
ԵՄ-ն ցանկանում է, որ գործընկերներն ավելի մոտ լինեն Եվրոպային, ավելի ծանոթ լինեն ԵՄ արժեքներին: Դրանով է պայմանավորված այն, որ համագործակցության առաջին փուլի համար մշակվեց գործողությունների պլան ՝ կենսաչափական անձնագրերի ներմուծում և վիզային ռեժիմի դյուրացման խնդիր, նաև՝ ռեադմիսիայի պայմանագիրը: Երկրորդ փուլը վերաբերում էր վիզային ռեժիմի ազատականացմանը, իսկ մյուս փուլը շատ ավելի կարևոր կլիներ»,- նշեց նա:
Անդրադառնալով «ինչպե՞ս խթանել գործընթացը» հարցին՝ ասաց, որ պետք է մշակել ԵՄ-ՀՀ հարաբերությունների ցանկացած տեսակի իրավական ձևաչափ, որը կունենա իր էությունն ու նշանակությունն այն բարեփոխումների վերաբերյալ, որոնք ՀՀ-ն ուզում է շարունակել:
