«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Ֆրանսիայի Ռազմավարական հետազոտությունների հիմնադրամի փորձագետ Կայծ Մինասյանը:
-Պարոն Մինասյան, Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի` հունվարին կայանալիք այցը Թուրքիա ոչ միանշանակ է ընկալվում, ֆրանսահայերը նույնիսկ բողոքի ակցիաներ են կազմակերպում: Ըստ Ձեզ`արտասովոր որևէ բա՞ն կա: Խոսվումէ, որ հայ-ֆրանսիական հարաբերություններն էլ վատթարացել են: Երկու նախագահները հանդիպման ժամանակ մի շարք կարևոր հարցերի փոխարեն ընդամենը ֆրանկոֆոնիայի հետ կապված հարցեր են քննարկել:
-Գիտեմ, որ Ֆրանսուա Օլանդը պետք է այցելի Թուրքիա և հետո` Կովկաս:Բնական է, որ կայցելի նաև Հայաստան, կարծում եմ` Վրաստան նույնպես: Հատուկ բան չկա, օրակարգը նույնն է, այսինքն` փոխհարաբերությունները նույնն են, չեմ կարծում, թե որևէ բան տուժել է:
Օրակարգում կլինի ԼՂ հարցը, հետո Վիլնյուսի գագաթնաժողովը,անշուշտ նաև` Ռուսաստանի հարցը, այսինքն` սովորական օրակարգ է` ըստ իս: Շրջանում փոփոխություններ գուցե լինեն, բայց Հայաստանի և Ֆրանսիայի միջև, իմ կարծիքով, ամեն ինչ նույնն է:
-Դեկտեմբերի 12-ին Հայաստան է ժամանելու Թուրքիայի արտգործնախարար Ահմեդ Դավութօղլուն` մասնակցելու Սևծովյան տնտեսական համագործակցության երևանյան նիստին. ի՞նչ եք կարծում` բացի այն, որ գալիսէ նիստին մասնակցելու համար, այցըկարո՞ղ էայլ նշանակություն ունենալ:
-Դավութօղլուի այցը Հայաստան կապված է Սևծովյան տնտեսական համագործակցության նիստին մասնակցելու հետ, բոլոր անդամները գալիս են:Բայց նրա ներկայությունը կարևոր է.ցանկանում են ցույց տալ, որ պատրաստ են համագործակցել կամ ԼՂ հարցի նկատմամբ նոր մոտեցում ցույց տալ, բայց ես չեմ հավատում, որովհետև դա խաղ է: Մի կողմից` նրանց հետաքրքրումէ Ղարաբաղի հարցը, որը հիմա ակտիվորեն քննարկվում է, մյուս կողմից էլ` Թուրքիան շատ մտահոգված է Ցեղասպանության հարյուրամյակի կապակցությամբ, ուստի այդ այցով ցանկանում են ցույց տալ, թե համագործակցելու եզրեր կան:
-Ղարաբաղյան հիմնահարցից խոսեցիք, տպավորություն կա, թե այն Ամերիկայի ջանքերով է ուզում լուծվել՝ հատկապես Մինսկի խմբի համանախագահի կազմակերպած հանդիպումից հետո: Ձեր կարծիքով` Ռուսաստանը դա թույլ կտա՞:
– Յուրաքանչյուրերկիր ասում է, որ ինքը պատրաստ է լուծել Ղարաբաղի հարցը, բայց չգիտեն` ինչպես, իմանալով, որ ռուսները դա թույլ չեն տա: Իսկ եթե իրենք պետք է լուծեն՝ մի պայման կա, այն է` ամբողջ Հարավային Կովկասը պետք է լինի Ռուսաստանի ազդեցության տակ: Պուտինը այցելելով Հայաստան՝ հայտարարեց, որ ոչ միայն դուրս չեն գալու Կովկասից, այլև ավելի մեծ կարևորություն պետք է տան և ավելացնեն իրենց ուժը Կովկասում:
-Իսկապես, իր այդ հայտարարությունը տարատեսակ քննարկումների տեղիք տվեց: Խնդրում եմ փոքր-ինչ մանրամասնել` ի՞նչ ենթատեքստ կարող է լինել:
-Ռուսները շատ ցինիկ խաղ են խաղում. Պուտինի`Հայաստան գալը լավ նշան չէ, տգեղ տպավորություն թողեց:Ճիշտ է՝ տնտեսական առումով գուցե նվերներ տվեց, բայց` օդի մեջ:Ռուսները չեն ընդունում, որ հայերը լինեն ինքնիշխան: Եվ դժբախտաբար, Հայաստանի իշխանությունները՝ ոչ միայն այսօրվա, այլև Լևոնից մինչև Սերժ, Ռոբերտն էլ` մեջտեղում, չքաջալերեցին անկախությունը:
-ՌԴ նախագահը մեկ այլ ուշագրավ հայտարարություն արեց, թե` հայերն այնքան արագ են Մաքսային միությանն անդամագրվելու գործընթացն իրականացնում, որ իրենք նույնիսկ մեր«հետևից չեն հասցնում»:
-Շատ ցինիկ բան է, Պուտինը դեմ չէ, որ Հայաստանը նախաստորագրի Բրյուսելի հետ պայմանագիր, բայց նախ ուզում է, որ Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև Մաքսային միության համաձայնագիրն ստորագրվի:
Խորքում սա վատխաղ է և վատհայտարարություն, որովհետև ցույց է տալիս`դուք շատ արագ եք անում, որովհետև ես կարգելեմ համաձայնագիր ստորագրեք:Ժողովուրդը չպետք է կեղծ խաղի մեջ մտնի՝ ասելով, թե մենք զորավոր ենք, որ արագ ենք գնում, ճիշտ հակառակը:
Առհասարակ` մարդիկ չեն գիտակցում սեպտեմբերի 3-իցդեկտեմբերի 2-ի պատմական շրջանը: Հիմա տեսնենք, թեԱրևմուտքը ինչպես կշարժվի՝ կթողնի՞, որ ռուսները շատ կոշտ ձևով մոտենան այդ հարցին, թե՞ռուսների ազդեցության մեծացումը կանխող քայլեր կանեն: Կա կայունության և խաղաղության, ինչպես նաև զարգացման հարց:
Զարգացման հարցը Իրանի և Թուրքիայիհարաբերություններն են, և որ սահմանները բացվեն:Եթե Իրանը և միջազգային հանրությունը լուծեն իրենց խնդիրը, նոր ուղիներ կբացվեն Իրանի համար, և այդ նոր ճանապարհները կանցնեն Հայաստանի խողովակներով: Իրանցիները չեն ուզում, որ կախված լինեն արաբական կամ թուրքական աշխարհից, միայն Կովկասն է մնում:Իսկ Կովկասը կամ Հայաստանն է, կամ Ադրբեջանը, բայց Ադրբեջանի հետ իրենց հարաբերությունները լավ չեն, ուրեմն մնաց միայն Հայաստանը: Հայաստանն էլ կարևոր է երկու առումով. նախ` այդքան զորավոր պետություն չէ միջազգային հանրությանև Իրանի համար, հետո մոտ է Իրանի, Արևմուտքի և Ռուսաստանի հետ:
Ըստ իս, երբ Պուտինը եկավ նախ` Գյումրի, հետո`Երևան, նշանակումէ, որ եկավ իր տուն՝ ռազմաբազա, կարծես թե իր համար ՀՀ անկախությունը անիմաստ բան է…շատ վիրավորական է, բայց, դժբախտաբար, մեր իշխանությունները ընդունում են դա, չեն կարող որևէ բան ասել, հակազդել` չգիտեմ ինչու:Երբեմն ինքս ինձ հարցնում եմ՝ արդյոք այսօրվա իշխանությունները շատ հեռու չե՞ն գնում անվտանգության կամ վախի առումով՝ցույց տալու համար, որ ուրիշ հարց չկա, միայն անվտանգության հարցն է:
Այսօրվա իշխանություններից, բացի վատից, ոչինչ չեմ սպասում, որովհետև հոգեկան հիվանդի վիճակում են, և ոչ միայն հիվանդ են, այլև պասիվ, այսինքն`հիվանդը կարողէ բուժվել, բայց չի ընդունում դա…. սա է խնդիրը:
