Նախօրեին Սերժ Սարգսյանի, Հայաստանում ԵՄ դեսպան Պյոտր Սվիտալսկու մասնակցությամբ տեղի է ունեցել հայ-վրացական սահմանի Բավրայի մաքսակետի, այսպես ասած, բացման արարողությունը՝ մաքսակետի արդիականացումից հետո, որ կատարվել է Եվրամիության հատկացրած միջոցներով: Այդպիսով, Բավրան դարձավ հայ-վրացական սահմանի երեք մաքսակետերից վերջինը, որ արդիականացվեց Եվրամիության տրամադրած ֆինանսատեխնիկական օժանդակության շնորհիվ:
Բավրայի մաքսատան հանգամանքը հատկապես խորհրդանշական է՝ նկատի ունենալով այն, որ մաքսակետը գտնվում է հայ-վրացական սահմանի այն հատվածում, որտեղ հայաբնակ Ջավախքն է: Եվ այդ տեսանկյունից էլ Բավրայի մաքսակետի արդիականացման ավարտից հետո տեղի ունեցած արարողությունը առավել խորհրդանշական է դառնում Ջավախքում Գումբուրդոյի եկեղեցում տեղի ունեցած միջադեպի ֆոնին, որտեղ սեպտեմբերի 30-ին բախում էր տեղի ունեցել ոստիկանության, Վրաստանի ներքին գործերի հատուկ ջոկատայինների և գյուղի հայ բնակիչների միջև, որոնք փորձել էին եկեղեցու տարածքում խաչքար տեղադրել ի հիշատակ իրենց նախնիների: Բախումը հանգեցրել էր երկկողմ տուժածների և լարված իրավիճակի, որը հաջողվել էր հարթել միայն Վրաստանի ներքին գործերի նախարարի միջամտությունից հետո, որը ժամանել էր դեպքի վայր:
Հայ-վրացական սահմանի Բավրայի մաքսակետի արդիականացումն ու Ջավախքում տեղի ունեցած այդ բախումները, որոնք ըստ էության տեղի են ունեցել գրեթե զուգահեռ, որոշակիորեն խորհրդանշում են հայ-վրացական հարաբերության առանձնահատկությունն ու այն, որ այդ հարաբերությունը ըստ էության կարիք ունի արդիականացման, հատկապես իր ամենակարևոր մասերից մեկի՝ Ջավախքի հարցում:
Միջադեպը ցույց տվեց, որ Ջավախքը ըստ էության հայ-վրացական հարաբերության վառոդի տակառ է, թեև հայ և վրաց պաշտոնյաները այն դիտարկում են որպես հարաբերության կամուրջ: Եվ այդ դիտարկումը անկասկած իրավացի է, անկասկած կարևոր, բայց նաև այդ առումով անհրաժեշտ է արձանագրել, որ Ջավախքի հարցում կա մոտեցումների, վերաբերմունքի, այսպես ասած, արդիականացման, նորոգման անհրաժեշտություն: Կամուրջը ըստ էության հին է, և թե՛ Վրաստանի, թե՛ Հայաստանի իշխանությունները պետք է փորձեն գտնել այն ամրացնելու, նորոգելու, նոր մարտահրավերներին և ժամանակակից պահանջներին բավարարող ենթակառուցվածք դարձնելու համար:
Նոր աշխարհը բերում է նոր իրողություններ, նոր մարտահրավերներ, նոր ծանրաբեռնվածություն նաև հայ-վրացական հարաբերության, ըստ այդմ նաև՝ Ջավախքի առումով: Հետևաբար անհրաժեշտ է նորոգել այդ կարևոր տարածաշրջանի հանդեպ քաղաքականությունն ու մոտեցումները թե՛ Թբիլիսիում, թե՛ նաև հասկանալիորեն Երևանում, և այդ ամենը պետք է արվի բնականաբար խիստ գործակցված: Որովհետև, մեղմ ասած, քիչ չեն շահառուներ, որոնք մեծ հաճույքով «կպայթեցնեին» հայ-վրացական հարաբերության այդ կարևոր կամուրջ-տարածաշրջանը՝ դրանով իսկ լրջագույն աղետ բերելով թե՛ Հայաստանի, թե՛ Վրաստանի զարգացմանն ու անվտանգությանը:
Եվ այս տեսանկյունից էլ հատկանշական է դառնում Եվրամիության աջակցությունը հայ-վրացական սահմանի մաքսակետերն արդիականացնելու հարցում, ինչը վկայում է, որ Եվրոպան անվտանգության և զարգացման առումով Հայաստանի ու Վրաստանի դաշնակիցն է, ինչը կարող է նաև նպաստել առավել լայն ծրագրեր իրականացնելուն և այդ համատեքստում նաև Ջավախքի հանդեպ նոր մոտեցումներ մշակելուն:
Եվ այդ իմաստով Թբիլիսին ու Երևանը անկասկած ունեն անհրաժեշտություն մտածելու եվրոպական օժանդակության և պատրաստակամության ներուժը օգտագործելու և դրանով փոխադարձ թե՛ հարաբերությունը, թե՛ անվտանգությունը, թե՛ զարգացման հեռանկարը մեծացնելու համար:
