Նախորդ շաբաթավերջին հայտնի դարձավ, որ հուլիսի 31-ին մեկնարկում է Սամվել Բաբայանի գործով դատավարությունը: Դա կլինի ընթացիկ ամռան արդեն երրորդ աղմկոտ դատավարությունը: Մինչ այդ արդեն սկսվել են Ժիրայր Սէֆիլյանի և «Սասնա ծռերի» գործերով դատավարությունները:
Այդպիսով՝ ամռան ընթացքում Հայաստանում սկսեց ծավալվել երեք աղմկոտ դատավարություն, որոնց ընթացքը, իհարկե, շատ դժվար է կանխատեսել: Մի բան հստակ է՝ չի լինելու աղմուկի պակաս: Եվ այդ իմաստով հնարավոր է արձանագրել երկու զուգահեռ, մեկը՝ աղմկոտ դատավարությունները, մյուսը՝ իշխանության ներսում ուժերի հարաբերակցության շուրջ անաղմուկ պայքարը, այսպես ասած՝ 2018-ի խնդրի շրջանակում:
Օրակարգը թելադրում են այդ երկու գործընթացները, և, խոշոր հաշվով, հանրային շահի և հեռանկարների իմաստով երկու գործընթացն էլ թելադրում են ամեն մեկը յուրովի, բայց ընդհանուր առմամբ արհեստական կամ ավելի շուտ՝ ապաքաղաքական օրակարգ, որտեղ գործնականում չեն շոշափվում խնդիրներ և լուծման ուղիներ, հեռանկարներ, տեսլականներ, որոնք բխում են հանրային և պետական շահերից և միաժամանակ ռացիոնալ են քաղաքական գործիքակազմը համալրելու ներուժի իմաստով:
Հնարավոր է քննարկել երկու զուգահեռներում առկա սուբյեկտների մոտիվացիոն հիմքերը, յուրաքանչյուրի դեպքում՝ առանձին-առանձին: Այստեղ կան թե՛ անկեղծ նվիրյալություն ենթադրող, թե՛ անկասկած տարբեր անձնական և խմբակային շահերով պայմանավորված մոտիվներ: Խնդիրը, սակայն, դա չէ, այլ այն, որ անկախ մոտիվներից՝ ձևավորված է ներքին կյանքի զարգացման երկու առանցքային գիծ, որտեղ քաղաքական օրակարգը ոչ թե ձևավորվելու շանս ունի, այլ ունի, այսպես ասած, անէանալու բոլոր հնարավորությունները:
Թվում է, թե օրակարգի բացակայությունը բխում է իշխանության շահից, նպաստում, այսպես ասած, մանիպուլյացիոն, պահի թելադրանքի տակ հարմարեցվող օրակարգի ձևավորմանը, թույլ տալիս կառավարել իրավիճակը: Բայց դա միայն թվում է, որովհետև հանրային-քաղաքական կյանքի իռացիոնալացման գործընթացը որքան ջլատում է ներքին մրցակցություն թելադրելու հանրային ներուժը՝ այդպիսով իշխանությանն ազատելով մրցակցությունից, նույնքան իշխանության հանդեպ մրցունակ է դարձնում հանրային ագրեսիան:
Հանրային-քաղաքական կյանքի իռացիոնալացումը արգելակում է քաղաքական մրցակցության աճը, բայց միևնույն ժամանակ հանում է նաև ագրեսիայի զսպման տարատեսակ արգելքները: Իռացիոնալացված միջավայրը գործնականում լեգիտիմացնում է ցանկացած ծայրահեղություն՝ միաժամանակ բթացնելով պետական ցանկացած մարտահրավերի հանդեպ հանրային վտանգի և այդ վտանգին համարժեք արձագանքելու կարողությունը, ներուժը: Իսկ դա գործնականում մնացել է Հայաստանի այն միակ ներուժը, որի վրա պահվում է պետական դիմադրողունակությունը՝ հաշվի առնելով այն, որ իշխանության մասով առկա պետական դիմադրողունակության ներուժը մսխված է վաղուց, արդեն մոտ երկու տասնամյակ:
Հանրային ներուժի մսխումը արվում է գիտակցված, կազմակերպված, ինչ-որ հետին նպատակով, թե ակամայից՝ արդեն կարևոր չէ: Ռեսուրսը վտանգի տակ է, ընդ որում՝ փաստորեն երկու կողմից:
Վերստին ի հայտ է գալիս երրորդ ուժի գաղափարը, որը պարբերաբար շրջանառվում է Հայաստանի քաղաքական գործընթացի որոշակի փուլերում, բայց որը թերևս իր էության մեջ իրականում «առաջին ուժի» խնդիրն է: Հայաստանում կա քաղաքական «առաջին ուժի» ձևավորման հրամայական, ընդ որում՝ արդեն բավականին սրված:
