Հայաստանում ֆուտբոլային բումի հերթական ալիքը արդեն երկրորդ անգամ ավարտին է մոտենում զարնվելով «առափնյա քարերին»: Հայաստանի հավաքականը Երևանում 0:1 հաշվով պարտվեց Դանիայի հավաքականին, որին Կոպենհագենում երկու ամիս առաջ հաղթել էր 4:0 հաշվով: Այսպիսով, Հայաստանի թիմը գործնականում զրկվեց աշխարհի 2014 թվականի առաջնության ընտրական մրցաշարի իր խմբում երկրորդ ուղեգրի համար հետագա պայքարի հնարավորությունից: Միայն հրաշքը կարող է փոխել իրավիճակը: Ընդ որում` զարմանալի բան արձանագրվեց հերթական անգամ: Հայաստանի հավաքականը կրկին պարտվեց սեփական հարկի տակ: Իր երեք հաղթանակները Հայաստանը տարել է հյուրընկալվելիս, իսկ սեփական հարկի տակ պարտվել է բոլոր խաղերը: Այս հետաքրքիր դասավորությունը նաև խորհրդանշական է, և խորհրդանշական է ոչ միայն ֆուտբոլային իմաստով:
Ընդհանրապես, հայերը առավել մեծ հաջողությունների են հասնում արտերկրում, քան Հայաստանում: Իհարկե, եթե զուտ պատճառները համեմատելու լինենք, ապա ֆուտբոլային իրավիճակը էապես տարբերվում է, այսպես ասած, մնացյալ իրողություններից, սակայն խորհրդանշականությունը սրանից չի նվազում: Ըստ էության, հայի համար նպաստավոր միջավայր է ոչ թե տունը, այլ արտերկիրը: Եվ սա նոր երևույթ չէ, սա ըստ էության վերջին հարյուրամյակի մեր պատմական օրինաչափությունն է: Մենք չենք կարողանում կառուցել ու պաշտպանել մեր տունը, փոխարենը մեր ստեղծագործական հնարավորությունները դրսևորվում են տնից դուրս: Այս երևույթը պատմական, մշակութային, սոցիալական բացատրություններից զատ, անշուշտ ունի նախևառաջ հոգեբանական բացատրություն: Սակայն այս բացատրությունը տրված չէ: Եվ միգուցե մինչև չգտնվի սրա հոգեբանական բացատրությունը, չտրվի հոգեբանական ախտորոշումը, հայը շարունակելու է արդյունավետ լինել դրսում և դեգրադացվել սեփական տանը:
Ֆուտբոլային արդյունքները ընդամենը մի հերթական անգամ յուրովի խորհրդանշեցին այս իրավիճակը` միգուցե դառնալով սթափվելու հերթական առիթը: Միգուցե այս ամենի պատճառն այն է, որ արտերկրում պատասխանատվության շրջանակը էապես փոքրանում է: Այսինքն` չկա պետության համար պատասխանատվություն, չկա ընդհանուր, հանրային կյանքի համար պատասխանատվություն: Արտերկրում պատասխանատվությունը հայի համար տեղավորվում է զուտ իր անձնականի կամ ընտանեկանի շրջանակում, և այդ շրջանակում նա կարողանում է ավելի հանգիստ ու անկաշկանդ գործել իր բնագավառում և հասնել ձեռքբերումների:
Հայաստանում կա, բնականաբար, պետության համար պատասխանատվության գիտակցումը, իսկ այդ պատասխանատվությունը վեր է ժամանակակից հայի ուժերից, հայաստանցու ուժերից: Ոչ բոլորի իհարկե, սակայն մեծամասնության: Մեծամասնությունը զբաղված է զուտ անձնական և ընտանեկան խնդիրներով և հոգսերով, պետության համար պատասխանատվություն նրանք չունեն, ավելորդ են համարում, բեռ են համարում: Սակայն անձնականն էլ չի ստացվում, որովհետև որևէ անձնական կամ ընտանեկան կարող է ստացվել միմիայն այն երկրներում, որտեղ ստացվել և ստացվում է պատասխանատվության պետական մասշտաբը: Միայն այդ դեպքում են որպես արդյունք ստացվում նաև անձնականն ու ընտանեկանը` տեղավորվելով պետականի ձեռքբերումների մեջ:
Դրսում պետականի մասին հոգում են տվյալ երկրի էթնիկ, բնիկ հասարակությունները: Հայաստանում չկան այլք, որ հոգան: Հայաստանում պետք է հոգան հայերը, սակայն նրանք զբաղված են անձնականով և ընտանեկանով՝ մեծ մասամբ, գերակշռող մեծամասնությամբ: Արդյունքում ստացվում է պարադոքս՝ տանը պարտությունների շղթա և հաջողություններ դրսում: Այսինքն` ստացվում է, ըստ էության, գլխիվայր մի իրականություն, որտեղ ամենապատասխանատու պահին ալիքները զարնվում են «առափնյա քարերին»:
Լուսանկարը` PanARMENIAN Photo-ի
