«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է փորձագետ Ռուբեն Մեհրաբյանը։
– Պարոն Մեհրաբյան, Բաքուն Մոսկվայից ԲՏՌ-82Ա զրահափոխադրիչներ է ստացել։ Հասկանալի է, որ սա այդ երկու պետությունների միջև ռազմական համագործակցության շարունակությունն է, այնուամենայնիվ, հետաքրքիր է՝ Հայաստանը մտահոգվելու առիթ ունի՞։ Որո՞նք պետք է լինեն հայկական կողմի անելիքները։
– Թեկուզ ուշացած, բայց Հայաստանն իր հստակ քայլերը պետք է անի։ Այժմ Հայաստանն անում է ոչ թե անհրաժեշտ, այլ տրամագծորեն հակառակ քայլեր, որոնք ուղղակի վնասում են Հայաստանի շահերին։ Հայաստանը պետք է դեմարշով հանդես գա։ Մոսկվայի այս քայլն ուղղակի սպառնալիք է տարածաշրջանային անվտանգությանը։ Այն, որ Ռուսաստանը իրեն տարիներ ի վեր պահել է չափազանց անպատասխանատու՝ փաստ է, բայց դա արվել է Հայաստանի թողտվությամբ։ Հայաստանը ոչ միայն դրան չի ընդդիմանում, այլև գնում է Մինսկի խմբի ֆորմատից դուրս ինչ-որ բանակցությունների՝ պարոն Լավրովի մոտ, որտեղ պարզ չէ՝ ինչի մասին են խոսելու, բայց պարզ է, որ ինչ էլ որ խոսեն՝ Հայաստանին չի օգնելու՝ այնպես, ինչպես չի օգնել մինչև հիմա։ Եվ այնպես, ինչպես չեղավ Վիեննայի հանդիպումից հետո, երբ վեր կացան գնացին Սանկտ Պետերբուրգ, փչացրին Վիեննայի պայմանավորվածությունները։ Այսօր հայկական դիվանագիտությունը կանգնում է նույն փոցխի վրա, որպեսզի կոթով ստանա մի հատ էլ սեփական ճակատին։
– Մոսկվան հաճախ է նշում, որ սա պարզապես բիզնես-գործարք է, և որ նույն զինատեսակներից մատակարարվում է նաև Հայաստանին՝ շուկայականից ավելի ցածր գնով։ Բայց արդյոք Բաքվին մատակարարվելիք այս զինատեսակներով չի՞ խախտվում ուժերի հավասարակշռությունը։
– Նույնիսկ երբ մի փամփուշտ է Մոսկվայից գնում Ադրբեջան, խախտում է հավասարակշռությունը։ Երկրորդ՝ Մոսկվայի այդ քայլը նշանակում է մեկ բան՝ Մոսկվան մեր դաշնակիցը չէ։ Այդ երկիրն իրեն պահում է որպես մի ցինիկ թմրավաճառ կամ կավատ՝ էլ չեմ ասում իր մնացած բոլոր վտանգավոր հետևանքները։ Այո՛, խախտվում է հավասարակշռությունը։ Հեքիաթներ են այն պնդումները, թե Հայաստանին նույնն է մատակարարվում՝ այդ հեքիաթներին միայն իրենք են հավատում։ Այս զինամատակարարումները օրենքից դուրս պետք է դրվեն, և հայկական դիվանագիտության խնդիրը հենց դա պետք է լինի։ Ես հասկանում եմ, երբ ռուսներն են դա բացատրում՝ իրենց շահերից է բխում, հենց այդպես էլ պետք է բացատրեն։ Բայց այսքանից հետո ես շատ կզարմանամ, երբ ՀՀ քաղաքացի հանդիսացող ոմանք թութակի նման սկսեն նույն ռուսերենից թարգմանած բառերը կրկնել ու մարդկանց թյուրիմացության մեջ գցել։
– Մենք հիշում ենք, որ ՀՀ նախագահը մի առիթով մտահոգություն հայտնեց սրա հետ կապված. ասաց՝ սահմանին կանգնած հայ զինվորը մտածում է, որ իրեն հնարավոր է հենց ռուսական զենքից վիրավորեն կամ սպանեն։ Կարծում եք՝ ավելի կո՞շտ արձագանք պետք է լինի։
-Սա ընդամենը լիրիկական զեղում է, որ պրակտիկ քաղաքականության հետ կապ չունի. պրակտիկ քաղաքականությունը կայանում է փաստաթղթերի ընդունմամբ ու կոնկրետ քայլերով։ Մտահոգություն կարող է հայտնել, օրինակ, Լյուքսեմբուրգի արտգործնախարարը՝ ես դա կհասկանամ։ Բայց Հայաստանի քաղաքական պատասխանատուները ոչ թե պետք է խոր մտահոգություն հայտնեն, այլ բողոքի նոտա հղեն, որը պետք է պարզ ու հասկանալի լինի հակառակ կողմին՝ Ռուսաստանին, թե ինչ քայլեր կհետևեն Հայաստանի կողմից, եթե Ռուսաստանը շարունակի նման այլանդակ քաղաքականությունը։ Իսկ քայլերը պետք է լինեն հետևյալը՝ պարոնայք, դուք Գյումրիի համար տարեկան կվճարեք կես միլիարդ դոլար։ Ձեզ համար սա է բիզնես, մեզ համար էլ բազան կդառնա բիզնես։
– Բիզնե՞ս, թե՞ պատուհաս Հայաստանի գլխին։ Իբրև մեր անվտանգության երաշխավորն է այդ բազան, բայց երբ մի զինվոր է դուրս գալիս, ամբողջ քաղաքը սարսափի մեջ է հայտնվում, անընդհատ միջադեպեր, սարսափելի վատ կարգուկանոն։
– Հենց այդ հարցն էլ պետք է քննարկվի, բայց մեզ մոտ բազայի հարցը վերածված է հնդկական սրբազան կովի, որի մասին խոսել չի կարելի։
