Ադրբեջանցի ակտիվիստ Բախտիյար Հաջիևը, ով փորձել է ընդդիմության բողոքի ցույց կազմակերպել Facebook սոցիալական ցանցի միջոցով, դատապարտվել է 2 տարվա ազատազրկման, նրա կողմնակիցների խոսքերով՝ քաղաքական բնույթի մեղադրանքների հիման վրա:
Հաջիևը մեղադրվում էր զինվորական ծառայությունից խուսափելու մեջ: Նրա գործով դատավճիռը կայացվել է մայիսի 18-ին: Հաջիևը վերջին ամիսների ընթացքում ձերբակալված երիտասարդ ակտիվիստներից վերջինն է, և այս միտումը, փորձագետների խոսքերով, արտացոլում է Ադրբեջանի իշխանությունների նյարդային արձագանքը Մերձավոր արևելքում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերին:
Հաջիևը, ով կրթություն է ստացել Հարվարդի համալսարանում և ներկայացրել իր թեկնածությունը 2010 թվականի Ադրբեջանում կայացած խորհրդարանական ընտրություններին, այս տարվա մարտի 11-ին մի շարք այլ օգտատերերի հետ Facebook սոցիալական կյանքում խումբ էր ստեղծել` կոչ անելով բողոքի ցույցեր կազմակերպել, որից կարճ ժամանակ անց նրան ձերբակալել էին:
«Ինձ բոլորովին չի զարմացնում դատավճիռը», – հայտարարել է Հաջիևի դատապաշտպան Էլայիֆ Հասանովը:
«Այս ճնշիչ մեթոդների օգտագործման նպատակն է` ահաբեկել այն երիտասարդներին, ովքեր ցանկանում են ազատ ապրել: Սակայն ժամանակները փոխվել են, և Ադրբեջանի պես երկրների նկատմամբ այլ պետությունների վերաբերմունքը նույնպես փոփոխությունների է ենթարկվել: Այժմ Եվրոպական Միությունն Ադրբեջանը Բելառուսի հետ նույն շարքում է դասում: Միջազգային կազմակերպությունների` մարդու իրավունքների և ժողովրդավարացման վերաբերյալ բոլոր զեկույցներում Ադրբեջանը կտրուկ քննադատության է արժանանանում», – նշում է «Արևելք-արևմուտք» ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն Արաստուն Օրուջլուն:
Սումգայիթի համալսարանի 19-ամյա ուսանող և «Ժողովրդական ճակատ» կուսակցության անդամ Ջաբբար Սավալանը ձերբակալությունների ալիքի առաջին զոհերից մեկն էր:
Սավալանը մեղադրվում էր թմրանյութերի ապօրինի պահման մեջ, և մայիսի 4-ին դատապարտվեց 2,5 տարվա ազատազրկման մարիխուանա պահելու համար: Վերջինիս դատապաշտպանի խոսքերով` Սավալանը ոստիկանության ճնշման ներքո է ստիպված եղել ստորագրել սեփական խոստովանությունը, որից 2 օր անց հրաժարվել է նրանից:
Իր ձերբակալության նախորդ օրը Սավալանը Facebook-ի իր էջում գրառում էր տեղադրել, որտեղ նշվում էր, որ Ադրբեջանում անհրաժեշտ է Եգիպտոսում և Մերձավոր Արևելքի այլ երկրներում անցկացվող ժողովրդավարական բնույթի բողոքի ցույցեր կազմակերպել: Ավելին, ադրբեջանցի ակտիվիստը նաև տեղադրել էր թուրքական թերթերից մեկի տպագրած հոդվածի կրկնօրինակը, որտեղ քննադատվում է նախագահ Իլհամ Ալիևը (տե´ս «Ադրբեջանում Facebook-յան ակտիվիստին ազատելու վերաբերյալ կոչեր են հնչում» հոդվածը):
«Գիտեի, որ ընդդիմադիր կուսակցությանը միանալով, որդիս խնդիրներ է ունենալու: Այս երկրում շատ վտանգավոր է այլընտրանքային կարծիք արտահայտելը: Սակայն ես չկարողացա հետ պահել որդուս այդ ուղուց: Նա չէր կարողանում լռել, երբ անարդարություն էր տեսնում, և ահա թե ինչ եղավ», – հայտարարել է Սավալանի մայրը` Թարավաթ Ալիևան որդու դատապարտման կապակցությամբ:
Ապրիլի 2-ին և 17-ին տեղի ունեցած բողոքի ցույցերից հետո, «Մուսավաթ» ընդդիմադիր կուսակցության երիտթևի ղեկավարը և նրա երկու տեղակալները, ինչպես նաև անկուսակցական ակտիվիստ Էլնուր Իսրաֆիլովը ձերբակալվել են: Ֆրանսիայում բնակվող լրագրող Էլնուր Մաջիդլին մեղադրվում է զանգվածային անկարգություններ և պետական հեղաշրջում հրահրելու մեջ, ներկայում նա հետախուզվում է Ինտերպոլի կողմից:
Բոլոր երիտասարդ ակտիվիստները, ովքեր ուսանողներ են, հեռացվել են համալսարաններից:
Այնուամենայնիվ, Մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերով խորհրդարանական հանձնաժողովի նախագահ Ռաբիյաթ Ասլանովան այն կարծիքին է, որ իշխանությունները փորձում են լուծել այս խնդիրներով:
«Մեր երկրում ոստիկանությունը միշտ էլ քաղաքացիական իրավունքներն է պաշտպանում: Եթե որևէ մեկին ձերբակալում են, ապա դրա համար հիմքեր են եղել, – ասում է Ասլանովան` ակնարկելով Սավալանի դեպքը, – Սա ապացուցվել է դատարանում: Սավալանի կողմնակիցները փորձում են արդարացնել նրան: Սակայն ես համոզված եմ` եթե նա անմեղ է, ապա նրա գործն անմիջապես կվերանայվի վերաքննիչ դատարանում և արդար որոշում կընդունվի», – նշում է նա:
Իշխող «Ենի Ազերբայջան» կուսակցության երիտթևի ղեկավար Սեյմուր Օրուջովը, միևնույն ժամանակ, մեղադրում է ենթադրյալ ցուցարարներին Ադրբեջանում անկայունություն սերմանելու ձգտող արտաքին ուժերի ձեռքում խամաճիկներ լինելու մեջ:
«Հարց է առաջանում` ինչո՞ւ է ընդդիմությունը փորձում ստիպել մեր երիտասարդությանը մտնել մի մութ թունել, որը չգիտես ուր է տանում: Ինչո՞ւ թույլ չեն տալիս մեր կառավարության ընձեռած հնարավորություններից օգտվել և դրսևորել մեզ որպես լավ քաղաքացիներ: Ինչո՞ւ եք մեզ կոչ անում դուրս գալ փողոց` դարձնելով երկրի դավաճաններ», – տարակուսում է նա:
Չնայած նման մեղադրանքներին, «Արևելք-արևմուտք» ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն Արաստուն Օրուջլուն նշում է, որ Ադրբեջանում երիտասարդների շրջանում ընդդիմության բազում կողմնակիցներ կան, և ձերբակալությունները դժվար թե փոխեն շատերի կարծիքը:
Իդրակ Աբբասովը «Ayna» թերթի թղթակիցն է Ադրբեջանում:
Հոդվածն արտատպվում է Պատերազմի և խաղաղության լուսաբանման ինստիտուտի «Կովկասյան լրատու» պարբերականից:
