Հայաստանի Հանրապետությունում Միացյալ Նահանգների նախկին դեսպան Ջոն Հեֆերնը (2011-14թթ.) նշանակվել է ԱՄՆ պետքարտուղարի Եվրոպայի և Եվրասիայի հարցերով օգնականի պաշտոնակատար՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Վիկտորյա Նուլանդին: Դիվանագետը Թվիթերի իր բլոգում հայտնել է, որ այդ պաշտոնում նշանակվել է ժամանակավորապես, մինչև որ աշխատանքի անցնի ԱՄՆ նոր պետքարտուղարի թիմը:
Կովկասի ինստիտուտի փոխտնօրեն, քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանի խոսքով՝ սա բավական կարևոր պաշտոն է ԱՄՆ պետքարտուղարության բարդ կառուցվածքում, հատկապես եթե հիշենք, որ երկար տարիներ Եվրոպայի ու Եվրասիայի հարցերով օգնականի պաշտոնը զբաղեցրած Վիկտորյա Նուլանդը բավական ազդեցիկ էր և կարևոր դեր էր խաղում Արևելյան Եվրոպայի երկրներում և հետխորհրդային տարածքում ամերիկյան քաղաքականության մեջ:
Քաղաքագետը «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում առանձնացրեց մի քանի կարևոր հանգամանք՝ կապված Հեֆերնի նշանակման հետ: Նախ՝ սա կարելի է դրական համարել Հայաստանի շահերի տեսանկյունից, քանի որ Ջոն Հեֆերնը շատ լավ ծանոթ է մեր երկրին, Սերգեյ Մինասյանի բնորոշմամբ՝ երևի թե չկա մի փորձագետ կամ քաղաքական գործիչ Հայաստանում, որին նա չճանաչի:
Քաղաքագետը Հեֆերնի նշանակումը դիտում է նաև ավելի լայն՝ ԱՄՆ-Ռուսաստան հարաբերությունների համատեքստում՝ ըստ էության սա գնահատելով որպես Ռուսաստանի ուղղությամբ ամերիկյան քաղաքականության շեշտադրումների որոշ փոփոխություն: Ռուսաստանի նկատմամբ կոշտ դիրքորոշմամբ հայտնի Նուլանդին փոխարինում է դիվանագետ, որն աշխատել է Հայաստանում՝ մի երկրում, որը հավասարակշռված քաղաքականություն է վարում Ռուսաստանի և Արևմուտքի հետ, և որտեղ ամերիկյան ու ռուսական շահերը շատ հաճախ ոչ թե հակադրվում են, այլ գտնում են համագործակցության եզրեր:
«Հեֆերնը եղել է դեսպան Հայաստանում: Դա նշանակում է, որ նա աշխատել է մի երկրում, որտեղ Միացյալ Նահանգների և Ռուսաստանի շահերը հնարավոր է՝ ոչ թե միշտ հակադրվեն, այլ կարող են նաև համագործակցության ինչ-որ կետեր լինել, օրինակ՝ Մինսկի խմբի շրջանակներում, Ղարաբաղի հարց, Թուրքիայի հետ հարաբերություններ, ընդհանրապես Հայաստանի ճակատագիրը և այլն: Կարծում եմ՝ դա կարևոր հանգամանքներից մեկն է: Երկրորդն այն է, որ Հեֆերնը մինչև Հայաստանում դեսպան նշանակվելը եղել է ՆԱՏՕ-ում ԱՄՆ-ի առաքելության ղեկավարի տեղակալը, այսինքն՝ մի կողմից՝ բավական լավ ծանոթ է ռազմաքաղաքական բլոկին, մյուս կողմից՝ Միացյալ Նահանգները կարող է հետխորհրդային տարածքում որդեգրել ոչ թե լիովին հակադրվելու, այլ համագործակցության կամ կոնսենսուսի ռազմավարություն:
Դրա հետ մեկտեղ, շատ լավ ճանաչելով Հեֆերնին՝ չեմ կարծում, որ դա նշանակում է, թե Միացյալ Նահանգները ինչ-որ հետքայլ է անելու կամ նահանջելու մտադրություն ունի, պարզապես գուցե փորձ է արվում գտնել եզրեր, այլ ոչ թե հակադրվել: Եվ այն, որ Հեֆերնը եղել է մի երկրում, որը անկախության ողջ շրջանում բալանսավորված կամ Օսկանյանի խոսքով՝ կոմպլեմենտար քաղաքականություն է իրագործել և բավական հաջող կերպով, դա կարևոր հանգամանք է»:
Սերգեյ Մինասյանի կարծիքով՝ ակնհայտ է, թե ինչպես կանդրադառնա Հեֆերնի՝ պետքարտուղարի օգնական նշանակվելը Հայաստանի վրա. «Հայաստանի քաղաքագիտական կամ փորձագիտական դաշտում երևի թե մարդ չկա, որին Հեֆերնը չէր ճանաչում: Հասկանալի է, որ դա դրական ազդեցություն կունենա: Չեմ կարծում, որ դա արմատական ազդեցություն կունենա ավելի լայն, կոնցեպտուալ հարցերի վրա. Հեֆերնը աշխատել է Հայաստանում և շատ լավ հասկանում է, որ Ղարաբաղի հակամարտությունը հնարավոր չէ լուծել, բայց Հայաստանի հետ երկկողմ հարաբերություններում, կարծում եմ, նա ավելի ճկուն կլինի»:







































