Մինչ քաղաքական ուժերի մի մասը կարծում է, թե մինչև 2017 թվականի խորհրդարանական և 2018 թվականի նախագահական ընտրությունները Հանրապետական կուսակցությունը՝ Սերժ Սարգսյանի գլխավորությամբ շարունակելու է իշխել, քաղաքական վերլուծաբաններից շատերը կարծում են, թե հնարավոր է՝ մինչ այդ երկրում ստեղծվի ֆորս-մաժորային իրավիճակ, և Սերժ Սարգսյանը հարկադրված հրաժարական տա: Ռուսաստանաբնակ քաղաքագետ Սմբատ Կարախանյանն, օրինակ, կարծում է, որ այդպիսի իրավիճակ կարող է լինել եկող աշնանը, և այն կստեղծվի Ռուսաստանի կողմից:
«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում «Նոր ժամանակներ» կուսակցության նախագահ, քաղաքական վերլուծաբան Արամ Կարապետյանն, անդրադառնալով այդ վարկածին, ասաց, որ դժվարանում է պատկերացնել, թե ինչ իրավիճակ կարող է հրահրվել դրսից։ Նրա պատկերացմամբ՝ ֆորս-մաժորային իրավիճակ կարող է ստեղծվել ներսում. «Ամեն ինչ տանում է նրան, որ երկրի ներսում ֆորս-մաժորային իրավիճակ կարող է լինել: Չգիտեմ ով հրաժարական կտա, ով՝ ոչ, բայց այն, ինչ կատարվում է երկրի ներսում, արագ մոտեցնում է ֆորս-մաժորների: Ես նկատի ունեմ բոլոր խնդիրները՝ տնտեսական քաղաքական, աշխարհաքաղաքական, բարոյահոգեբանական: Դժվարանում եմ ասել, թե ինչ տրանսֆորմացիաներ կլինեն, և կլինե՞ն առհասարակ մինչ այդ թվականները, թե ոչ, բայց մի բան կարող եմ ասել՝ Հայաստանը նմանատիպ գործընթացներով դժվար թե կարողանա մինչ այդ առաջ գնալ: Իմ գնահատմամբ՝ թե՛ ֆինանսատնտեսական վիճակը, թե՛ բարոյահոգեբանական և առաջին հերթին՝ քաղաքական խնդիրներն այնքան են ավելանում, որ Հայաստանի համար ուղղակի մինչև 2017-2018 թվականի ցիկլը շատ բարդ է լինելու։ Ես, օրինակ, չեմ կարծում, որ մինչև այդ թիվը որևէ քաղաքական որոշում չկայացվի»:
Արամ Կարապետյանն, անդրադառնալով ստեղծված իրավիճակին, ավելացրեց մեկ այլ մտահոգություն ևս. «Ես հիմա հետևյալն եմ տեսնում՝ ոչ մեկ մեզ փող չի տալիս, հարցը նրա մեջ է, որ մենք ունենք ռեալ իրավիճակ՝ մեզ փող չի տրվում: Շատ հետաքրքիր էր Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Ջոն Հեֆերնի խոսքը, որ «Հազարամյակի մարտահրավեր» ծրագրով փող էլի չի տրամադրվելու, որովհետև հակակոռուպցիայի ցուցանիշի մասով Հայաստանը չհասավ պահանջվող շեմին: Ուղղակի բացահայտ, առանց քաղաքական երկփեղկվածության ասացին՝ փող չենք տալիս: Ռուսներն էլ չեն տալիս. այն 500 միլիոնից բացի, լուրջ ներդրում կամ վարկային ռեսուրս չեն տվել, եվրոպացիները խոստանում են, որ ընտրությունից ընտրություն կտան, և այդ դոնորների համաժողովը հետաձգվում է, և կարծում եմ, որ եթե Վիլնյուսում շատ լուրջ փաստաթուղթ չստորագրի Սերժ Սարգսյանը՝ նկատի ունեմ ԵՄ-ի հետ Ասոցացման համաձայնագիրը, ապա դոնորների նիստն էլի կհետաձգվի, իսկ Հայաստանում գնալով սոցիալ-տնտեսական վիճակը դառնում է աղետալի: Այ, դրսից ես սա եմ տեսնում»:
Մեր զրուցակիցն անդրադարձավ նաև Մաքսային միություն կամ Եվրամիություն տարակարծություններին և նշեց, որ սա ևս լուրջ վտանգ է Հայաստանի համար. «Բոլոր կողմերը, բացի Հանրապետական կուսակցությունից, ասում են, որ «և-և» սկզբունքը չի աշխատելու, աշխատելու է «կամ-կամ» սկզբունքը: Եվրոպայի բարձրաստիճան պաշտոնավորներն ասացին՝ կա՛մ դուք պետք է լինեք մեզ հետ, կա՛մ Մաքսային միության հետ։ Իր հերթին՝ օրեր առաջ Ռուսաստանի կողմից (ճիշտ է` Ուկրաինայի մասով, բայց ամեն դեպքում Հայաստանին էլ է վերաբերում) ասացին՝ չեք կարող և Մաքսային միության հետ նմանատիպ փաստաթուղթ ստորագրել, և Եվրոպայի հետ։ Այսինքն՝ դրսից ես տեսնում եմ, որ երկփեղկվածությունը բերում է ծանր հետևանքների, և տեսնում եմ, որ փող չեն տալիս. հիմա դա կբերի՞ ներքին ֆորս-մաժորների, թե՞ ոչ՝ կախված է մեզնից և ձեզնից»:
Չնայած այն հանգամանքին, որ, Որոտանի ՀԷԿ-ի հետ կապված, վերջերս բավականին շատ առաջարկներ են ստացվել և՛ Ռուսաստանից, և՛ այլ երկրներից՝ Հայաստանը բանակցություններ է վարում ամերիկյան «Կոնտուր Գլոբալ» ընկերության հետ: Եվ թեև Հայաստանի համարյա ամբողջ էներգակիր համակարգը պատկանում է Ռուսաստանին, Հայաստանը հանկարծ սկսում է ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններ վարել։ Ա. Կարապետյանից հետաքրքրվեցինք, թե հնարավո՞ր է՝ այս կերպ փորձ է արվում որոշ չափով բալանսավորել, ինչին նա պատասխանեց. «Ես միշտ տնտեսական առումով դիվերսիֆիկացման կողմնակից եմ եղել, 21-րդ դարում դեվերսիֆիկացված տնտեսությունը խելոք բան է: Բայց այս պարագայում, ես կարծում եմ, մի քիչ ծանր կացություն է ստեղծվելու զուտ պրագմատիկ առումով»:
Մասնավորեցնելով իր միտքը՝ Կարապետյանը նշեց, որ Հայաստանի էներգետիկ համակարգի 90 տոկոսն արդեն ռուսների ձեռքում է, և հիմա այստեղ ամերիկացները «խեղճ ու կրակ» իրավիճակի մեջ են լինելու։ «Մի հատ Որոտանի ՀԷԿ պետք է վերցնեն, կարծում եմ՝ պրագմատիկ դաշտում դա կլինի զուտ քաղաքական որոշում, տնտեսական որոշում չի լինի, որովհետև այդպես չեն դիվերսիֆիկացնում, դա նույնպես քաղաքական երփեղկվածության, այսինքն շիզոֆրենիայի արդյունք է, հնարավորությունները տաս մի երկրի և հիմա խոսակցություններ սկսես՝ մեկ այլ երկրի ասելով, որ բալանսավորում ես… դա քաղաքական բալանսավորում է, այստեղ տնտեսական բալանսավորումը չի աշխատում: Իմ կարծիքով՝ եթե ամերիկացիները քաղաքական ներդրում չեն անելու, իսկ ես նմանատիպ բան նրանց կողմից չեմ տեսնում, ապա ըստ իս՝ ուրիշ ելք է գտնվելու»,- մեկնաբանեց Արամ Կարապետյանը:
