Նյուրնբերգյան դատավարությունը գլխավոր նացիստ զինվորականների խմբի միջազգային դատավարություն է, որը սկսվել 1945-ի նոյեմբերի 20-ին: Այն տեղի է ունեցել Միջազգային զինվորական տրիբունալում Նյուրնբերգում (Գերմանիա) և շարունակվել է մինչև 1946-ի հոկտեմբերի 1-ը:
Քննվել է ֆաշիստական Գերմանիայի բարձրաստիճան պետական և ռազմական գործիչների` Գյորինգի, Գեսսի, Ռիբենտրոպի, Կեյտելի, Ռոզենբերգի, Բորմանի և այլոց գործը: Նրանք բոլորը մեղադրվել են ծանրագույն ռազմական հանցագործությունների, խաղաղության ու մարդասիրության դեմ հանցավոր համաձանության գալու և այն իրագործելու` ռազմագերիների և բնակչության սպանության, նրանց նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի, սեփականությունը գողանալու, ստրկական աշխատանքի համակարգ սահամանելու համար:
Դրված է եղել նաև Գերմանիայի ֆաշիստական նացիոնալ-սոցիալիստական կուսակցության, անվտանգության ծառայության, պետական գաղտնի ոստիկանության, կառավարական աշխատակազմի, գլխավոր շտաբի և այլոց մեղավոր լինելու հարցը:
Տեղի է ունեցել 403 բաց դատավարություն: Գործը հետաքննելու և մեղադրանքն առաջ տանելու նպատակով գլխավոր մեղադրողներից` ԽՍՀՄ-ից, ԱՄՆ-ից, Մեծ Բրիտանիայից, Ֆրանսիայից Կոմիտե էր ձևավորվել: Դատը նախագահել էր Մեծ Բրիտանիայի ներկայացուցիչ Դ. Լոուրենսը: 1946-ի սեպտեմբերի 30-ից հոկտեմբերի 1-ը հրապարակվել է դատավճիռը: Բացի երեքից` բոլոր մեղադրյալները մեղավոր են ճանաչվել և դատապարտվել` մի մասը` մահապատժի կախելու միջոցով, մնացածները` ցմահ բանտարկության: Շատ քչերն են ստացել 10-ից 20 տարի ազատազրկում: 1946-ի հոկտեմբերի 16-ի գիշերը մահապատիժն իրագործվել է:
Նյուրնբերգյան դատավարությունն առաջին միջազգային դատն է, որն ագրեսիան ծանրագույն քրեական հանցագործություն է ճանաչել և ագրեսիվ պատերազմ վարելու, միլիոնավոր անմեղ մարդկանց ոչնչացնելու համար, որպես հանցագործների, պատժել է պետական գործիչների:
