Պարզունակ դատողություններն այն մասին, թե մարտի 1-ի համար մեղավոր են թե՛ իշխանությունը, թե՛ ընդդիմությունը, ընդամենը քարոզչական աճպարարություն են, ոչ ավելին:
2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձություններից հետո Հայաստանում կամաց-կամաց ձևավորվեց փարիսեցիա-քաղքենիական քաղաքական մի շերտ, դաս, որը ստանձնեց հանդուրժողության և առաջադիմության դրոշակակրի առաքելությունը: Անցյալ երկու-երեք օրերին մենք ականատես էինք դառնում այդ առաքելության սուր դրսևորումներին, երբ տարբեր փորձագետներ, գործիչներ, հեռուստամեկնաբաններ, անդրադառնալով մարտի 1-ի հերթական` երրորդ տարելիցին, հագել էին հանդուրժողության «լեոպոլդյան» պատմուճանն ու հասարակությանը կոչ էին անում դաս քաղել մարտի 1-ից և ապրել հանդուրժողաբար, զիջելով իրար, սիրելով իրար, մտածելով, որ, ի վերջո, բոլորս քույրեր ու եղբայրներ ենք, դե, բացի իրենցից. Իրենք ո՛չ քույր են, ո՛չ եղբայր, իրենք առաքյալներ են` ճշմարտության առաքյալները Հայաստանում:
Նրանց գործունեությունը հատկապես ծաղկում է հենց մարտի 1-ի տարելիցներին, երբ սկսում են թերթերում կամ հեռուստաեթերներում դատողություններ անել այն մասին, որ մարտի 1-ից պետք է հետևություն անեն թե՛ իշխանությունը, թե՛ ընդդիմությունը, քանի որ կատարվածի և տասը զոհերի համար կար թե՛ ընդդիմության, թե՛ իշխանության մեղքը: Ինչ խոսք, քիչ թե շատ աշխատող ուղեղի պարագայում կարելի է ցանկացածի մեղքը գտնել ցանկացած բանի, այդ թվում՝ ասենք, նորածին Քադաֆիին ծննդատնից տուն տանելու մեջ:
Բայց ցանկացած բանի մեջ չէ, որ կարելի է տրամաբանություն գտնել: Եվ այդ բաներից մեկն էլ, որի մեջ տրամաբանություն գտնելը շատ դժվար է, հենց մարտի 1-ի մասին «առաքելական» դատողություններն են: Ինչ է նշանակում՝ կատարվածի մեջ կա թե՛ ընդդիմության, թե՛ իշխանության մեղքը: Ընդհանրապես ինչ է մեղք հասկացությունը ժամանակակից աշխարհում: ժամանակակից աշխարհում դրա ամենաօպտիմալ և համարժեք հոմանիշը դարձել է ապօրինությունը: Ապօրինությունն է մեղքը: Հետևաբար, պարզունակ դատողություններն այն մասին, թե մարտի 1-ի համար մեղավոր են թե՛ իշխանությունը, թե՛ ընդդիմությունը, ընդամենը քարոզչական աճպարարություն են, ոչ ավելին:
Խնդիրը շատ պարզ է` մեղավոր և պատասխանատու են նրանք, ովքեր խախտել են օրենքը և Սահմանադրությունը: Հետևաբար, հասարակությանը հանդուրժողության, բարոյականության, միմյանց սիրելու մասին դասեր տալու փոխարեն, մերօրյա «առաքյալները» թող հարցերը դնեն հենց այդ` Սահմանադրության և օրենքի դաշտում, ու փորձեն իրենք էլ պատասխանել այդ հարցերին, թե որոնք են Հայաստանի Սահմանադրության և օրենքների ընձեռած իրավունքները և սահմանած պարտականությունները, և ովքեր են 2008 թվականի մարտի 1-ին խախտել այդ իրավունքներն ու գերազանցել լիազորությունները: Հանդուրժող լինելու փոխարեն արժե լինել տրամաբանող, որովհետև հանդուրժողությունը ջուր է, իսկ տրամաբանությունը` աղբյուր, որի ակունքը ժամանակակից աշխարհում Սահմանադրությունն ու օրենքներն են:
Հետևաբար, մարտի 1-ի մասին խոսելիս, հետագայում հանդուրժողության ջրով հասարակության ուղեղները լվանալու փոխարեն, արժե օգտվել տրամաբանության աղբյուրից և հարցերը դնել շատ հստակ ու կոնկրետ, ինչպես պահանջում են Սահմանադրությունն ու օրենքները:
