Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսերում Առողջապահության նախարարության կողմից «Գլոբալ հիմնադրամի» ֆինանսավորմամբ 1 տարի ժամկետով իրականացվում է մեթադոնային փոխարինող բուժման ծրագիր թմրամոլների համար:
Փոխարինող բուժումը կիրառվում է այն դեպքերում, երբ օրգանիզմում ինչ-որ բանի պակասի դեպքում ներմուծվում են նյութեր կամ դեղամիջոցներ, որոնք լրացնում են այդ պակասը`օրգանիզմի նորմալ կենսագործունեությունն ապահովելու համար: Օրինակ՝ շաքարային դիաբետի դեպքում օրգանիզմ է ներմուծվում ինսուլին հորմոնը կամ նրան փոխարինողներ: Թմրամոլության դեպքում էլ, երբ կախվածություն է առաջանում ափիոնային խմբի թմրամիջոցներից, օգտագործվում է մեթադոն, որն ինքնին սինթետիկ թմրանյութ է և փոխարինում է նշված թմրամիջոցներին:
3-4 տարի է`բուժման այս մեթոդը կիրառվում է Երևանում`հանրապետական նարկոդիսպանսերում, նաև «Դատապարտյալների հիվանդանոց» և «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկներում: Երևանից հետո երկրորդը ներդրվել է Լոռու մարզում, Լոռու մարզային հոգենյարդաբանական դիսպանսերի բժիշկ-նարկոլոգ Հովհաննես Ամիրխանյանի խոսքով՝ հավանաբար որոշակի առանձնահատկություններ հաշվի առնելով, ինչպես`թմրամոլության ցուցանիշը մարզում: Չնայած հենց նրա խոսքով էլ`Լոռին այդ առումով 3-րդն է Երևանից ու Շիրակից հետո, բայց Շիրակում ծրագիրը դեռևս չի ներդրվել: «Չգիտեմ՝ ինչ պատճառով Շիրակի մարզում չկա այս ծրագիրը, որտեղ կան մեծ թվով թմրամոլներ»,- ասաց նարկոլոգը:
Լոռիում մեթադոնը կիրառվում է նարկոլոգիական և ուռուցքաբանական պրակտիկայում: Միանգամայն օրինական ճանապարհով թմրամոլներն ամեն օր դիսպանսերից ստանում են մեթադոնի նախատեսված դեղաչափը: Այն ընդունում են խմելու ձևով, ոչ ներարկման ճանապարհով, ինչը բացառում է արյան միջոցով ինֆեկցիաների փոխանցումը. թմրամոլների շրջանում մեծ մասամբ լինում է ՄԻԱՎ և հեպատիտ: Ծրագիրը շահառուների սահմանափակում չունի, բայց այս պահին մեթադոն է ստանում 16 թմրամոլ`բոլորը Վանաձորից, այն դեպքում, երբ Լոռու հոգենյարդաբանական դիսպանսերում 70 թմրամոլ է հաշվառված ամբողջ մարզից: Բժիշկ Ամիրխանյանի խոսքով`պատճառը տեղեկացվածությունը չէ, քանի որ ծրագրի վերաբերյալ հաղորդումներ են եղել հեռուստատեսային և էլեկտրոնային լրատվամիջոցներով, պարզապես դիմողներն առայժմ այսքանն են:
Մեթադոնը բավականին փոխում է կյանքի որակը, հնարավոր է դարձնում այդ մարդկանց վերադարձը հասարակություն: Առաջանում է հասարակության կամ սեփական ընտանիքի նկատմամբ որոշակի օգտակարություն ցուցաբերելու ձգտում. շահառուներից ոմանց մոտ արդեն նկատվում են նման դրական ազդեցություններ:
Վերջին 5-6 տարվա ընթացքում թմրամոլների քանակը Լոռիում չի փոխվել, միայն դիմողների թիվն է ավելացել, ինչը պայմանավորված է թմրամիջոցների գործածության ապաքրեականացմամբ. այն քրեական արարք չի որակվում և միայն վարչական պատասխանատվություն է նախատեսում`տուգանքի ձևով:
Լոռիում կին թմրամոլներ չկան: Դիմողները 25-ից 50 տարեկան անձինք են տարբեր խավերից: Մեթադոնային փոխարինող բուժման ծրագրի 16 շահառուների մոտ էլ կան հիվանդություններ, որոնք բխում են հենց թմրամոլությունից. 16-ն էլ հիվանդ են հեպատիտ Ց-ով, իսկ 2-ը ՄԻԱՎ վարակակիր են:
