Նորությունն այն մասին, որ անցած տարում միջազգային շուկայում ԱՄՆ-ի զենքի վաճառքի ծավալները եռակի աճել են, բավական ակտիվ քննարկումների թեմա է դարձել… Զենքի վաճառքի մասին տեղեկությունը, որպես կանոն, առաջացնում է բացասական ռեակցիա: Ձևավորված կարծիք կա, որ չնայած աշխարհում կանոնավոր կերպով միջոցառումներ են ձեռնարկվում կայունության ապահովման համար, սակայն զենքի առևտուրը նման բան թույլ չի տա:
Ամեն տարի ԱՄՆ Կոնգրեսի համար անցկացվող հետազոտությունը ուսումնասիրում է ԱՄՆ-ի և զենք, զինամթերք ու ռազմական տեխնոլոգիաներ արտադրող այլ երկրների կողմից զենքի վաճառքի ծավալները: Այս տարվա հետազոտության համաձայն` անցած տարի ԱՄՆ-ն զենքի արատահանման ծավալներն ավելացրել է երեք անգամ և ցուցանիշով գտնվում է առաջին տեղում (66,3 մլրդ դոլար): Երկրորդ տեղում Ռուսաստանն է` (4,8 մլրդ դոլար), երրորդում` Ֆրանսիան (4,4 մլրդ դոլար):
Այդ ցուցակի 8-րդ հորիզոնականում Թուրքիան է: Այն 2011 թվականին համաշխարհային շուկա է արտահանել 800 մլն դոլար ծավալով զենք ու զինամթերք: Թուրքիայից առաջ գտնվում է Ուկրաինան (1,1 մլրդ),Թուրքիայից հետո` Իսպանիան (500 մլն): Վարկանիշով Թուրքիան առաջ է անցել Իսպանիայից, Անգլիայից և Իսրայելից…
Չի կարելի ասել, թե Թուրքիան հանդիսանում է զենքի կանոնավոր արտահանող: 2010 թվականի հաշվետվությունում Թուրքիան չկա: Ինչ վերաբերում է 2009 թվականին, Թուրքիան զբաղեցրել է 11-րդ տեղը: Ի դեպ, առաջին եռյակը կրկին նույն տեսքն է ունեցել` ԱՄՆ, Ռուսաստան, Ֆրանսիա:
Հաշվետվությունում մեծ ուշադրություն է դարձվում դեպի զարգացող երկրներ զենքի մատակարարումներին: Զարգացած երկրները առավել զգուշավորությամբ են վերաբերում ձեռք բերված զենքի օգտագործմանը, իսկ զարգացող երկրները դրանք գնում են ոչ թե զինվորական շքերթների, այլ կիրառելու նպատակով: Զարգացող երկրներին զենքի մատակարարումների ծավալով Թուրքիան կրկին 8-րդ տեղում է: Ի դեպ, 700 մլն դոլար ծավալով սպառազինությունն ուղղվել է հենց զարգացող երկրներ:
