ՀՀ գյուղատնտեսության նախարար Սերգո Կարապետյանը մի նոր «հնարք» է սովորել ու քարոզում է երկրի գյուղացիներին՝ հողի անվար մշակություն: Ինչպես «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում հայտնեց «Ֆերմերային շարժում» ՀԿ նախագահ Սարգիս Սեդրակյանը, այս «նորամուծությանը» նախարարը ծանոթացել է Արգենտինա կատարած այցի ժամանակ, սակայն հաշվի չի առնում բնակլիմայական պայմանները:
Աշխարհում հողի մշակության տարբեր ձևեր գոյություն ունեն: Հայաստանում դեռ Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանից լավ ուսումնասիրվել և գիտական հենքի վրա մշակվել է հողի մշակության ձևը: «Հազարավոր գիտնականներ են զբաղվել դրանով և ոչ մեկի մտքով նման հիմարություն չի անցել, որ առանց վարի մշակություն առաջարկեն»,- ասաց Ս. Սեդրակյանը՝ պարզաբանելով, որ աշխարհում տեղեր կան, որ առանց վարի հաջողությամբ մշակություն են կատարում, սակայն այնտեղ հողը խոնավ է, փուխր և բույսի արմատը ազատ տարածվում է: Իսկ Հայաստանը չորային կլիմա ունի, և այստեղ չի կարելի առանց վարի մշակություն իրականացնել: «Նախարարի մակարդակով քարոզվում է, թե՝ վար մի արեք ու ավելորդ ծախսերը դուրս կգան»,- նշեց Ս. Սեդրակյանը:
Նրա խոսքով՝ օրինակ է բերվում, որ դաշտում կարտոֆիլից հետո առանց վար մշակություն են իրականացնում, սակայն կարտոֆիլի բերքահավաքի ժամանակ արդեն հավաքիչ մեքենայի խոփերը խորը փխրեցնում են հողը և այդ փխրուն հողում նույնիսկ կուլտիվացիա էլ կարելի է չանել, շարքացանը հեշտությամբ ակոսը բացում ու սերմը գցում է: Բայց, ըստ Ս. Սեդրակյանի, իրենք չեն ասում, թե որ հողում են անվար մշակություն անում, գլուխ են գովում ու քարոզում:
Ի դեպ, Սերգո Կարապետյանը 1979-1984թթ. եղել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի ուսանող և պետք է որ գոնե ծանոթ լիներ Հայաստանի բնակլիմայական պայմաններին, հողերի առանձնահատկություններին:
Վարի նպատակը հողը 25-30 սմ խորությամբ փխրեցնելն է, ներքևի ակտիվ շերտը վեր հանելը: Վարից հետո իրականացվում է նաև մակերերսային մշակություն, փխրեցում, որ սերմը մեջը գցելուց հետո լավ աճի, կարողանա հողից լավ վերցնել սնունդն ու արդյունքում էլ լավ բերք տա:
Ըստ ՀԿ նախագահի՝ այսօր մեր երկրում ոչ մի տեղ 25-35 սմ խորությամբ վար չի իրականացվում. «12-15 սմ են վարն անում, ինչի հետևանքով մի քանի տարի հետո ներքևի հողաշերտը կորում է՝ քարանում, էռոզիայի է ենթարկվում և դառնում խամ ու խոպան հող: Իսկ նախկինում բավականին շատ միջոցներ են ծախսել, որ նման հողերը մշակովի դարձնեն: ԽՍՀՄ-ից մեզ ժառանգություն մնացած 560 հազար հա վարելահողերից այսօր պաշտոնապես 35%-ը, իսկ իրականում՝ 60-70%-ը չի մշակվում, դեգրադացվում է: 1991-ից հետո պաշտոնավարած բոլոր գյուղնախարարներին պետք է պատասխանատվության ենթարկեն գյուղատնտեսության ներկա վիճակի համար»:
