Ազգային ժողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը երեկ խորհրդարանում հայտարարեց, որ պարտադիր կուտակային կենսաթոշակային օրենքում փոփոխություններ կլինեն: «Մենք գտնում ենք, որ օրենքում կան թերություններ, և օրենսդրական փոփոխություն կլինի: Բայց դա չի լինի ճնշման ներքո, այլ՝ քննարկումների ներքո: Եթե մենք հասկանանք, որ ինչ-որ տեղ կան բացթողումներ օրենքի մեջ, անպայման մենք կշտկենք: Դա ճնշումների հետ կապ չունի»,- ասել է Ազգային ժողովի նախագահը, իսկ հարցին` պատրա՞ստ են օրենքից հանել պարտադիր բաղադրիչը, պատասխանել է. «Պատրաստ ենք քննարկել»: Այս կապակցությամբ «Առաջին լրատվական»-ը զրուցեց աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար Արտեմ Ասատրյանի հետ:
– Պարոն նախարար, ԱԺ-ում Հովիկ Աբրահամյանն ասել է, որ պատրաստ եք փոփոխությունների և քննարկման անգամ կուտակային համակարգի պարտադիր բաղադրիչի հետ կապված: Կարո՞ղ եք մոտավոր ասել` ի՞նչ զիջումների է պատրաստ այսօր գնալ կառավարությունը:
– Ճիշտն ասած, չեմ հասցրել ծանոթանալ պարոն Աբրահամյանի հայտարարությանը, իսկ նախորդ նիստի ժամանակ վարչապետը հրավիրեց երկխոսության և խնդիրները քննարկելու: Մեկ անգամ չէ, որ նշել ենք, որ բաց ենք քննարկումների համար: Ինչ վերաբերում է կոնկրետ խնդիրներին` քանի որ Սահմանադրական դատարանի կողմից հարցը քննության ընթացքում է, չեմ կարծում, որ այս պահին որևէ կոնկրետ խնդիր ներկայացնելու անհրաժեշտություն կա: Կարծում եմ` մեկ շաբաթ էլ կարող ենք սպասել, Սահմանադրական դատարանի որոշումից հետո անդրադառնանք այդ հարցերին:
– Պարոն նախարար, կառավարությունն այսօր «Դեմ եմ» շարժմանը հրավիրում է բանակցության, գոնե մոտավոր հնարավոր չէ՞ ասել` ինչի շուրջ են հնարավոր զիջումներ:
– Մենք ոչ միայն այսօր ենք հրավիրում: Առաջին անգամ վարչապետը սրանից երևի 2-3 ամիս առաջ է քաղաքացիական շարժման ներկայացուցիչներին ընդունել, 2.5 ժամ, ես ևս մասնակցել եմ այդ հանդիպմանը, և այդ ժամանակ շատ մանրամասն, առարկայական քննարկվում էր, թե ինչպիսին են բարեփոխումները, ներդրվող համակարգը, որոնք են մարտահրավերները, որ առաջացել են, որոնց լուծմանն ուղղված է համակարգի բարեփոխումը: Պետք է նորից ասեմ, որ այս բարեփոխումները բավականին երկար ժամանակ մշակված բարեփոխումներ են և անցել են բազմաթիվ քննարկումներ: Մենք երբևէ չենք ասել, որ անթերի օրենքներ կամ որոշումներ կան, բայց այդ բոլոր խնդիրները պահանջում են նեղ, մասնագիտական, առարկայական քննարկումներ` ելնելով մեր երկրի ու քաղաքացիների շահերից միայն պետք է ցանկացած որոշում դիտարկել:
– Մի կողմից կառավարությունն ասում է` եկեք քննարկենք, մյուս կողմից` Դուք օրեր առաջ հայտարարեցիք, որ պարտադիր կուտակային համակարգի հարցում որևէ զիջում հնարավոր չէ:
– Իսկ ի՞նչ է նշանակում զիջում, ի՞նչ եք հասկանում զիջում ասելով:
– Կոնկրետ պահանջը «պարտադիր»-ին է վերաբերում, որ «պարտադիր» բառը հանվի օրենքից: Այդ հարցում Դուք պատրա՞ստ եք զիջման գնալ:
– Ի վերջո, մենք բառերի մասին չենք խոսում, մենք խոսում ենք համակարգերի մասին: Մենք չենք խոսում կոնկրետ որևէ բառ հանելու կամ դնելու մասին: Խնդիրը պետք է դիտարկել համակարգային և համակարգի մեջ: Սրան է վերաբերում հարցը: Ես կարծում եմ, որ առաջարկություն ներկայացնողները գիտեն, որ խնդիրը ոչ թե բառի է վերաբերում, այլ համակարգերի, հետևաբար` համակարգը պետք է կոմպլեքսի մեջ դիտարկել:
– Հիմա պարտադիր կուտակային համակարգի հետ կապված զիջումներ հնարավո՞ր են, թե՞ ոչ:
– Այսօրվա գործող համակարգը, որը նույնպես սերունդների համերաշխության համակարգ է, ենթադրում է պարտադիր հարկերի վճարում պետական բյուջե և դրա դիմաց երաշխիքներ կենսաթոշակի տեսքով ինչ-որ տարիքում: Դա ևս համակարգ է, որը պարտադիր գործում է: Եթե մեկն օրենքը ընթերցի, կտեսնի, որ խոսքը վերաբերում է ոչ թե մեկ համակարգի պարտադիր, թե կամավոր ներդրմանը, այլ բազմաստիճան կենսաթոշակային համակարգի ներդրմանը ՀՀ-ում, որն ունի չորս բաղադրիչ: Այս ամբողջության մեջ է պետք նայել համակարգը. Այսօրվա համակարգն ինչպիսին է` մեկ աղբյուրից սնվող կենսաթոշակային համակարգ, և ինչ է առաջարկվում` չորս բաղադրիչներից բաղկացած կենսաթոշակային համակարգ: Այս ամբողջության մեջ է պետք նայել, և եթե այս ամբողջության մեջ ենք դիտարկում, էդտեղ արդեն խնդիրը էդպես պարզ ձևակերպել չի լինում` «պարտադիր» բառը հանել: Եթե կա առաջարկություն, պետք է առաջարկությունը կոմպլեքսի մեջ լինի` դիտարկելով հարցի բոլոր կողմերը, որովհետև մեր նպատակը բազմաստիճան կենսաթոշակային համակարգն է, մեկ աղբյուրից ֆինանսավորվող համակարգի փոխարեն: Չի կարելի զուտ մեկ բառ վերցնել և մեկ բառը քննարկման առարկա դարձնել:
– Պարոն Ասատրյան, կառավարությունն այսօր ասում է` եկեք երկխոսենք, ՀՀ քաղաքացին, որը դեմ է կուտակայինին, ուզում է հասկանալ, կա՞ ինչ-որ հարց, որի շուրջ կառավարությունը կարող է զիջումների գնալ, կա՞ հարց, որի վերաբերյալ կարող եք ասել, որ պատրաստ եք զիջումների:
– Ոչ թե խնդիրը զիջումներին է վերաբերում, այլ վերաբերում է այն հարցերին, որն ամենաշատը մտահոգում է մեր քաղաքացիներին, և դրանք քննարկելով, հասկանալով դրանց հիմքը, դրանց բոլոր ազդեցությունները, պետք է կշռադատված որոշումներ կայացնել, քննարկել այս շրջանակներում: Այսինքն` բազմաբովանդակ քննարկում է ենթադրում: Ինչ է նշանակում` զիջել, ինչն ենք զիջում, ինչը չենք զիջում, էդպիսի խնդիր չկա դրված: Կա խնդիր, որ մեր երկրի կենսաթոշակային համակարգը շատ կարճ ժամանակահատվածում չբարեփոխելու դեպքում դառնալու է սնանկ: Այսօրվա կենսաթոշակի չափերը անընդունելի ցածր են և քաղաքացիների, և կառավարության համար:
– Ասել է թե` պարտադիր կուտակային համակարգի հարցում կառավարությունը չի կարող զիջումների գնալ, և տպավորություն է ստեղծվում, որ բողոքողներին քննարկման հրավիրելով ընդամենը փորձում է ժամանակ շահել մինչև ՍԴ որոշումը:
– Սխալ է այդ տպավորությունը: Երբ մենք խոսում ենք պարտադիր համակարգերի և կամավոր համակարգերի մասին և ասում ենք, որ տարբեր երկրներում գործում են տարբեր համակարգեր, ապա կարող եք տեսնել, որ այն երկրներում, որտեղ օրենքի ուժով պարտադիր համակարգն ամրագրված չէ, ապա անցած 50-100 տարիների ընթացքում ձևավորվել են համակարգեր, որոնք դարձել են պարտադիր աշխատանքային կոլեկտիվ պայմանագրերի ուժով, և երբ մարդն աշխատանքի է ընդունվում, դա արդեն պարտադիր է: Դա է նաև պատճառը, որ կան երկրներ, որտեղ չկա անհրաժեշտություն ընդունել առանձին օրենք: Այնպես որ, խնդիր պետք է դիտարկել ամբողջության մեջ:
