Եվ այսպես, մայիսի 31-ի հանրահավաքից հետո Հայաստանի թիվ մեկ ներքաղաքական հարցը դարձավ այն, թե արդյո՞ք իշխանությունը կընդունի պատվիրակություններով բանակցելու մասին Հայ ազգային կոնգրեսի առաջարկը, որ վերաբերում էր արտահերթ ընտրությանը: Ըստ ամենայնի իշխանությունն այդ առաջարկի վրա մտածում է, ինչի մասին են վկայում արդեն իսկ այսօր իշխանական ճամբարից եկող արձագանքները տարբեր գործիչների շուրթերով:
Հարցն այն է, թե իշխանությունն իր կողմից ի՞նչ օրակարգ է բերելու այդ բանակցությանը: Հայ ազգային կոնգրեսի օրակարգը հայտնի է` արտահերթ ընտրության շուրջ քննարկումներ: Ընդ որում` Կոնգրեսը հայտարարում է, որ քննարկումներ ՄԻԱՅՆ արտահերթ ընտրությունների շուրջ` նախագահական և խորհրդարանական: Պարզ է, որ իշխանությանն այդ օրակարգը չի բավարարելու: Բայց բավարարելո՞ւ է, արդյոք, որևէ այլ օրակարգ Հայ ազգային կոնգրեսին: Ի վերջո, արժե՞ արդյոք հարցը դնել կատեգորիկ: Չէ՞ որ բանակցության ընթացքում կարող են լինել համակարգային փոփոխությունների պոտենցիալ պարունակող հարցեր, որոնց շուրջ որոշակի համաձայնություններն ու դրանց իրագործումը կարող են երկրում իրավիճակի էական, և նույնիսկ ինչ-որ իմաստով հենց արտահերթ փոփոխություն առաջ բերել:
Ի վերջո, բանակցությանը կողմերը շատ հաճախ հանդես են գալիս առավելագույն դիրքերից, նվազագույն անհրաժեշտին հասնելու ճանապարհը դյուրացնելու համար: Իսկ նվազագույն անհրաժեշտը երկրում համակարգային իրական փոփոխություններն են: Որ այդ փոփոխություններն անհրաժեշտ են, անկասկած է: Բայց խոսքը տվյալ դեպքում ոչ միայն երկրին և պետությանը, այլ նաև հենց Կոնգրեսին անհրաժեշտ լինելու մասին է:
Բանն այն է, որ որքան էլ հիմնավոր կերպով Կոնգրեսի առաջնորդ Տեր-Պետրոսյանը բացատրեց առկա իրավիճակը, այդուհանդերձ հասարակության զգալի մասը թե՛ երկխոսության, թե՛ որևէ այլ ցանկացած գործընթաց գնահատում է արդեն միայն ու միայն կյանքում որակական փոփոխությունների հանգեցրած արդյունքներով: Եթե դրանք չեն արձանագրվում, ապա ինչպես էլ գործընթացը բացատրվի, այն սկսում է աշխատել Կոնգրեսի դեմ` իշխանությանը հնարավորություն տալով ժամանակ շահել մինչև հերթական ընտրություններ: Այդ իսկ պատճառով Կոնգրեսին երևի թե անհրաժեշտ է արդեն իսկ այսօրվանից իշխանությանը զրկել ժամանակ շահելու հնարավորությունից կամ նվազեցնել այդ հնարավորությունը:
Երևի թե անհրաժեշտ է, որ հունիսյան հանրահավաքի ժամանակ Կոնգրեսը հասարակությանը հստակ ներկայացնի ոչ միայն իշխանության հետ բանակցելու պատրաստ իր պատվիրակության կազմը, այլ նաև բանակցության իր ակնկալած ժամանակացույցը` թեկուզ միջանկյալ արդյունքների առումով: Մասնավորապես, կարելի է պատկերացնել, թե ինչպիսին կլիներ հանրային անտարբերությունը, եթե ներքաղաքական գործընթացի առաջին փուլում` հայտնի երեք պահանջների առումով չդրվեին ժամանակային հստակ նշաձողեր:
Ժամանակացույցն էական դերակատարում ունի հանրային ընկալումների տեսանկյունից, քանի որ հասարակության համար իրավիճակը ինչ որ չափով դառնում է ավելի հասկանալի և կանխատեսելի, ինչն անկասկած ապահովում է մասնակցային առավել բարձր աստիճան: Հասարակությունն ադեկվատ արձագանքելու համար պետք է իմանա, թե Կոնգրեսն, օրինակ, ի՞նչ կանի, երբ իշխանությունը սկսի ժամանակ շահել, կամ` որքա՞ն ժամանակ է տալու Կոնգրեսն իշխանությանը բանակցություն սկսելու և դրանց ընթացքում թեկուզ միջանկյալ որևէ համաձայնությունների գալու համար:
Եվ վերջապես, ե՞րբ են ակնկալվում առաջին արդյունքները, որոնք կվկայեն քաղաքացիներին, որ գործընթացը ժամանակի իզուր վատնում չէ, այլ արդյունավետ քաղաքականություն: Հասարակությանն անհրաժեշտ են կոնկրետ կողմնորոշիչներ, որպեսզի շարունակի ընթացքը ընդդիմության հետևից, քանի որ այդ ընթացքը դադարում է թե՛ կողմնորոշիչների մեջ սեփական շահը չնշմարելու, թե՛ դրանց ընդհանրապես բացակայության դեպքում:
