Սյունիքում պաշտոնապես բացվեց Որոտանի ՀԷԿ-երի համալիրը, նախագահ Սերժ Սարգսյանը «ՔոնթուրԳլոբալ» ընկերության փոխնախագահներ Գարրի Լիվսլիի և Կարլ Շնադտի հետ միասին ներկա է գտնվել «ՔոնթուրԳլոբալ հիդրո կասկադ» ընկերության գրասենյակի բացման արարողությանը, ծանոթացել էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ զբաղվող «միջազգային ընկերության գործունեությանն ու հայաստանյան գրասենյակի ծրագրերին: Սերժ Սարգսյանը այցելել է «ՔոնթուրԳլոբալ հիդրո կասկադ»-ի մաս կազմող «Տաթև ՀԷԿ», որտեղ նրան ներկայացրել են ՀԷԿ-ի գործունեությունը և կասկադի արդիականացման ծրագիրը: Հիշեցնենք, որ Որոտանի ՀԷԿ-ի վաճառքի գործարքը գնահատվել է 120 մլն դոլար, բացի այդ՝ ամերիկյան կողմը պարտավորվել է առաջիկա հինգ տարիներին համալիրում իրականացնել 70 մլն դոլարի ներդրում: Վաճառքի լրամշակված պայմանագիրը ՀՀ կառավարությունն ամերիկյան կողմի հետ ստորագրել է 2015 թ. հունիսի 8-ին: Որոտանի ՀԷԿ-երի համալիրը ներկայում ապահովում է Հայաստանում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի մոտ 15 %-ը: Սա Հայաստանի մասնավորեցված միակ էներգետիկ օբյեկտն է, որը չի պատկանում Ռուսաստանին կամ ռուսական որևէ ընկերության: Որոշ փորձագետներ այդ առումով գտնում են, որ կասկադի վաճառքը Contour Global Hidrocaskade ընկերությանը հաջողված գործարք է, քանի որ այդպիսով Հայաստանը դիվերսիֆիկացնում է իր էներգետիկ ռեսուրսները՝ որոշակի հակակշիռ ստեղծելով ՌԴ-ին: Այս գործարքը, սակայն, բուռն քննադատության արժանացավ Հայաստանի քաղաքական դաշտում, մասնավորապես՝ գործարքի սկզբնական փուլում՝ 2014 թ. սկզբին, ոչ իշխանական եռյակի կողմից՝ ՀԱԿ, «Բարգավաճ Հայաստան» և Դաշնակցություն կուսակցություններ:
Այդ ժամանակ վարչապետը Տիգրան Սարգսյանն էր, և եռյակն իր ողջ հնարավորություններով աշխատում էր նրան պաշտոնանկ անել: Ամերիկյան կողմի հետ Որոտանի վաճառքի բանակցություններն ընթանում էին Տ. Սարգսյանի ղեկավարությամբ, և այս երեք կուսակցությունները Որոտանի կասկադի վաճառքը օգտագործում էին նրան քննադատելու համար: Նրանք գտնում էին, որ էներգետիկ այդ օբյեկտը ամերիկյան կողմին է վաճառվել Հայաստանի համար ոչ շահավետ պայմաններով, և որ Տ. Սարգսյանը, լինելով արևմտամետ գործիչ, ընդունել է այդ պայմանները:
Անցած տարվա ապրիլին Տ. Սարգսյանի հրաժարականից հետո Որոտանի վաճառքի գործարքը շարունակվեց: Տեղեկություններ էին շրջանառվում, որ որոշակի փոփոխություններ են տեղի ունեցել վաճառքի պայմանագրում, և նոր պայմանագիրը կնքվեց այս տարվա հունիսի 8-ին: Իսկ Տ. Սարգսյանի հրաժարականից հետո եռյակից հատկապես ԲՀԿ-ն ու ՀՅԴ-ն դադարեցին նույն ուժգնությամբ քննադատել հայ-ամերիկյան էներգետիկ այդ գործարքը: Այդ երկուսից ԲՀԿ-ն կարծես թե ընդհանրապես մոռացավ Որոտանի մասին:
Իր քննադատությունները շարունակեց միայն ՀԱԿ-ը: Խորհրդարանում խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանն անցած շաբաթ կառավարության հետ հարցուպատասխանի ժամանակ Հ. Աբրահամյանին հարց ուղղելով՝ հայտարարեց, որ Որոտանի կասկադը վաճառքի հանվելուց ընդամենը 2 շաբաթ անց գնորդ կազմակերպությունը դիմել է Հայաստանի երեք բանկերի և նրանցից 90 մլն դոլարին համարժեք դրամ վարկ է վերցրել՝ գրավ դնելով կասկադի սեփականությունը: Մանուկյանը նշեց, ստացվում է, որ այդ գործարքի գումարները Հայաստանից է վերցրել, որպեսզի Հայաստանի բյուջե մուտք արվի այդ 90 մլն դոլարը:
«ՔոնթուրԳլոբալ» ընկերության հայաստանյան գլխավոր ներկայացուցիչ Արա Հովսեփյանը, Որոտանի ՀԷԿ-երի համալիրի բացմանը «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում անդրադառնալով շրջանառվող այս տեղեկությանը, նշել է, որ հայաստանյան բանկերից վերցրել են ընդամենը 28 միլիոն դոլար՝ 90-ից, այսինքն՝ մեկ երրորդից ավելի քիչ։ Վերցրել են, քանի որ այդ գումարները հասանելի են, և փոխշահավետ տարբերակ է եղել, բանկերի համար այն ավելի հուսալի բիզնես-ներդրում է:
Հիշեցնենք, որ Որտանի ՀԷԿ-ի բնական ռելիեֆի թեքությունն այնպիսին է, որ Հայաստանում արտադրում է ամենաէժան էլեկտրաէներգիան: Եթե էժան արտադրող համարվող Հայաստանի ատոմակայանի արտադրած 1 կՎտ էլեկտրաէներգիան արժե 10,4 դրամ, ապա Որոտանի 1 կՎտ էլեկտրաէներգիան արժե 9,1 դրամ: «ՔոնթուրԳլոբալ» ընկերության հայաստանյան գլխավոր ներկայացուցիչ «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում ընդգծել է, որ Որոտանի համալիրը եկող տարեսկզբից արդեն մոտ 50 տոկոսով կբարձրացնի ՀԷՑ-ին վաճառվող հոսանքի գինը՝ 9 դրամից դարձնելով 13։ Ընկերության կարծիքով, սակայն, թանկացումն ազդեցություն չի ունենա սպառողների սակագնի վրա:
