ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները հայտարարություն են տարածել նախօրեին սահմանամերձ գոտում հրադադարի խախտման հերթական բռնկման և քաղաքացիական բնակչության շրջանում զոհերի կապակցութամբ: Հայտարարության մեջ բավական տարօրինակ է հնչում տողը, թե դժվարանում են արձանագրել հրադադարի խախտման պատասխանատունին, քանի որ կողմերը փոխադարձաբար մեղադրում են մեկը մյուսին:
Այս տողը երևի թե ավելի շատ վկայում է այն մասին, որ խնդիրը ոչ թե պատասխանատուին հստակ բացահայտելն է, այլ հենց համանախագահների միջև առկա անհամաձայնությունը պատասխանատուին մատնանշելու հարցում: Թե ով է դեմ Ադրբեջանի անունը տալուն, երևի թե այնքան էլ դժվար չէ կռահել. հրադադարի խախտման համար Ադրբեջանի պատասխանատվությունը մատնանշելուն կարող է դեմ լինել այն երկիրը, որը սպառազինում է Ադրբեջանին, քանի որ ակամայից, անուղղակիորեն, հրադադարի խախտման համար պատասխանատվությունը ընկնում է նաև այդ երկրի վրա: Իսկ Ադրբեջանին սպառազինող թիվ մեկ և հիմնական պետությունը Մինսկի խմբի համանախագահ Ռուսաստանն է:
Համանախագահների հայտարարության մեջ խոսվում է նաև միջադեպերի հետաքննության մասին: Համանախագահները հայտարարում են, որ կողմերը պետք է հետաքննության մեխանիզմի շուրջ համաձայնության գան: Սա, իհարկե, շատ դժվար է պատկերացնել հենց նույն պատճառով. համանախագահ երկրների տարածաշրջանային շահերն ու նպատակները խիստ տարբեր են, իսկ հետաքննությունը կարող է բացահայտել նրանց որոշակի քայլեր, կամ նրանցից որևէ մեկի որոշակի քայլեր, որոնք բացահայտելը ցանկալի չէ: Եվ այս պատճառով, հուսալ, թե առաջիկայում կարող է լինել սահմանային միջադեպերի հետաքննության արդյունավետ մեխանիզմ, մեղմ ասած, իրատեսական չէ:
Այս տեսանկյունից, համանախագահների հայտարարությունն անզորություն հաստատող հայտարարություն է, հայտարարություն է այն մասին, որ Մինսկի խմբի վրա հնարավոր չէ հույս դնել: Միակ իրատեսականությունն այն է, որ հայկական կողմը պետք է պատրաստ լինի նմանօրինակ բռնկումների պարբերական կրկնությանը և գուցե մասշտաբների ավելացմանը:
Համանախագահների հայտարարությունը վկայում է, որ Մինսկի խումբը ի զորու չէ կանխել իրավիճակի նմանօրինակ զարգացումները: Ցանկացած համաձայնություն, անգամ եթե կայացվի, թեկուզ Նյու Յորքում այսօր սպասվելիք արտգործնախարարների Նալբանդյան-Մամեդյարով հանդիպմանը, միևնույն է, լինելու է ժամանակավոր:
Իրավիճակի վրա իր էական ազդեցությունն է թողնում նաև Հայաստանի անվտանգության համակարգի անորոշությունը: Դե յուրե այն ՀԱՊԿ-ն և Ռուսաստանն է, սակայն դե ֆակտո իրավիճակը պարզապես խայտառակ է: Հայաստանի քաղաքացիական բնակչությունը հրադադարի հետևանքով զոհեր է տալիս այն դեպքում, երբ Հայաստանը մի քանի օր է՝ ստանձնել է ՀԱՊԿ-ի նախագահությունը:
Նման իրավիճակում Ադրբեջանի ոտնձգությունները պարզապես ապտակ են Հայաստանի անվտանգության համակարգին: Ժամանակակից աշխարհում անհատական անվտանգություն հասկացություն գոյություն չունի, անվտանգությունը ժամանակակից աշխարհում համակարգային հասկացություն է: Դրանից դուրս գտնվող պրոցեսները ստանում են անվերահսկելի և տարերային բնութ: Ե՛վ Հայաստանը, և՛ Ադրբեջանը, ըստ էության, անվտանգության որևէ համակարգից դուրս են, և սրա վկայությունն է նաև սահմանագոտում Ադրբեջանի սանձարձակության անվերահսկելիությունը: Ակնհայտ է, որ ՀԱՊԿ-ն Հայաստանի համար ձևական համակարգ է, միաժամանակ այն կաշկանդում է իրական համակարգի ուղղությամբ աշխատանքները: Արդյունքում Ադրբեջանը իր սանձարձակության մեջ դառնում է անկաշկանդ:
