Ամիսների լռությունից հետո ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը պարզաբանեց, թե ինչն է իրեն դրդել ձեռնպահ մնալ ակտիվ քաղաքականություն վերադառնալուց:
«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում քաղաքական և ընտրական տեխնոլոգիաների փորձագետ Արմեն Բադալյանը վերլուծության ենթարկեց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հարցազրույցի տեքստն ամբողջությամբ:
Ըստ փորձագետի՝ ՀՀ երկրորդ նախագահն իր հարցազրույցը բաժանել է երկու մասի՝ զգացմունքային և հիմնարար գործոնների: Քանի որ ՀՀ երկրորդ նախագահը, Արմեն Բադալյանի խոսքով, որոշ մտքեր կրկնում է, առավել նպատակահարմար է մեկնաբանել այդտեղ ներկայացված մտքերն առանց կառուցվածքային «գործոնների» բաժանման.
1. «քաղաքական անհետաքրքիր իրավիճակ»…
2. «իշխանության պայքարը երկու ղարաբաղցիների, երկու վաղեմի գործընկերների միջև»…
3. «ինքս եմ ժամանակին առաջարկել գործող նախագահին` որպես հաջորդողի»…
4. «քաղաքական կոմպրոմիսի փնտրտուքը Հայաստանում փոխակերպվել է մանրածախ քաղաքական առևտրի»…
5. « քաղաքական մրցակցությունը դարձել է տիկնիկային»…
6. «զգացմունքային գործոնները բավականաչափ ծանրակշիռ են»…
Ուստի, փորձագետի մեկնաբանությամբ, քաղաքական վերոնշյալ տեսակետներից կարևոր է հասկանալ.
1. Որքան էլ ՀՀ գործող նախագահին ուղղակի և անուղղակի աջակցող լրատվամիջոցները փորձեն ցույց տալ, որ լարված և մրցակցային ընտրապայքար է ընթանալու, իրականում ընտրությունների արդյունքն արդեն կանխորոշված է՝ այդ գործընթացն այլևս հետաքրքրություն չի ներկայացնում: Այս հանգամանքով ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն ի ցույց է դնում իր վերընտրության (2003թ. ) տարբերությունը գործող նախագահի վերընտրությունից:
ՀՀ երկրորդ նախագահի և ընտրության, և վերընտրության ժամանակ կար ակտիվ մրցակցություն հայր և որդի Դեմիրճյանների հետ, իսկ ներկայումս դա չկա: Այսինքն՝ երկրորդ նախագահի կողմից ձևավորված քաղաքական համակարգը մրցակցային էր, և ինքը հասկանում էր մրցակցության անհրաժեշտությունը, իսկ գործող նախագահի կողմից ձևավորված քաղաքական համակարգը մրցակցային չէ, և գործող նախագահը չի հասկանում կամ ընդունում մրցակցության անհրաժեշտությունը:
Այդ իսկ պատճառով Քոչարյանի ժամանակ հասարակությունը հավատում էր պետությանը և պայքարում դրա ապագայի համար, իսկ գործող նախագահը, չգտնվելով այդպիսի դիրքերում, սպանեց հասարակության հավատը պետության ապագայի նկատմամբ, որի պատճառով մեծանում է արտագաղթը (արտագաղթի մասին ՀՀ երկրորդ նախագահը հիշատակել է հարցազրույցի ստորին հատվածում): Այսինքն՝ ՀՀ երկրորդ նախագահը ցույց է տալիս, որ որպես պետական քաղաքական գործիչ` ինքն ավելի բարձր է գործող նախագահից:
2. Երկրորդ նախագահը չի ցանկանում, որպեսզի քաղաքական պայքարը (նախագահական ընտրությունները) դիտարկվեն որպես «նույն տարածաշրջան»-ի երկու ներկայացուցիչների պայքար, քանզի դրանով պայքարը զրկվում է քաղաքական իմաստից: Այսինքն՝ իր համար անընդունելի է գործընկերային, «տարածաշրջանային» սկզբունքով պայքարը, և ինքը գերադասում է քաղաքական պայքարը:
3. Կա նաև անուղղակի մատնանշում, որ գործող նախագահը չի նպաստել հայաստանածին ուժի կայացմանը` ի տարբերություն իրեն, երբ երկու ընտրությունների ժամանակ էլ «հաղթել է» հայաստանածին քաղաքական ուժերի:
4. Երկրորդ նախագահն անուղղակի մատնանշում է, որ ինքը նախագահի աթոռը ոչ մեկից չի ժառանգել, այլ նվաճել է, իսկ գործող նախագահն այդ աթոռն ընդամենը «որպես ժառանգորդ» ստացել է (հարցազրույցում նշվում է «հաջորդող»-ի մասին): Երկրորդ նախագահն անուղղակի հասկացնում է, որ ինքն ավելի ուժեղ գործիչ է, քան գործող նախագահը:
5. Նա անուղղակի մատնանշում է, որ գործող նախագահն, այս կամ այն ուժի հետ երկխոսելով, ոչ թե նպատակ ունի հասնել կոմպրոմիսի, այլ «մանրածախ գնով» առնել այդ գործիչներին: Ի տարբերություն գործող նախագահի՝ ինքը մանր առևտրական չէ, այլ քաղաքական կոմպրոմիսը (այն է` արևմտյան արժեքային համակարգի կարևորագույն ինստիտուտը) գնահատող և դրանով առաջնորդվող գործիչ:
6. Մատնանշելով մրցակցության տիկնիկային լինելը` ՀՀ երկրորդ նախագահն ուղղակի հասկացնում է, որ գործող նախագահից բացի` մնացած բոլոր թեկնածուները ընդամենը խամաճիկի դեր են կատարում սպասվելիք անհետաքրքիր միջոցառման ժամանակ: Իսկ սա անխուսափելիորեն հանգեցնելու է իշխանության անարդյունավետ աշխատանքի, և հասարակությանն էլ ավելի անտարբեր է դարձնելու, այսինքն՝ բարեփոխումների հույս չպետք է ունենալ:
7. Առաջնություն տալով զգացմունքային գործոններին, ավելի ուշ անդրադառնալով հիմնարար գործոններին՝ նա ցույց է տալիս, որ այսօր այն քաղաքական համակարգը չկա, որպեսզի հիմնարար գործոններով առաջնորդվի: Այս պատճառով զգացմունքային գործոններ է առաջ բերում: Այսինքն՝ ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը քաղաքական համակարգն իջեցնում, հավասարեցնում է 0-ի՝ իրեն վեր դասելով այս ամենից: Այսինքն՝ ասում է, որ քաղաքական դաշտն այն չէ, որ քաղաքական գործոններ բերի, այդ պատճառով մատնանշում է էթիկական և զգացմունքային գործոնները:
Անդրադառնալով Ռոբերտ Քոչարյանի ներկայացրած տնտեսական դրույթներին՝ Արմեն Բադալյանը նկատեց, որ դրանք ավելի մասնագիտորեն կներկայացնեն տնտեսագետները: Սակայն փորձագետը մեկ բան շեշտեց` երկրորդ նախագահն ուղղակի ընդգծում է, որ անգամ 2013թ. տնտեսական սպասվելիք ցուցանիշները չեն հասնելու իր կառավարման վերջին տարվա՝ 2008թ. ցուցանիշներին, և լուրջ քննադատություն է հնչեցնում ՀՀ կառավարության հասցեին:
Հարցազրույցի վերջում նշելով՝ «մեզ շատ ավելին է պետք», չլինելով գործող նախագահ, իշխանությունների առջև գործունեության բարձր նշաձող է սահմանում: Այսինքն՝ նա փաստորեն ցույց է տալիս, թե ուր պետք է գնա կառավարությունը և ինչ պետք է անի: Այսինքն՝ ուղղորդում է կառավարությանը, որ «մեզ պետք են մեծ գործեր», «մեզ պետք են մեծ նվաճումներ», «մենք այս փոքր անարդյունավետ գործընթացից պետք է դուրս գանք», «մեզ մեծ ապագա է պետք», իսկ յուրաքանչյուր քաղաքական գործիչ մեծ ապագան կապում է իր գործունեության հետ»,- մեկնաբանեց Արմեն Բադալյանը:
