Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի շեմին Ցեղասպանության ճանաչման և ներողության օրինագիծ է ներկայացվել Թուրքիայի խորհրդարան: Օրինագծի հեղինակը քրդական ծագումով թուրք պատգամավորն է: Թուրքիայի Ժողովրդադեմոկրատական կուսակցության (ԺԴԿ-HDP) կին պատգամավոր Սեբահաթ Թունջելը, որը Թուրքիայում հայտնի է իր ակտիվ իրավապաշտպան, հայանպաստ գործունեությամբ, Հրանտ Դինքի սպանությունը բացահայտելու կոչերով, խորհրդարան է ներկայացրել մի աղմկահարույց օրինագիծ-առաջարկ: Թունջելն օրենսդիր մարմնին առաջարկում է Թուրքիայում տեղի ունեցած կոտորածները ճանաչել և ներողություն խնդրել:
Օրինագիծը ենթադրում է հետևյալը. Թուրքիան պետք է ընդունի Հայոց ցեղասպանությունը, իսկ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը հայերից ներողություն խնդրի:
Առաջարկվող օրինագծի համաձայն` Թուրքիայի նախագահը պետք է պաշտոնապես ներողություն խնդրի խորհրդարանի ամբիոնից: Իսկ հաջորդ օրը կոտորածի վայրերից մեկում նախագահը պետք է ընթերցի ներողություն խնդրելու տեքստը: Դրանից հետո առավելագույնը 1 տարվա ընթացքում պետք է ստեղծվի խորհրդարանական հանձնաժողով, որի առաջ պետք է բացվեն պետական բոլոր արխիվները:
Օրինագծով առաջարկվում է նաև ապրիլի 24-ը սգո օր հայտարարել և ամրագրել օրացույցում, ինչպեսև կատարել նյութական ու բարոյական փոխհատուցում:
Քրդական ծագումով թուրք պատգամավորը Հայոց ցեղասպանության հետ միասին իր օրինագծում հիշատակում է նաև Դերսիմի, Մարաշի, Սվասի, Չուրումի քրդական կոտորածների մասին: Այսինքն՝ օրինագծով Թուրքիան պետք է ընդունի հայերի և քրդերի կոտորածները:
«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում 2008 թ. «Ներողություն» ակցիայի նախաձեռնող, Ստամբուլի քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի ավագ գիտաշխատող, թուրք մտավորական Չենգիզ Աքթարն ասաց, որ օրինագիծը դատապարտված է անհաջողության: Թեև թուրք մտավորականը քուրդ պատգամավորուհու քայլը քաջարի և հարգանքի արժանի որակեց, քանի որ ամեն դեպքում քուրդ պատգամավորուհուն հաջողվել է ևս մեկ անգամ Հայոց ցեղասպանության հարցը բարձրացնել խորհրդարանում, սակայն ասաց, որ «այս նախաձեռնությունը նույնիսկ դեբատներով անցնելու հնարավորություն չունի, չեմ կարծում, որ սա ավելի ընթացք կունենա, քան պարզապես ներկայացվելը»:
«Հասկանալի է, որ քրդական կուսակցությունը ցանկանում էր այս հարցը բարձրացնել 2015 թվականից առաջ՝ գուցեև հասկանալով, որ օրինագիծը չի ընդունվի խորհրդարանում: Ի դեպ, սա օրինագիծ է, որը վերաբերում է Թուրքիայի իրականացրած բոլոր ցեղապասնություններին, սա մի ընդհանուր առաջարկ է, և չեմ կարծում, թե կքննարկվի նույնիսկ խորհրդարանում՝ հաշվի առնելով երկրի իշխանության դիրքորոշումը այդ բոլոր հարցերի վերաբերյալ»,- ասաց Չենգիզ Աքթարը՝ շարունակելով, որ եթե Թուրքիայի իշխանություններն ունենային քաղաքական կամք՝ ճանաչելու Հայոց ցեղասպանությունը, ապա նրանք դա արդեն արած կլինեին առանց օրինագծերի: Իսկ եթե չկա քաղաքական կամք, ըստ նրա՝ չպետք է հուսալ, որ նման օրինագիծը հաջողություն կունենա, թեև Թուրքիայի և աշխարհի պատմաբաննները վաղուց են 1915թ. իրադարձությունները որակել որպես Ցեղասպանություն:
«2015թ. ընդառաջ իշխանությունները կփորձեն ինչ-ինչ «ընդառաջ» քայլեր իրականացնել, սակայն էական առաջընթաց դիրքորոշման փոփոխության հարցում ես չեմ ակնկալում, անակնկալներ չեն լինի: Կարծում եմ՝ ամենաշատը, որ կարող էր լինել, Էրդողանի ներողությունն էր այս տարի»,- նշեց Չենգիզ Աքթարը:
