ՀՀ կառավարության 2003 թվականի N 1745-Ն դեկտեմբերի 18-ին ընդունված երեխաների պաշտպանության 11- ամյա ծրագրի համաձայն՝ անցումային ժամանակաշրջան ապրող երկրները վերապրում են համալիր սոցիալական, մշակութային, տնտեսական և քաղաքական փոփոխություններ, որոնք հատկապես անդրադառնում են հասարակության ամենախոցելի խմբերի՝ երեխաների վրա:
Ուստի զարգացման արդի փուլում առաջնային է երեխաների սոցիալական ապահովության խնդիրը: Ծրագրում կարևորվում է ընտանիքը, որպես հասարակության կարևոր միավոր, որը կրում է նրանում տեղի ունեցող զարգացումների դրոշմը:
Ընտանիքի նկատմամբ իրականացվող պետական քաղաքականության մշակումը և հետևողական իրագործումը պետության կարևորագույն գործառույթներից են:
Մտահոգիչ է հանրապետությունում սոցիալական որբության երևույթի խորացումը:
Կառվարության ծրագրում կարևորվում է նաև ծնողազուրկ և առանց զնողական խնամքի մնացած երեխաների շահերի և իրավունքների պաշտպանությունը: Խնդրի լուծման նախընտրելի միջոցը հարազատ որդեգրողների կամ խնամատար ընտանիքում երեխայի դաստիարակության և խնամքի, զարգացման գործընթացի կազմակերպումն է: Պետական մտահոգության խնդիր է դարձել նաև չափահաս դարձած սաների հետագա կյանքի կազմակերպման խնդիրը, ինչպես նաև մանկատան նախկին սաների սոցիալական պաշտպանության խնդիրը: Նպատակների շարքում է նաև խնամատարական ինստիտուտի ներդրումը, որդեգրման գործընթացի օրենսդրության կատարելագործումը:
Ներկայացնենք, վերջին տարիներին մանկատներում առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաների թիվը: 1999 թվականին մանկատներում եղել է 512 երեխա, 2002 թվականին՝ 599 երեխա, 2003-ին` 885, իսկ 2006-ին` արդեն 913:
2011 թվականին ՀՀ-ում եղել է 10 մանկատուն. 7-ը՝ պետական, 3-ը՝ ոչ պետական: Այնտեղ բնակվել է 1115 երեխա, որոնցից 558-ը՝ աղջիկ: Այս մասին տեղեկացնում են ԱՎԾ-ից:
Նշենք, որ մանկատներում մեծամասնություն են կազմում 1-6 տարեկան երեխաները. 319 երեխա, որոնցից 136–ը՝ աղջիկ: Այնուհետև մինչև մեկ տարեկան 99 երեխա, այդ թվում՝ 82 աղջիկ, 7-9 տարեկան 163 երեխա, այդ թվում՝ 90 աղջիկ, 10-15 տարեկան 299 երեխա, այդ թվում՝ 165 աղջիկ, 16-18 տարեկան 235 երեխա, այդ թվում՝ 115 աղջիկ:
1115 երեխայից որդեգրման համար հաշվառված է եղել 85 երեխա, որոնցից 43-ը՝ աղջիկ: Նախորդ տարվա թիվը՝ 2010-ի համեմատությամբ նվազել է՝ 148-ից հասնելով 85-ի: 2011-ին որդեգրվել է 67 երեխա, իսկ նախորդ տարի՝ 120 երեխա:
