Ըստ երևույթին, Հայաստանում հեղափոխություն է հասունանում, որը ամենայն հավանականությամբ կլինի «ծաղրածուների» հեղափոխություն:
Այդ հեղափոխության առանձնահատկությունը կլինի այն, որ դա փորձում է իրականացնել իշխանությունը: Դրա համար ոտքի են հանվում ծաղրածուները, մոբիլիզացվում է ծաղրածուական ամբողջ ռեսուրսը, որ կա Հայաստանում: Կարապետիչն արդեն ամբողջ թափով շեփորում է իր շոգեքարշի ընթացքը ընդդիմադիր գծերով, իսկ նրան էլ միանալու հայտ է երեկ ներկայացրել մեկ այլ ծաղրածու` մարքսիստ Դավիթ Հակոբյանը: Ստացվում է բավական զվարճալի հեղափոխական մի զույգ, որի ուղեծրում չի բացառվում այլ ծաղրածուների գոյացությունը, ընդհուպ նորերի: Ո՞րն է լինելու այդ ծաղրածուների գլխավոր գործառույթը: Ի՞նչն է լինելու նրանց հեղափոխության իմաստը, որ ծրագրում է կազմակերպել իշխանությունը: Խնդիրը առկա իրավիճակը հնարավորինս անլրջացնելն է, քաղաքական գործընթացների մակարդակը հնարավորինս ցած իջեցնելը: Երբ առաջնային դերակատարների հավակնություն են ներկայացնում Տիգրան Կարապետյաններն ու Դավիթ Հակոբյանները, ապա այդ պրոցեսը բանական հանրության մոտ սկսում է առաջացնել լուրջ հիասթափություն: Այնքան լուրջ, որ այլևս որևէ այլ սուբյեկտի նկատելու ցանկություն էլ չի լինում:
Բանն այն է, որ երբ ոտքի է հանվում լյումպենը, որն սկսում է ստանձնել քիչ թե շատ նշանակալից դերակատարում, մնացյալ որակները, որպես կանոն, ժամանակի ընթացքում անխուսափելիորեն զիջում են դրան` կամ ենթարկվում են և դառնում լյումպենի հետևորդը, կամ էլ հեռանում են` դաշտը թողնելով բացառապես լյումպենին: Այդպես է ցանկացած հասարակության դեպքում: Հայաստանն այստեղ բացառություն չէ: Անգրագետ միջակությունը միշտ էլ լինում է առավել մարտնչող: Դա օրինաչափություն է, որը պետք է նկատի ունենալ: Իշխանությունը կարծես թե հենց դա էլ նկատի է ունեցել «ծաղրածուների» հեղափոխություն ծրագրավորելով: Անլրջացնելով դաշտը` իշխանությունը ստանում է այն առավել վերահսկելի դարձնելու, առավել անվնաս, անվտանգ դարձնելու հնարավորություն: Իսկ որ առաջիկա ընտրական փուլում հենց դա է իշխանության գլխավոր խնդիրն ու դրա առաջ նա չի կանգ առնի որևէ միջոցի առաջ, թերևս անկասկած է:
Բանն այն է, որ վերջին ժամանակաշրջանում` սկսած 2008 թվականի նախագահի ընտրությունից, Հայաստանում կարծես թե թելադրող էր դարձել քաղաքացիական մտածողությունը: Այն իր ծավալի մեջ այնքան էլ մեծ չէր, բայց թելադրող էր, որովհետև հանրային շերտերից հենց քաղաքացիական գիտակցության կրող մասն էր ակտիվ, նախաձեռնող: Նույնիսկ քաղաքական ընդդիմության հեղինակության և վարկանիշի որոշակի անկման պայմաններում քաղաքացիական ընդդիմության ակտիվությունը Հայաստանում առավել աճում էր: Քաղաքացիական տարբեր նախաձեռնությունները հանդես էին գալիս բազմաթիվ խնդիրների վերաբերյալ թե՛ համացանցային, թե՛ փողոցային բողոքի ակցիաների կազմակերպմամբ: Քաղաքացիական գիտակցության էքսպանսիան ակնհայտ էր, ինչը կարող է իշխանության համար շատ ավելի լուրջ խնդիր դառնալ նախընտրական ժամանակահատվածում, երբ քաղաքացիական այդ շարժումների ինքնակազմակերպումը բարձրանա էլ ավելի բարձր մակարդակի: Իսկ դա, թերևս, անխուսափելի զարգացում է լինելու, թեև անգամ դրա չլինելու պարագայում էլ, ներկայիս հատվածականությամբ անգամ քաղաքացիական շարժումները լուրջ գլխացավ կարող են լինել ընտրությունների գնացող իշխանության համար: Բնական ու հասկանալի է, որ վարչակարգը պետք է մտածի այդ խնդիրը չեզոքացնելու մասին: Իսկ դրա լավագույն տարբերակներից մեկը կարող էր լինել հենց լյումպենի ակտիվացումը` ի հակակշիռ քաղաքացիության: Լյումպենն էլ, իհարկե, ոտքի է ելնում արդարացի պահանջներով:
Ամբողջ հարցն այն է, որ նրա և քաղաքացիության պայքարի արժեհամակարգերը տարբեր են և լյումպենի դեպքում ենթադրում են բավական հեշտ կառավարելիություն` հատկապես փողի և քարոզչական տեխնոլոգիաների միջոցով: Իսկ իշխանությունը դրանցից շատ ունի: Գրեթե ամբողջը հենց իշխանությանն է: Այդ իսկ պատճառով էլ ոտքի են հանվում ժամկետանց կամ ժամկետի սպառմանը մոտ ծաղրածուները և նրանց վրա դրվում է հեղափոխության առաքելություն, որի թիրախը, սակայն, ոչ թե իշխանությունն է, այլ Հայաստանում բավական մեծ ակտիվություն դրսևորող քաղաքացիական գիտակցության կրող հանրային շերտը: Քաղաքացիական գիտակցության դոմինանտությանը իշխանությունը հակադրում է լյումպեն-պրոլետարիատի աղմուկ-աղաղակը: Դժվար է ասել, թե արդյոք այդ հեղափոխությունը հաջողվո՞ւմ է, կամ կհաջողի՞ արդյոք մինչև վերջ: Բայց ակնհայտ է, որ փորձը կա, ձեռնոցը նետված է: Ընդ որում` բավական նրբորեն, որովհետև այստեղ առաջանում է նաև վտանգ, որ Հայաստանի բնակչության մի շերտը դառնում է մյուսի մրցակից: Թե՛ քաղաքացիական գիտակցության կրողները, թե՛ այդ լյումպեն-պրոլետարիատը հանդիսանում են իշխանությանն արդարացի պահանջներ ներկայացնող հասարակության տարբեր մասեր: Բայց երբ լյումպեն զանգվածը իշխանության կազմակերպած հեղափոխության միջոցով դառնում է դոմինանտ և միաժամանակ նաև առավել կառավարելի մի շերտ, ապա ակամայից վերածվում է քաղաքացիական գիտակցության ձևավորման խոչընդոտի:
Ակնհայտ է, որ նոր ձևավորվող քաղաքացիական Հայաստանին առաջադրվում է նոր և բավական լուրջ խնդիր, որի լուծումը գտնելը ունի կենսական նշանակություն թե՛ հասարակության, թե՛ պետության համար: Ընդ որում` ոչ միայն հասարակության քաղաքացիականացված մասի, այլ նույն լյումպենի համար, որովհետև ի վերջո այդ նույն լյումպենի ապագան ոչ թե խեղկատակությունը, այլ քաղաքացիությունն է դարձնելու բարեկեցիկ:
