«Առաջին լրատվական»-ի Սիրանկյուն հաղորդաշարի զրուցակիցն է երգիչ Արսեն Սաֆարյանը:
– Արսեն, տասը տարուց ավելի հանրությունը ծանոթ է Ձեր երգարվեստին: Եթե սկզբնական շրջանում Ձեր երգերը լիրիկական էին, հետո անցում կատարեցիք ավելի ռիթմիկ երգերի, օրինակ՝ «Քո տոնը շնորհավորը», որը ավելի ռեստորանային տրամադրություններ է ստեղծում: Ինչո՞վ է պայմանավորված այդ անցումը:
– Անցում, որպես այդպիսին, չի եղել, իսկ «Քո տոնը շնորհավոր» երգը ոչ թե ռեստորանային է, այլ հատուկ գրված է տոնական օրերին երգելու համար: Այսինքն՝ ես դա երգել եմ թե՛ անկախության, թե՛ բանակի օրը, թե՛ ծննդյան օրերին ռեստորանում կամ ակումբում և թե՛ շատ համերգներում: Միշտ էլ ունեցել եմ ռիթմիկ երգեր և առհասարակ 2000-ից այս կողմ կարծում եմ՝ աչքի եմ ընկել հենց այդ ուրախ ռիթմերով: Մինչ այդ հիմնականում 60-70 տոկոսը տխուր, բայց մեղեդային երգեր էին հնչում, ես այդ ժամանակ որոշեցի ինձ համար որպես երգիչ շահեկան դարձնել և նաև նման ռիթմերով աչքի ընկնել, ինչն ինձ հաջողվեց:
– Արսեն, նշեցիք, որ բանակի օրն էլ կարող եք այդ երգը երգել, սակայն Դուք բանակին նվիրված այլ երգեր էլ ունեք, իսկ ծառայե՞լ եք բանակում:
– Այո՛, իհարկե ծառայել եմ:
– Վերջին շրջանում հաճախ են սպանության կամ ինքնասպանության դեպքեր արձանագրվում բանակում, Ձեր ծառայության ժամանակ ե՞ւս շատ էին այդպիսի դեպքերը:
– Ես ծառայել եմ 98-99-ի վերջ ընկած ժամանակահատվածում, և բանակից ինձ մեծամասամբ մնացել են բարի հուշեր, որովհետև ծառայել եմ շատ կազմակերպված զորամասում՝ Ազգային անվտանգության զորամասում:
– Ծանոթո՞վ էիք հայտնվել այնտեղ:
– Ծանոթով չէ, բայց քանի որ ես արդեն երգում էի Երգի պետական թատրոնում, կար մտահոգություն, որ մնամ քաղաքում և մասնակցեմ հաղորդումներին, և Արթուր Գրիգորյանը օգնեց ինձ այդ հարցում:
– Իսկ ցանկություն չունեի՞ք ընդհանրապես չծառայել:
– Բանակում չծառայելու ցանկություն միշտ կա, և կարծում եմ կլինի, բայց ըստ իս, պետք է անպայման ծառայել, քանի որ տղամարդու համար դա բավականին այլ որակներ է դաստիարակում: Իհարկե, այսօր ինչ-որ դեպքերի մասին են խոսում, բայց եկեք հասկանանք, որ բանակը մանկապարտեզ չէ, և տղաները բանակ գնալիս չպետք է այնտեղ միայն ներքնակ պատկերացնեն, բանակը ժամանցային ակումբ չէ, բանակը կոչվում է բանակ: Եթե հիշում եք, սովետական ժամանակահատվածում էլի նույն փորձնական շատ զորավարժությունների ժամանակ էլ ինչ-որ դեպքեր գրանցվում էին: Այնպես որ, շատ սուբյեկտիվ պրոբլեմներ են, և անձերի բախման հետևանքով են մեծամասամբ լինում այդ զոհերը, իհարկե ցավալի է, իհարկե բոլորն էլ պետք է պայքարեն, որ նման բան չլինի:
– Արսեն, սակայն մենք գիտենք, որ սպան զինվորին հաճախ համարժեք չի վերաբերվում, նվաստացնում է:
– Զինվորը զինվոր է, սպան սպա է, այսինքն՝ ամեն մեկն իր տեղում պետք է լինի: Սպան հո չի կարող գնալ զինվորին ասել՝ արի սիրածդ աղջկան ես նամակ գրեմ: Ուրիշ բան, որ շփման այլ կուլտուրա պետք է լինի, պետք է ամեն ինչ չափի մեջ լինի, բայց ես ընդունում եմ, որ զինվորը զինվոր պետք է լինի, դրանից է գալիս նույն զորամասի և նույն բանակի կարգապահությունը: Այնպես չի լինում, որ բոլորն իրար սիրեն և իրար կոնֆետ բաժանեն: Մենք վերցնում ենք մի դեպք՝ մեկը մեկին խփեց, ու դա սարքում ենք լրատվական բում, բայց կներեք, պետք է ավելի խորը գնալ, տեսնել՝ ինչ է եղել և մեծամասամբ շատ պետք չէ կապել բանակի կարգապահության և ոչ մի բանի հետ, դրանք անձնական կոնֆլիկտներ են, ես էլ եմ ունեցել, ես էլ եմ ծեծել, ես էլ եմ ծեծ կերել, բայց դա չի դարձել բացահայտ քննարկման առարկա: Ես տեսնում եմ, որ լրատվական կրակը թափվում է Պաշտպանության նախարարության վրա: Այդպես չէ, դա բանակ է, մանկապարտեզ չէ:
– Այսինքն՝ Դուք չե՞ք գտնում, որ բանակն այսօր ունի լրջագույն բարեփոխումների կարիք, մանավանդ, որ մենք կադրերով ենք տեսնում՝ ինչպես էր, օրինակ, բանակում հրամանատարը նվաստացնում զինվորին:
– Այդ հրամանատարի ականջն էլ կարելի է կտրել: Ես ընդհանուր առմամբ եմ ասում, որ պետք չէ բանակին նայել որպես դպրոց կամ ինստիտուտ, դա այդպես չէ, և իհարկե համաձայն եմ, և ոչ միայն բանակում, շատ-շատ ոլորտներ կան, որ այսօր անընդհատ բարեփոխման կարիք ունեն: Ամենազարգացած երկրներում էլ անընդհատ բարեփոխումներ են անում: Ես այդ բանի կողմնակիցն եմ. եթե ծառայություն, ուրեմն ծառայություն, եթե դժվարություն, ուրեմն դժվարություն:
– Այսինքն՝ մեր բանակը մարտունա՞կ է, կայո՞ւն է:
– Ես չգիտեմ, քննություն չեմ անցկացրել բանակի հետ, թող մասնագետները, սպայական կազմը քննարկի՝ ինչքանով է մարտունակ այսօր, ես կողմնակից եմ, որ մեր զինվորը պետք է անպայման շատ լավ սնվի: Ես եղել եմ մեր երգիչ-երգչուհիների հետ սահմանամերձ գոտիներում և տեսել եմ շատ-շատ երևույթներ, որոնք ինձ և՛ դուր են եկել, և՛ դուր չեն եկել: Պետք է աշխատել, բայց պետք չէ փնովել անընդհատ:
– Արսեն, վերջին տարիներին շատ է խոսվում քաղաքացիական հասարակության կայացման մասին, շփվելով բազմաշերտ հանրության հետ՝ նկատե՞լ եք, որ սա արդեն այլ հանրություն է:
– Թվացյալ է, թե ես շատ եմ շփվում, ընդհակառակը, ես նույնիսկ կարոտում եմ շփումներին, բայց նկատել եմ՝ նույն լրատվական դաշտում մեծ ակտիվություն, որն ինձ դուր է գալիս, սակայն եթե դա հիմնավորված է: Լրատվական դաշտը շատ մեծ աճ ունի:
– Ինչ-որ առումով վերահսկող մեխանի՞զմ է իշխանություններին, հանրային խնդիրներին:
– Հանրային խնդիրները և քննարկվում են, և շատ հարցեր ջրի երես են հանվում, սա գովելի է և լավ է: Ընդհանուր առմամբ, եթե վերցնենք, վերջին 4-5 տարիների ընթացքում հենց լրատվության շնորհիվ շատ բան է փոխվել:
– Արսեն, Ռուսաստանում ընտրություններին ընդառաջ բոլոր մտավորականները, արվեստագետները միավորում են հանուն արդար ընտրությունների: Արդյոք մեկ անգամ մենք կհամախմբվե՞նք հանուն արդար և թափանցիկ ընտրությունների:
– Մենք ունեցել ենք և ունենք նման օրինակներ, երբ արվեստի մարդիկ համախմբվել են քաղաքական ուժի կամ գործչի շուրջ: Ինչքանո՞վ է դա լավ կամ վատ, չեմ կարող պատասխանել, ինձ համար կարևորն իմ ընտանիքն է, Հայաստանն է, եթե իմ ընտանիքում վատ է, ուրեմն ինձ համար վատ է: Բոլորիս համար մեր պետությունը սկսվում է մեր ընտանիքից: Մենք պետք է ճիշտ դասեր առնենք մեր անցյալից և փորձենք ավելի ճիշտ որոշումներ կայացնել: Արվեստի մարդիկ շատ ուժեղ անհատներ են, և կարծում եմ իրենք դժվար կմիավորվեն, որովհետև ամեն մեկը ունի իր ուժեղ ամրագրած կարծիքը: Ինչպես միշտ, ես անում եմ իմ աշխատանքը, չեմ ամաչում դրանից, վարձատրվում եմ դրա համար…
– Նախընտրական պրոցեսների աշխատանքը…
– Թեկուզ նախընտրական:
– Ի՞նչ առաջարկներ եք ստանում:
– Առաջարկները տարբեր ընտրությունների ժամանակ տարբեր են լինում, ես այս թեման չեմ սիրում, և լրագրողները չոփից գերան սաքելով, սկսել են մեզ կապել այս կամ այն կուսակցության, նույնիսկ գաղափարախոսության հետ: Ես ասում եմ չի կարելի, դուք շատ ավելի լուրջ հարցեր ունեք քննարկելու, և երգիչները անում են իրենց աշխատանքը, երգում են ժողովրդի համար:
– Բոլոր ուժերի մոտ էլ կգնայի՞ք, ընդդիմադիրների մոտ է՞լ կգնայիք երգելու:
– Ինձ շատ կուսակցությունների համերգներին են տեսել: Որպես կանոն, ընդդիմադիր կուսակցությունները չեն դիմում, քանի որ կարծում եմ` իրենք նույն ցույցի, հանրահավաքի դեպքում ունեն իրենց պայքարը և կարծես թե երգիչն այդտեղ անելիք չունի: Երբեք որևէ մեկը ինձ չի ասել՝ դու պետք է երգես այստեղ, իսկ այստեղ՝ ոչ:
– Ո՞ր տարիքային խմբերի համար եք երգում: Ովքե՞ր են եկել Ձեր մենահամերգներին երկրի առաջին դեմքերից:
– Մասնատել և ասել, որ այս տարիքայինը միայն պետք է լսի իմ երգերը, խուսափում եմ դրանից, ես խուսափել եմ, որ ինձ միայն 12-18 տարեկանները լսեն, որովհետև ես էլ, նրանք էլ մեծանում ենք, և միայն գեղեցիկ աչքերիդ, տեսքիդ համար լսելը սխալ է:
Իսկ համերգներին, կարծում եմ, շատերն են եկել, և չեմ կարող անուններ նշել՝ ով է եղել, իսկ ով ոչ:
