1934թ. այս օրը Երևանում վախճանվեց հայ ճարտարապետության պատմության նշանավոր հետազոտող, Ճարտարապետ, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, հայկական ճարտարապետության գիտական
ուսումնասիրության հիմնադիր Թորոս Թորամանյանը:
Ծնվել է 1864թ. մարտի 18-ին Շապին-Գարահիսար քաղաքում (ուր ծնվել է նաև Զորավար Անդրանիկը): Զբաղվել է ճարտարապետությամբ մոտ 30 տարի։
Թորամանյանն Էջմիածնում աշխատել է Զվարթնոցի վերակազմության նախագծի վրա, միաժամանակ ուսումնասիրել ու չափագրել է Հոռոմոսի համակառույցը, Արգինայի եկեղեցին, Տեկորի տաճարը: Նա ուսումնասիրել է նաև Շիրակի և Արագածոտն գավառի հատկապես V—VII դդ. հուշարձանները: 1909-ին Մառը Թորամանյանի գծագրերը ներկայացրել է Պետերբուրգի կայսերական ակադեմիայի գիտաժողովհն: Նրան հատկացվել է նյութական օժանդակություն:
1905-ին նա ավարտել է Զվարթնոցի վերակազմության նախագիծը՝ հայկական ճարտարապետության ուսումնասիրման բարձրագույն նվաճումը, իսկ «Զվարթնոցի եկեղեցին» (1905թ.) ուսումնասիրության հրատարակմամբ հիմք դրել հայերեն լեզվով ճարտարապետության գիտական գրականությանը:
Թորամանյանի շնորհիվ հայկական ճարտարապետությունը միջազգային ճանաչում ստացավ որպես ինքնուրույն ճարտարապետական ոճ: Թորամանյանը թաղված է Երևանի Կոմիտասի անվան զբոսայգու պանթեոնում: ՀՍՍՀ ԳԱ նախագահությունը 1969թ. սահմանել է Թորամանյանի անվան հուշամեդալ: Նրա անունով է կոչվում Երևանի փողոցներից մեկը:
