Եվրամիության հայտարարությունը՝ Լեռնային Ղարաբաղ մուտք ունենալու ակնկալիքի մասին, որ ձևակերպվեց փետրվարի 27-ին՝ Բրյուսելում, ԵՄ արտգործնախարարների հավաքի ժամանակ, փաստացի նոր իրավիճակ կարող է ստեղծել թե հայ-ադրբեջանական հակադրության ասպարեզում, թե ընդհանրապես՝ Հարավային Կովկասում: Եվրամիությունը դեռ երբեք այդպիսի բաց տեքստով հավակնություն չէր ներկայացրել Ղարաբաղի հարցում, այն էլ այնպիսի հավակնություն, որը ենթադրում է Ղարաբաղի արտաքին քաղաքական սուբյեկտի էական փոփոխություն, որակական փոփոխություն: Բայց խնդիրն այստեղ Ռուսաստանի դերակատարումն է:
Ղարաբաղի հարցում Եվրամիության հավակնության այդօրինակ դրսևորումն ուղղակիորեն ենթադրում է Ռուսաստանի նահանջ կամ առնվազն բավական հանդուգն գրոհ ռուսական դիրքերին, որը հատկապես վերջին երեք տարիներին փորձ էր անում ամրանալ տարածաշրջանում և մասնավորապես Ղարաբաղի հարցում: Ի դեպ, հետաքրքրական է Ադրբեջանի մի որոշում, որը կապված է Ռուսաստանի հետ: Մոսկվան ցանկանում է երկարաձգել Գաբալայի ռադիոլոկացիոն կայանի վարձակալությունը ևս 25 տարով, իսկ Ադրբեջանն էլ փաստորեն դրա համար պահանջում է 40-ապատիկ ավելի գումար, քան այժմ: Ռուսական «Կոմերսանտը» գրում է, որ Ադրբեջանը Գաբալայի վարձակալության համար Մոսկվայից պահանջում է ոչ թե 7, ինչպես մինչ այժմ, այլ 300 միլիոն դոլար վարձակալության գումար: Ադրբեջանի այդ կտրուկ քայլը թերևս պայմանավորված է հենց նրանով, որ Բաքուն նկատում է Ռուսաստանի նահանջը կամ անխուսափելի նահանջի միտումները, ինչի արդյունքում էլ պարզապես փորձում է էլ ավելի կոշտ դիրքերից խոսել Մոսկվայի հետ: Հակառակ պարագայում Ադրբեջանը հազիվ թե այդօրինակ հանդուգն գնաճ ներկայացներ Մոսկվային:
Ըստ ամենայնի դրան ի պատասխան էլ՝ Մոսկվան նախաձեռնում է Հայաստանում սեպտեմբերին անցկացնել Հավաքական անվտանգության կազմակերպության օպերատիվ արձագանքման ուժերի զորավարժություն, որի հրամանատարաշտաբային հավաքը Երևանում տեղի ունեցավ նախօրեին: Սակայն այդ համատեքստում էլ ուշագրավ է, որ ԱՄՆ հովանու ներքո ամռանը տեղի են ունենալու հայ-վրացական զորավարժություններ: Այսինքն՝ Ռուսաստանը կարծես թե սկսել է ուշանալ տարածաշրջանում, ինչը նաև ունի իր բացատրությունը՝ Պուտինը շատ շտապում է Ռուսաստանի ներսում, որտեղ ուղղակիորեն տարածվում է հակապուտինյան հրդեհը, այն էլ այնպիսի ծավալով, որ հարկ է արդեն արկածներ հնարել մահափորձերի մասին՝ Պուտինին զոհի կարգավիճակում դնելու և գոնե այդպիսով հանրությանը սիրաշահելու համար: Այսինքն՝ ամենազոր Պուտինն արդեն հայտնվել է զոհի կարգավիճակում երևալու անհրաժեշտության առաջ՝ տեսնելով, որ բռունցքը արդեն ռուսաստանցիներին չի վախեցնում, և վերջին հույսը մնացել է խղճմտանք առաջացնելը:
Այդ պայմաններում զարմանալի չէ, որ Հարավային Կովկասում Արևմուտքը կարող է վճռական գրոհ սկսել Ռուսաստանի դիրքերի վրա, ինչը չափազանց մեծ աչալրջություն է պահանջում Հայաստանից: Մի կողմից՝ անհրաժեշտ է չդառնալ այդ գրոհի մասնակից, մյուս կողմից էլ՝ շատ կարևոր է չդառնալ այդ գրոհի դեմ պլացդարմ. որպես այդպիսին Հայաստանն օգտագործելու փորձ կարող է անել Ռուսաստանը: Մյուս կողմից՝ դա ամենևին չի նշանակում, որ Հայաստանը պետք է ընտրի ոսկե միջինը, քանի որ ներկայիս վճռորոշ փուլում Հայաստանից առավել քան երբևէ հստակ դիրքորոշում է պահանջվում: Պարզապես դրա համար հարկավոր է հստակ ձևակերպել հանրային և պետական շահը՝ բոլորին ի ցույց դնելով, որ Հայաստանն առաջնորդվում է այդ շահով, և գլխավորը՝ սեփական հանրության թելադրած շահով, ոչ թե իշխանական կուլիսներում կամ ինչ-որ ռեստորանային համալիրներում ձևակերպված շահերով: Պետական շահի հետևում հստակ պետք է դրսևորվի հասարակական իրական պահանջը: Միայն այդ դեպքում Հայաստանը կխուսափի գործիք կամ պլացդարմ դառնալուց, բայց միևնույն ժամանակ կմնա իր համար կարևոր խաղի դերակատար:
